AFP or licensors

Jordaanse prins Hamzah: betrokken bij complot of slachtoffer van lastercampagne?

De Jordaanse vicepremier Ayman Safadi zegt dat voormalig kroonprins Hamzah bin Hussein banden heeft met "buitenlandse partijen" die het land willen destabiliseren. Prins Hamzah laat in een videoboodschap weten dat hij onder huisarrest is geplaatst, maar niet zal zwijgen. Hij ontkent dat hij betrokken is bij een complot, maar heeft wel kritiek op de machthebbers in zijn land, en dus impliciet ook op koning Abdullah, zijn halfbroer. Wat is er aan de hand in Jordanië, een van de stabielste landen in het instabiele Midden-Oosten?

Wat weten we zeker?

In Jordanië zijn dit weekend minstens 14 mensen opgepakt omdat ze de veiligheid van het koninkrijk in het gedrang zouden hebben gebracht. Dat heeft vicepremier Ayman Safadi bekendgemaakt. Onder hen zijn voormalig minister van Financiën Bassem Awadallah en Sharif Hassan Ben Zaid, een lid van de koninklijke familie. 

In een videoboodschap die hij aan de Britse omroep BBC heeft laten bezorgen zegt prins Hamzah bin Hussein dat hij onder huisarrest is geplaatst. De stafchef van het leger heeft hem de boodschap gebracht dat mensen met wie hij contact is geweest bij een complot betrokken zijn. Hamzah ontkent elke betrokkenheid, maar heeft wel forse kritiek. "Ik ben niet degene die verantwoordelijk is voor de ineenstorting van de regering, de corruptie en de incompetentie van de laatste 15 à 20 jaar, die de laatste tijd trouwens nog erger is geworden", zegt hij onder meer.

Prins Hamzah voegt in een nieuwe boodschap toe dat hij zich niet zal laten muilkorven. Opvallend: die laatste boodschap is verspreid via de oppositie in Jordanië. 

Lees verder onder het videofragment.

Videospeler inladen...

Wat heeft prins Hamzah mispeuterd?

Volgens vicepremier Ayman Safadi heeft hij contact gehad met "buitenlandse partijen" die Jordanië proberen te destabiliseren. Het Jordaanse leger zou daarvan al enige tijd weet hebben.

Gisteren had stafchef Yousef Huneiti de prins gewaarschuwd dat hij moest ophouden met "acties die tot doel hebben de veiligheid en de stabiliteit in het gedrang te brengen". 

Hamzah zou vooral worden verweten dat hij de stamhoofden in het land tegen de regering heeft proberen op te zetten. "Prins Hamzah heeft rondgetoerd in het land en bij de stamhoofden", zegt Daoud Kuttab van de onafhankelijke mediaorganisatie Community Media Network aan nieuwszender Al Jazeera. "Dat is een rode lijn voor de regering en de koning. De stamhoofden zijn de grootste aanhangers van de monarchie, maar durven vaak ook corruptie bij de overheid aanklagen."

"Ik geloof niet dat dit een ernstige zaak is", aldus Kutab. "Er zijn geen veiligheidsmensen gearresteerd. Een staatsgreep zonder veiligheidsmensen is weinig waarschijnlijk."

Is er ruzie in de koninklijke familie?

In elk geval is het duidelijk dat er op zijn minst sprake is van onenigheid in de koninklijke familie. Wordt de populaire prins Hamzah beschouwd als bedreiging voor het gezag van koning Abdullah, zijn halfbroer? 

Na het overlijden in 1999 van koning Hoessein - hun vader - duidde de kersverse koning Abdullah Hamzah aan als kroonprins. Vijf jaar later ontnam hij hem die titel weer, zonder iemand anders aan te duiden. In 2009 werd prins Hoessein aangeduid als kroonprins, de oudste zoon van  Abdullah. Is prins Hamzah op een zijspoor gezet?

"Ik hoop dat waarheid en gerechtigheid zullen overwinnen voor alle onschuldige slachtoffers van kwaadwillige laster", twittert koningin Noor. Zij is de vierde echtgenote en de weduwe van de overleden koning Hoessein, en de moeder van prins Hamzah. Koning Abdullah is de zoon van koning Hoessein en diens tweede echtgenote, prinses Muna.

Wat is het grotere plaatje?

Jordanië geldt als een van de stabielere landen in het woelige Midden-Oosten. In tegenstelling tot zijn meeste buurlanden heeft het zo goed als geen natuurlijke rijkdommen.

De Jordaanse economie gaat gebukt onder de coronacrisis, waardoor de inkomsten van het toerisme zijn weggevallen. Enkele jaren geleden vormden voornamelijk Palestijnse vluchtelingen een aanzienlijk deel van de bevolking: zo'n 30 procent. Daarbij zijn intussen nog eens zo'n 656.000 vluchtelingen uit het door oorlog verscheurde buurland Syrië gekomen.

De overgrote meerderheid van de Jordaniërs is moslim. Anderzijds is het land een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten, onder meer bij de strijd tegen Islamitische Staat in Syrië en Irak. Die spreidstand komt de politieke stabiliteit niet ten goede.

Jordanië is een parlementaire monarchie, dat wil zeggen dat koning Adbullah de premier kiest, die dus niet verkozen is door het volk. Ook de leden van de Senaat worden door de koning aangeduid. De premier stelt in samenspraak met de koning een regering samen. Die moet wel worden goedgekeurd door het parlement. Koning Abdullah is al sinds 1999 aan de macht. 

Koning Filip en Koning Abdullah hebben nauwe banden

Koning Abdullah (59) heeft een nauwe band met koning Filip (60). Ze zijn leeftijdsgenoten en zijn allebei opgeleid als gevechtspiloot. Beide koningshuizen onderhouden al jaren erg nauwe relaties. In 2016 was Koning Adbullah met zijn vrouw Rania nog in ons land voor een officieel staatsbezoek. Eind 2016 bezocht Koning Filip de Belgische militairen die vanuit Jordanië tegen terreurgroep IS werden ingezet. 

Ook koning Albert had vaak contact met koning Abdullah, onder meer in 2002, 2004, 2009 en 2010. 

Ook militair hebben Jordanië en België hechte banden met elkaar. België verkocht zowel in 2007 als in 2009 een deel van zijn vloot F-16 gevechtsvliegtuigen aan Jordanië. Het land is op dit ogenblik voor de tweede keer een uitvalsbasis voor Belgische F-16s die opereren boven Irak en Syrië in de strijd tegen IS. 

Meest gelezen