Moderne Jan Van Eyck siert muur in Maaseik: "Het mocht wel eens een update krijgen"

In Maaseik kan je in de Burgemeester Philipslaan een nieuw kunstwerk ontdekken. Daar heeft Studio Giftig een grote streetarttekening gemaakt op een gebouw, een soort zelfportret van schilder Jan Van Eyck.

"We hebben een streetartwerk gemaakt dat geïnspireerd is op het vermoedelijke zelfportret van Jan Van Eyck, dat is de man met de rode tulband", zegt Kurt Bosmans van het Streetartfestival. "We wilden een moderne interpretatie maken van het werk uit 1433, dus we dachten dat het wel eens een update mocht krijgen."

We hebben er twee weken aan gewerkt

"Maaseik is de geboorteplaats van de gebroeders Van Eyck en dus wilden we toch ook een streetartwerk van hem ter plaatse maken", gaat Bosmans verder. "We hebben er twee weken aan gewerkt. En we hebben al veel positieve reacties gehad van de inwoners." 

Bekijk hieronder een grote foto van de muurschildering en daaronder het origineel schilderij van Van Eyck, en lees eronder voort:

Wie was Jan Van Eyck?

Wereldwijd zijn slechts een 20-tal werken bewaard gebleven van Jan Van Eyck (ca. 1390-1441). In de 14e en 15e eeuw floreren Vlaamse handelssteden als Brugge en Gent. Het Bourgondische hof wil er zijn macht met veel pracht en praal tentoonspreiden. We weten niet zoveel over Jan Van Eyck, maar wel dat hij bijna zijn hele leven in de hoogste kringen vertoeft. Zo is hij hofschilder van de Bourgondische hertog Filips de Goede en werkt hij in opdracht van rijke handelaars en politici.

Zijn status geeft hem de mogelijkheid te reizen en zich te verdiepen in nieuwe wetenschappelijke inzichten. In 1432 vestigt Van Eyck zich in Brugge en trouwt er met Margareta. Het portret dat hij van haar schildert, is het eerste bekende portret van een schildersvrouw. Hij blijft in Brugge wonen tot zijn dood in 1441.

Het is duidelijk dat Van Eyck met kop en schouders boven zijn tijdgenoten uitsteekt. Hij wordt tijdens zijn leven al zeer gewaardeerd als kunstenaar en verdient goed zijn brood.

Zo geeft Filips de Goede de opdracht om de jaarlijkse vergoeding van Van Eyck om te zetten in een levenslang pensioen, want “we zullen nooit meer iemand vinden die zo uitmuntend is in zijn kunst en wetenschap”, schrijft hij. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Jan Van Eyck sommige van zijn werken signeert. Dat is voor die tijd erg uitzonderlijk, maar hij is een echte persoonlijkheid.

Uitzonderlijke verbinding tussen oog en hand

Van Eyck heeft een weergaloze techniek en een zeer goed oog. Hij is niet de uitvinder van de olieverf, maar perfectioneert wel de samenstelling van die verf, zodat hij er ongeziene effecten mee kan bereiken. Hij kan elk materiaal en elke textuur tot leven brengen in zijn werk. Door te spelen met licht en schaduw krijgen zijn figuren vorm en brengt hij diepte aan in zijn werk. Ook de graad van detail is fenomenaal.

In het minuscule werkje “Heilige Franciscus ontvangt de stigmata” komen de verworvenheden van Van Eyck allemaal samen. Op de voorgrond staan twee levensechte figuren. Het landschap is tot in de kleinste details uitgewerkt en krijgt diepte door de rivier, de stad en de bergen die op de achtergrond zijn afgebeeld.

Lees voort onder het schilderij:

Jan Van Eyck - Heilige Franciscus ontvangt de stigmata, ca. 1430-1432 - Philadelphia Museum of Art, John G. Johnson Collection, 1917 - Courtesy of the Philadelphia Museum of Art

"Wat Van Eyck presteert in vergelijking met de generatie voor hem, is totaal ongezien", zegt professor Jan Dumolyn, naar aanleiding van een grote overzichtstentoonstelling die vorig jaar in Gent te zien was. "Hij heeft een uitzonderlijke verbinding tussen zijn oog en zijn hand. Het is iemand met een buitenaards talent."

Van Eyck heeft vooral Bijbelse taferelen geschilderd, maar is ook bekend van enkele uitzonderlijke portretten (zoals zijn bekende zelfportret met de tulband). Zo schilderde hij ook een portret van Jan De Leeuw, een goudsmid uit Brugge.

"Het is een heel bijzonder portret, omdat het het eerste bekende portret is in de westerse schilderkunst van iemand die niet tot de allerhoogste elite behoort", zegt Jan Dumolyn. "Jan De Leeuw is een ambachtsman, een collega van Van Eyck en wellicht ook een vriend." De portretten van Van Eyck zijn revolutionair, omdat hij de mensen weergeeft zoals ze echt zijn, met hun mooie en minder mooie fysieke kenmerken.

Lees voort onder het schilderij van Jan De Leeuw:

Jan Van Eyck - Portret van Jan De Leeuw, 1436 - Kunsthistorisches Museum Wenen, Gemäldegalerie
KHM

Wie alle 20 bekende werken van de hand van Van Eyck in detail wil bekijken, kan daarvoor terecht op de website: "Closer to Van Eyck".  Op de site kunt u inzoomen op de allerkleinste details, maar ook op de lagen onder het verfoppervlak die dankzij radiografie en infraroodreflectografie zichtbaar gemaakt zijn.

Het bekendste werk van Van Eyck is ongetwijfeld het "Lam Gods" dat te bekijken is in de Gentse Sint-Baafskathedraal. Sinds kort is daar een gloednieuw bezoekerscentrum geopend.

Bekijk hieronder de reportage uit "Het journaal" over het nieuwe bezoekerscentrum:

Videospeler inladen...

Meest gelezen