Mute Bourup Egede, leider van de ecologische partij Inuit Ataqatigiit, kan de jongste premier ter wereld worden.

Ecologische partij wint verkiezingen in Groenland: streep door rekening van internationale mijnbouwbedrijven? 

In Groenland heeft de linkse ecologische partij Inuit Ataqatigiit (IA) de vervroegde parlementsverkiezingen gewonnen. De partij haalde haar beste score ooit en is nu groter dan de sociaaldemocratische partij Siumut, die de Groenlandse politiek domineert sinds het land in 1979 meer autonomie kreeg van Denemarken. De verkiezingsuitslag kan gevolgen hebben voor een groot mijnbouwproject in het zuiden van het eiland.

Uit de bijna volledige resultaten blijkt dat Inuit Ataqatigiit (IA) zowat 37 procent van de stemmen binnenhaalde, goed voor 12 van de 31 zetels in het regionale parlement van Groenland. Dat is een winst van 4 zetels.

IA was tot nog toe de belangrijkste oppositiepartij, maar mag nu als grootste partij als eerste een regering proberen te vormen. Als dat lukt, wordt haar leider Mute Bourup Egede de nieuwe premier. Met zijn 34 jaar zou hij dan de jongste premier ter wereld zijn. IA zal wel met een of meerdere kleine partijen in zee moeten gaan, want ze haalde geen absolute meerderheid.

De sociaaldemocratische partij Siumut, die sinds 1979 de Groenlandse politiek domineert en ook de aftredende regering leidde, strandt met 29 procent en allicht 10 zetels op de tweede plaats.

Mijnbouw en klimaatakkoord

De verkiezingen in Groenland lijken een regionale aangelegenheid, maar werden toch goed in de gaten gehouden door grootmachten als de VS, Rusland en China (lees daarover meer in dit artikel) én in het bijzonder ook door internationale mijnbouwbedrijven. Groenland beschikt over enorme onaangeboorde mineraalbronnen die internationale bedrijven maar al te graag willen ontginnen.

De winst van IA doet nu twijfels rijzen over een groot mijnbouwproject in Kvanefjeld (of Kuannersuit), in het zuiden van het eiland, dat een van de grootste afzettingen van zeldzame aardmetalen ter wereld bevat, zoals neodymium, dat in windmolens, elektrische voertuigen en gevechtsvliegtuigen wordt gebruikt.

IA zegt niet zonder meer tegen mijnbouw te zijn, maar legt niettemin een sterke focus op milieu. De partij voerde campagne met de belofte de ontginning in Kvanefjeld stop te zetten.

Het project is al jaren een discussiepunt in de Groenlandse politiek en zaait diepe verdeeldheid binnen de regering en de bevolking over de bezorgdheid voor het milieu. Die verdeeldheid binnen de regering leidde ook tot de val van de regering en deze vervroegde verkiezingen.

In een dorp nabij het mijnbouwproject haalde IA naar verluidt 68 procent van de stemmen. Uit peilingen moet blijken dat zowat 63 procent van de Groenlanders tegen het project is. Maar de mijnbouw in het algemeen krijgt van veel meer Groenlanders steun: 52 procent is voor, 29 tegen. Velen zien in de inkomsten van de mijnbouw een weg naar onafhankelijkheid.

IA wil, eenmaal in de regering, ook het Klimaatakkoord van Parijs ondertekenen. Groenland heeft dat als een van de weinige landen nog niet gedaan. 

Op het immense eiland Groenland wonen slechts 56.000 mensen. Het maakt deel uit van Denemarken, maar heeft een ruime autonomie. Denemarken behoudt wel de macht over de diplomatie, defensie en de munt. De Deense staat maakt elk jaar meer dan 500 miljoen euro over aan de Groenlandse regering, een derde van het totale budget van het eiland.

Meest gelezen