Archieffoto november 2020: ex-rebellen en activisten betogen tegen het geweld tegen hen. "Wij zijn de schreeuw van zij die niet meer leven", staat op het spandoek te lezen.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Al 276 ex-guerrillero's en 900 sociale leiders vermoord in Colombia sinds vredesakkoord van 2016 

In Colombia zijn sinds het vredesakkoord met de FARC, eind 2016, al zeker 276 ex-guerrillero's en 900 sociale leiders om het leven gebracht. Het speciale tribunaal dat misdaden tijdens de burgeroorlog onderzoekt en opgericht is om de wonden van de oorlog te helen, vreest dat zijn werk in het gedrang komt, want het merendeel van de vermoorde ex-rebellen was opgeroepen om aan het onderzoek mee te werken.

Eind 2016 sloten de Colombiaanse overheid en de rebellen van de FARC (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia - Gewapende Strijdkrachten van Colombia) een historisch vredesakkoord. Na bijna zestig jaar kwam er een einde aan een conflict dat naar schatting 260.000 mensen het leven heeft gekost.

In december 2016 legden de FARC-rebellen de wapens neer. Sommigen van hen werkten sindsdien aan een politieke carrière, anderen probeerden opnieuw een normaal leven als Colombiaans burger op te bouwen.

Het vredesakkoord mag dan wel op papier staan, in de praktijk is er van vrede nog lang geen sprake. Dat blijkt uit een trieste balans die het Jurisdicción Especial para la Paz (JEP) heeft bekendgemaakt, een speciale rechtbank die na het vredesakkoord is opgericht om de misdaden die tijdens de burgeroorlog zijn begaan door rebellen, het leger en paramilitaire groeperingen te onderzoeken (een soort waarheidscommissie) en herstelbetalingen mogelijk te maken.

Sinds het moment dat de FARC-rebellen de wapens hebben neergelegd, zo'n 4,5 jaar geleden dus, zijn al zeker 276 ex-rebellen om het leven gebracht, stelt de JEP. Volgens de rechtbank neemt het geweld tegen ex-guerrillero's alsmaar toe. Zodanig dat de rechtbank haar eigen werking in het gedrang ziet komen. Van die 276 vermoorde ex-rebellen waren er namelijk 252 opgeroepen om aan het onderzoek van de JEP mee te werken.

Wanneer gewelddadige groepen mensenrechtenverdedigers en voormalige strijders het zwijgen opleggen, ontnemen ze de samenleving de kans om een ​​klein deel van de waarheid te horen

Eduardo Cifuentes, voorzitter van de speciale rechtbank die oorlogsmisdaden in Colombia onderzoekt

Niet alleen ex-rebellen worden geviseerd. Ook sociale leiders, leiders van (boeren)gemeenschappen en milieuactivisten worden vermoord. Sinds eind 2016 zijn al 900 van zulke leiders om het leven gebracht, maakte de JEP bekend.

"De missie van deze rechtbank is in gevaar als de moorden en doodsbedreigingen niet stoppen", maakte Eduardo Cifuentes, de voorzitter van de rechtbank, duidelijk. "Wanneer gewelddadige groepen mensenrechtenverdedigers en voormalige strijders het zwijgen opleggen, doen ze niet alleen hen en hun families pijn. Ze ontnemen de samenleving ook de kans om een ​​klein deel van de waarheid te horen en elimineren een mogelijke bron van herstelbetalingen."

Het vredesakkoord in Colombia kwam er destijds op initiatief van de toenmalige president Juan Manuel Santos. In 2018 kwam de conservatief Iván Duque Márquez aan de macht. De nieuwe president wordt verweten dat hij amper inspanningen levert om het akkoord uit te voeren. De onvrede is zo groot dat een groep ex-rebellen van de FARC in 2019 besloot om opnieuw de wapens op te nemen en zelfs bereid was om samen te werken met het ELN, een kleinere rebellenbeweging die de wapens nooit heeft neergelegd.

Daarnaast stond ook een nieuwe generatie van gewapende groeperingen op die de leegte probeert in te vullen die de FARC na het vredesakkoord liet. Ze willen de controle in handen krijgen van natuurlijke rijkdommen maar ook van de drugshandel. Met als gevolg dat het geweld in sommige landelijke regio's in Colombia opnieuw alsmaar toeneemt. 

Meest gelezen