Alexander Dumarey

Moet overheid vanaf vrijdag dwangsommen betalen wegens "onwettige" coronamaatregelen? Mensenrechtenliga eist ze wellicht nog niet op

Het Brusselse hof van beroep doet vandaag dan toch nog geen uitspraak over de wettelijke basis van de huidige coronamaatregelen. In eerste aanleg besliste de rechter dat er geen voldoende wettelijke basis is voor die maatregelen. Vanaf vrijdag beginnen daarom dwangsommen te lopen, als er dan nog geen pandemiewet is. Maar de Liga voor de Mensenrechten zal die wellicht nog niet opeisen, klinkt het nu. Intussen is er een ontwerp van pandemiewet ingediend in het parlement.

Het was op de laatste dag van maart dat een Brusselse rechter in eerste aanleg oordeelde dat er geen afdoende wettelijke basis is voor de huidige coronamaatregelen. De maatregelen worden namelijk genomen op basis van wetten die dienen voor specifieke rampen, waardoor de overheid snel maatregelen kan nemen voor een concrete plek en een concrete duur. Maar de coronapandemie is van een ander kaliber, oordeelde de rechter, daar is iets anders voor nodig. Lees: een pandemiewet. Het was de Liga voor de Mensenrechten die de zaak had aangespannen.

Als er tegen vrijdag 30 april geen pandemiewet is, dan beginnen er dwangsommen te lopen van 5.000 euro per dag, klonk het in het vonnis. Maar de regering tekende beroep aan. Het Brusselse hof van beroep zou normaal vandaag een uitspraak doen in de zaak, maar meldt nu dat er een heropening van de debatten zal volgen. De reden? Er is intussen een nieuw ministerieel besluit met nieuwe coronamaatregelen (lees: versoepelingen), dat er kwam na advies van de Raad van State, en dus moeten de partijen daar nog over gehoord worden. De zaak wordt op 18 mei verder behandeld, pas daarna kan dus een uiteindelijke uitspraak volgen.

Nu er nog geen uitspraak in beroep is tegen vrijdag, is de vraag of de dwangsommen echt opgeëist zullen kunnen worden. In principe is de federale regering vanaf komende vrijdag dwangsommen verschuldigd als er nog steeds geen afdoende wettelijke basis is voor de coronamaatregelen. 

Als we zaterdag geen pandemiewet hebben, dan is er geen wettelijke basis voor de coronamaatregelen

Kati Verstrepen, voorzitter Liga voor de Mensenrechten

Volgens de Liga voor de Mensenrechten hebben zij inderdaad het recht vanaf vrijdag om de dwangsommen op te eisen. "De rechter in eerste aanleg heeft de maatregelen niet vernietigd, maar zei wel dat als er geen degelijke juridische basis komt, er ook geen juridische basis is.  Als we zaterdag geen pandemiewet hebben, dan is er geen wettelijke basis", zegt Verstrepen.

Maar de Liga zal die dwangsommen hoogstwaarschijnlijk toch nog niet opeisen. "Ik denk niet dat we dat al gaan vragen. We gaan wellicht wachten tot er een uitspraak ten gronde is van het hof van beroep", zegt voorzitter van de Liga Kati Verstrepen. "Want in principe, stel dat het hof ons alsnog in het ongelijk stelt, dan zouden de dwangsommen ten onrechte verkregen zijn."

Minister Verlinden: "Wetsontwerp wordt besproken"

Maar de federale regering volgt die redenering van de Liga niet, zegt minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V). "Met de indiening van het wetsontwerp betreffende de maatregelen van bestuurlijke politie tijdens een epidemische noodsituatie, of de pandemiewet, in het Parlement is aan de voorwaarde wordt voldaan", zegt ze.  "Dit wetsontwerp, dat donderdag in het Parlement wordt toegelicht en besproken alsook het recente advies van de Raad van State, kunnen een antwoord zijn op de vraag van de Voorzitter van de Rechtbank van eerste aanleg zodat de betaling van de dwangsommen daardoor niet aan de orde is." Volgens de minister is er dus al voldoende vooruitgang geboekt op het vlak van de pandemiewet, waardoor de dwangsommen volgens haar niet verschuldigd is.

Beluister hier het gesprek met minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) over de ontwerptekst van de pandemiewet, vóór duidelijk werd dat er vandaag geen uitspraak door het Brusselse Hof van beroep zou komen:

Meest gelezen