"Nurses For Freedom" maakt zich op om deel te nemen aan La Boum 2, maar wie of wat zit er achter die groep? 

In de Facebookgroep "Nurses For Freedom" kanten enkele zorgmedewerkers zich tegen de coronamaatregelen. Na de lancering twee weken geleden heeft de pagina al meer dan 6.600 volgers. Op de vandaag geplande (maar verboden) coronademonstratie "La Boum 2" willen ze betogers gaan beschermen tegen de politie. Wie of wat zit hier achter?

Even vooraf: wat is La Boum 2?

Je herinnert je mogelijk nog de beelden van het nepfestival La Boum in het Ter Kamerenbos in Brussel op 1 april. Zowat 2.000 mensen daagden toen op en het kwam tot een confrontatie tussen politie en feestvierders. Voor vandaag, op 1 mei, werd via een evenementenpagina op Facebook opgeroepen tot La Boum 2. Het evenement is echter verboden door de autoriteiten en de Facebookpagina werd gisteren geblokkeerd. De politie zal wel haar aanwezigheid in het Ter Kamerenbos vandaag verscherpen, indien nodig zal ze ingrijpen.

"Ja ik werk in de zorg en nee ik sta niet achter de maatregelen", klinkt het op de Facebookpagina van "Nurses For Freedom". De groep vraagt om meer overheidsmiddelen voor de zorgsector, maar pleit eveneens voor het loslaten van alle coronamaatregelen: "Iedereen opsluiten en iedereen verplichten om mondmaskers te dragen zal ons niet gezonder maken. [...] Wij willen niet langer “gebruikt” worden als excuus om dit fout beleid te blijven rechtvaardigen."

In de Facebookgroep vallen anonieme getuigenissen te lezen - vooral screenshots van Whatsapp-berichten - die afkomstig zouden zijn van zorgmedewerkers. De drukte in hun werkomgeving valt wel mee, beweren ze, en die rechtvaardigt de coronamaatregelen niet: "Elk jaar worden wij geconfronteerd met ernstige problemen op onze intensieve zorg. Tijdens deze coronapandemie was dit overigens niet zwaarder dan de jaren ervoor, ook al wordt dit in de media verkeerdelijk zo voorgesteld."

De berichten van "Nurses for freedom" scoren. Ze worden honderden, soms duizenden keren gedeeld op Facebook. "Eindelijk een ander geluid uit de ziekenhuizen", klinkt het in een reactie. Vele mensen zien in de berichten van "Nurses for freedom" het bewijs dat er "gelogen wordt" over de druk op de intensieve zorg.

De groep krijgt ook bijval vanuit enkele reeds gevestigde coronakritische groepen. Michael Verstraeten, de Vlaamse voorzitter van Viruswaanzin, deelt vijf berichten in de private discussiegroep. Er komen ook steunbetuigingen vanuit actiegroepen als Bewuste Burgers, Hands For Freedom en Artsen Voor Vrijheid.

Indiase variant

Anonieme getuigenissen vallen natuurlijk moeilijk te verifiëren. Wanneer de Facebookposts van "Nurses For Freedom" toch details vermelden die toelaten om ze te factchecken, dan blijkt geregeld dat het gaat om foutieve berichtgeving. 

Bijvoorbeeld wanneer "Nurses For Freedom" op 28 april beweert dat 20 thuisverplegers van het Wit-Gele Kruis in West-Vlaanderen besmet zouden zijn "met de Indiase variant". Dat verhaal blijkt volledig uit de lucht gegrepen. Een factcheck van Knack wijst uit dat het gaat om een verwarring met 20 Indiase studenten verpleegkunde die na hun aankomst in België besmet bleken. Die studenten zitten momenteel in quarantaine in Aalst en Leuven. 

Nochtans koppelt "Nurses For Freedom" aan het bericht de boodschap dat de zogezegde besmette thuisverpleegkundigen "alle twintig een eerste dosis van het vaccin" hadden gekregen, en dat het dus "manifest onwaar" zou zijn dat "het vaccin de weg is naar de vrijheid".

Erehaag in uniform

"Nurses For Freedom" maakt zich op om deel te nemen aan "La Boum 2", de geplande verboden samenkomst vandaag in het Ter Kamerenbos. De groep kondigt aan "vanuit de zorg [...] massaal aanwezig te willen zijn om een menselijke muur te vormen tussen de jeugd en de politie die eventueel vanuit de politiek de opdracht zou krijgen om opnieuw deze noodkreet te ontbinden". Een Facebookpost op 19 april toont een vrouw in een verpleegkundige-uniform die in het Brusselse park poseert met een badge van "Nurses For Freedom".

De inspiratie om in uniform betogers te gaan "beschermen" komt uit Nederland. Daar was op 20 maart, bij een grote demonstratie tegen de coronamaatregelen op het Amsterdamse Museumplein, ook een delegatie "artsen en verplegers" aanwezig in uniform, om een buffer te vormen tussen de politie en betogers.

Verschillende demonstranten in witte jassen deden zich daarbij echter onterecht voor als medisch personeel, zo berichtte Het Parool. Enkele aanwezigen droegen witte jassen met lange mouwen die niet gedragen worden in ziekenhuizen. Een Amsterdams ziekenhuis bevestigde op Twitter dat getoonde hospitaalpasjes niet uit hun instelling kwamen.

Sommige betogers in Amsterdam droegen armbanden met een rood-wit logo dat leek op dat van het Rode Kruis. Op Twitter sprak Rode Kruis Nederland zich streng uit tegen die praktijk. 

Ook het logo van "Nurses for freedom" bevat een gelijkaardig rood-wit kruis.

Zouden zich ook bij La Boum 2 valse verpleegkundigen kunnen mengen onder de betogers? Op Facebook overwegen enkele sympathisanten van "Nurses For Freedom" dat toch. "Zit zelf niet in de zorg, maar wil gerust een wit vest lenen van iemand om die erehaag te vormen", reageert iemand bijvoorbeeld op de oproep. 

Zelf roept "Nurses For Life" de aanwezigen expliciet op om geen zorguniform te dragen "wanneer u geen zorgberoep uitoefent". Aan medestanders vragen ze wel om witte T-shirts aan te trekken: "Draag de kleur wit om één mooi groot geheel te vormen."

"Re-Start Life"

Door off the record gesprekken met leden kunnen we verifiëren dat er achter de Facebookgroep wel degelijk enkele mensen uit de zorgsector zitten. Het gaat om verpleegkundigen en verzorgenden die zich op sociale media al langer kritisch uiten over de coronamaatregelen of zich openlijk profileren als antivaxers. Voor het ontstaan van "Nurses For Freedom" hadden enkelen van deze gelijkgestemden elkaar al gevonden in een chatgroepje op Whatsapp. 

Op 15 april worden de eerste kiemen voor "Nurses For Freedom" gezaaid op Facebook. Naar aanleiding van "La Boum 2" drukt een stichtend lid en beheerder van de groep op haar persoonlijke profiel de wens uit "om net als in Nederland een erehaag van zorgpersoneel en veteranen tussen de politie en demonstranten te kunnen maken".

Na contact met Steven Arrazola de Oñate, lokaal Open VLD-politicus en Nederlandstalige woordvoerder van de burgerbeweging "Re-Start Life", ontstaat "Nurses For Freedom". "Re-Start Life" ijvert al enkele maanden tegen het Belgische coronabeleid. De logo's van "Nurses For Freedom" en "Re-Start Life" lijken hard op elkaar. 

De logo's van "Nurses for freedom" en "Re-start Life" komen van dezelfde ontwerper. Bron: Facebook

"Re-Start Life" bevestigt aan onze redactie dat het om een gezamenlijk initiatief gaat: "Uit een brainstorm tussen de groep verpleegkundigen en enkele leden van Re-Start Life is het idee gerezen om een nieuwe groep te starten genaamd "Nurses For Freedom". Een van onze leden heeft geholpen om het logo te maken." 

"Re-Start Life" treedt ook op als contactpersoon met de media, vooral om de identiteit van de zorgmedewerkers achter "Nurses For Freedom" te beschermen: "Het grote probleem van deze verpleegkundigen, alsook voor vele dokters is dat ze niet in de mediaspotlights durven komen. Want er zijn al genoeg voorbeelden van mensen met een andere kijk op de crisis die hiervoor de laan zijn uitgestuurd door hun werkgever."

Problematisch

Het is op zich niet uitzonderlijk dat ook mensen uit de zorgsector zich kanten tegen de coronamaatregelen of zelfs actief actievoeren. Verhalen waarbij zorgpersoneel twijfelt of weigert om zich te laten vaccineren zijn ook niet nieuw. 

Tegelijkertijd beroepen tegenstanders van de coronamaatregelen of antivaxers zich graag op mensen met een medische achtergrond, als autoriteitsargument. Dat was ook de insteek van vroegere coronakritische petities zoals "Docs4OpenDebate" en antivax-organisaties zoals "Artsen Voor Vrijheid". Belangrijk is dan in hoeverre de argumenten steek houden, en dat blijkt in het verleden vaak problematisch te zijn, zowel bij Docs4OpenDebate als bij Artsen Voor Vrijheid.

In België zijn volgens het Belgische statistiekbureau StatBel zo'n 150.000 verpleegkundigen aan het werk, en daarnaast nog iets meer dan 100.000 zorgkundigen. "Nurses For Freedom" vertegenwoordigt daarin een kleine minderheid. Het initiatief is nog pril, maar op Facebook en in interviews deinst de groepering er niet voor terug om desinformatie en onbevestigde geruchten te delen.

Meest gelezen