Nog eens 19 gevallen van Indiase variant ontdekt in ons land: wat weten we tot nog toe?

Er zijn in ons land nog eens 19 gevallen van de Indiase variant van het coronavirus vastgesteld. Dat zei viroloog Johan Neyts vanmorgen. Gisteren raakte al bekend dat 5 bewoners en personeelsleden van een woonzorgcentrum in Borsbeek besmet blijken met de Indiase variant. Wat weten we intussen van die Indiase variant: is hij besmettelijker en word je er zieker van? En hoe wijdverspreid is de variant al in ons land? We vroegen het aan verschillende experten.

Afgelopen weekend raakte bekend dat bij bewoners en personeel van een woonzorgcentrum in Borsbeek 5 besmettingen met de Indiase coronavariant vastgesteld zijn. Een van de patiënten, een bewoner die volledig gevaccineerd was, is overleden. Het doet de vraag rijzen hoe ongerust we moeten zijn en hoe verspreid de Indiase variant in ons land al is.

Volgens Johan Neyts, professor en viroloog van het Rega Instituut van de KU Leuven, is de Indiase variant van het virus allicht wijder verspreid dan we denken.

 "We weten sinds gisteravond via steekproeven op stalen van patiënten bijvoorbeeld dat er nog 19 andere gevallen in ons land zijn, in het Antwerpse en het Brusselse. De helft daarvan kunnen we linken aan reizen naar India, de andere helft niet. Dat betekent dat de variant aan het circuleren is, waarschijnlijk nog niet zo heel veel."

Bepalen om welke variant het gaat, gebeurt via genetische testen op stalen van besmette patiënten. Dat gebeurt steekproefgewijs, legt Neyts uit, omdat dat heel intensieve testen zijn. "Het is niet mogelijk om bij alle patiënten te bepalen welke variant ze hebben. Van alle stalen die positief testen, worden 5 tot 10 procent getest op varianten. Nu en dan pikt men die Indiase variant eens op. Uit die steekproeven zijn die 19 gevallen dus opgepikt."

Neyts wijst erop dat de 20 studenten uit India die in Leuven en Aalst aan een opleiding verpleegkunde zouden gaan volgen en tijdens hun quarantaine na hun aankomst in ons land besmet bleken, daar niet bij geteld zijn. Beluister hier het volledige gesprek in "De ochtend", het artikel gaat daaronder voort:

Hoe gevaarlijk is de Indiase variant?

Ook viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) bevestigt dat de circulatie van de Indiase variant aan het toenemen is. "Dat verloopt zoals bij andere varianten", zegt hij aan VRTNWS. "In eerste instantie vind je een rechtstreekse link met het land van oorsprong, bijvoorbeeld door reizen. Een beetje later zie je een onrechtstreekse link, contact met iemand die in dat land geweest is, bijvoorbeeld. En nog een week later zie je mensen bij wie je geen link meer kan vaststellen."

En ook viroloog Piet Maes (KU Leuven) zegt dat die 19 besmettingen vooralsnog een onderschatting is. Toch verwacht hij niet dat de Indiase variant ons land meteen zal overspoelen. 

"Ik maak me eerlijk gezegd nog geen zorgen dat we een toestand gaan krijgen zoals met de Britse variant. In de kerstvakantie was er helemaal geen reisbeperking. Er zijn toen heel veel mensen met die Britse variant teruggekomen van vakantie. Ik denk dat we daar nu wel meer controle op hebben", zegt professor Maes.

Ik verwacht eerlijk gezegd niet dezelfde toestand als met de Britse variant

Piet Maes, viroloog KU Leuven

Uit de weinige beschikbare gegevens lijkt het er nochtans op dat de Indiase variant allicht besmettelijker is, een 15-tal procent in vergelijking met de Britse variant, die al besmettelijker was, zegt Neyts. "Of hij ook ziekmakender is, daar lijkt het niet op. Het probleem is natuurlijk wel, hoe meer mensen besmet raken, hoe meer mensen ziek worden en hoe meer mensen kans maken om te overlijden."

"Varianten zijn meer besmettelijk, dat biedt een voordeel voor de virussen om zich te kunnen verspreiden. Maar we zien momenteel voorlopig geen tekenen dat deze variant ziekteverwekkender of dodelijker is", zegt ook Van Ranst.

Johan Neyts: "Vaccins zijn niet bij iedereen 100 procent werkzaam"

Hoe zit het met de beschikbare vaccins, zijn die werkzaam tegen de Indiase variant? "Op basis van de genetische vingerafdruk zien we mutaties die overlappen met de Braziliaanse en Zuid-Afrikaanse variant Je zou dus verwachten dat de Indiase variant minder gevoelig is voor de vaccins. Maar het lijkt er voorlopig op dat dat zou kunnen meevallen." Neyts wijst erop dat de vaccinproducenten werken om hun vaccins aan te passen.

Je zou verwachten dat de Indiase variant minder gevoelig is voor de vaccins. Maar het lijkt er voorlopig op dat dat zou kunnen meevallen.

Viroloog Johan Neyts

De bewoners in het woonzorgcentrum in Borsbeek waren volledig gevaccineerd. "Geen enkel vaccin werkt 100 procent", zegt Neyts. "Hier en daar zul je zoiets hebben. We hebben ook al gezien in andere woonzorgcentra dat er nog besmettingen met andere varianten geweest zijn."

"Stel je ook eens voor dat er geen vaccinatie geweest was, dan had de Indiase variant zich als een lopend vuurtje verspreid onder de bewoners en het personeel, waren er meer besmettingen en allicht meer overlijdens. Het is pijnlijk, het is een drama voor de familie van de overleden patiënt, maar we kunnen dit allicht verklaren doordat vaccins niet bij iedereen 100 procent werken."

Zo snel mogelijk de hele wereldbevolking vaccineren is betere oplossing dan derde dosis tegen nieuwe varianten

Brecht Ingelbeen, epidemioloog Instituut voor Tropische Geneeskunde Antwerpen

Wie gevaccineerd is, kan deze stam nog krijgen, zegt Van Ranst. "De huidige vaccins bieden een basisbescherming tegen alle varianten. Je kan dat optimaliseren door het vaccin aan te passen, dat doen we met griepvaccins ook. In deze eerste kennismaking met het virus zal een jaarlijkse aanpassing wel nodig zijn."

"We moeten de virale problemen zo klein mogelijk proberen te houden, en daar is vaccinatie een antwoord op, ook al is dat niet helemaal perfect."

Boostervaccin of niet?

Verschillende vaccinproducenten werken intussen al aan een zogenaamd boostervaccin: een aangepast vaccin dat beter beschermt tegen nieuwe varianten. Epidemioloog Brecht Ingelbeen van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen gelooft niet dat dat op korte termijn de beste oplossing is, zo zei hij vanavond in "De wereld vandaag op Radio 1."

"Het is waarschijnlijk een intelligentere aanpak om de hele wereldbevolking zo snel mogelijk te vaccineren. Zo ga je de circulatie van het virus en het ontstaan van nieuwe varianten stoppen", zegt Ingelbeen.

"Dat is een betere oplossing dan alle Belgen voor de zekerheid een derde dosis te geven. Zeker op moreel, maar ook op epidemiologisch vlak. Eens een volledige bevolkingsgroep gevaccineerd is, is er op korte termijn niet dringend nood aan een nieuw vaccin, zelfs als de beschermingsgraad wat afneemt."

Meest gelezen