Ter illustratie: Photo-foto IRScNB-KBIN T.Hubin

Volkssterrenwacht Armand Pien in Gent krijgt als eerste in Vlaanderen camera die meteorieten opspoort

De volkssterrenwacht Armand Pien in Gent krijgt binnenkort een speciale camera die meteorieten kan opsporen. Dat is handig, want in het geval van de meteoriet die zo'n 4 maanden geleden de Denderstreek in rep en roer zette en nog altijd niet gevonden is, kan zo'n camera nauwkeuriger de locatie van een meteoriet opsporen. De volkssterrenwacht is de eerste in Vlaanderen die zo'n camera mag zetten.

Het gaat om een camera die werkzaam is binnen het FRIPON-netwerk, een internationaal camerasysteem dat zaken zoals meteorieten nauwkeuriger kan opsporen. Zo'n camera zou bijvoorbeeld de mysterieuze meteoriet die ongeveer 4 maanden geleden tussen Aalst en Dendermonde viel, beter kunnen opgespoord hebben.

Bekijk hier een reportage uit "Het Journaal" van 24 januari 2021 over de meteoriet die in de Denderstreek neerkwam (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Speciale camerasysteem

Het bewuste kleinood was toen uit de ruimte gevallen in de buurt van Gijzegem. En dat is geweten dankzij dat speciale camerasysteem. "Twee camera's waren actief in het Franse FRIPON-netwerk", zegt Philip Mollet van Volkssterrenwacht Mira in Grimbergen, Vlaams-Brabant. "Eentje in Ukkel en eentje in Noordwijk in Nederland. Er was ook een derde in Luik, maar daar was het bewolkt." 

"We weten dus met zekerheid dat er eentje gevallen is in de regio rond Gijzegem. Camera's bedriegen niet. Maar we hebben de berekeningen moeten doen aan de hand van maar twee camera's. Visuele waarnemingen zijn ook belangrijk, want dan weet je dat er wel iets gebeurd is, dat er iets gevallen is. Maar camerabeelden zijn veel nauwkeuriger."

Meer camera's zijn nodig om de meteorieten te vinden
Philip Mollet van Volkssterrenwacht Mira

Extra camera's binnen dat FRIPON-netwerk zijn belangrijk, zegt Mollet, want er waren er eigenlijk te weinig om een nauwkeurige waarneming te doen. Het netwerk, en het aantal camera's, moet uitgebreid worden, voor heel België, vindt hij. "Het is een netwerk dat heel goed werkt. We zijn nu aan het wachten op materiaal om het uit te breiden." Mollet hoopt dat de extra camera's er in het najaar zullen zijn.

Beluister hieronder het interview met Philip Mollet, en lees dan verder:

Foto fripon.org

Gent eerste in Vlaanderen

De Volkssterrenwacht Armand Pien in Gent krijgt als eerste in Vlaanderen een nieuwe camera. Later komt er ook een in de Volkssterrenwacht Mira in Grimbergen. "Dat zal zorgen voor een mooie spreiding van die toestellen in ons land." Mollet weet dat er zeker ook nog een komt in Namen en in het zuiden in Luxemburg. Misschien komt er ook nog een in Oostende. "Niks zal ons nog ontgaan", zegt Mollet vastberaden.

Mollet nuanceert de waarnemingen van die speciale camera's ook wel een beetje: "Het is niet dat we, bij een volgende meteoriet, exact gaan weten dat het bij iemand in zijn tuin is gevallen. Ik schat dat we het dan ongeveer in een afstand van een kilometer rond de meteoriet zullen kunnen weten. As we dàt al kunnen halen, zullen we tevreden zijn."

Wat is het FRIPON-netwerk?

Stijn Calders is meteooronderzoeker aan het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) en legt ons uit wat dat FRIPON-netwerk precies is: "Dat netwerk is van oorsprong Frans. In Frankrijk merkten ze dat er in de 19de eeuw veel meteorieten, stenen uit de ruimte, in hun land gevonden werden. In de 20e eeuw was dat al veel minder, gewoon omdat mensen veel meer binnenzitten en het niet meer zien."

Frankrijk wilde het probleem, van te weinig meldingen van meteorieten, oplossen door een netwerk van verschillende camera's te maken. "Het netwerk begon in Frankrijk maar werd snel uitgebreid naar omringende landen zoals België. Het ruimtestation in Gent is er een van die bij het netwerk komt."

Camera gericht naar de hemel

Het zijn geen traditionele camera's die naar beneden zijn gericht, zegt Calders: "Deze zijn gericht naar de hemel. Er zit een lens op die in 1 beeld de hele sterrenhemel kan waarnemen. Op die beelden zie je lichtflitsen van meteoren en de helderste sterren. En wanneer verschillende camera's dezelfde meteoor zien vanuit verschillende plaatsen, dan kan de baan gevolgd worden en op het einde van die baan zou een meteoriet kunnen gevonden worden."

Hieronder een voorbeeld van zo'n FRIPON-camera. Lees verder na de foto.

Foto fripon.org

Meestal brandt een meteoriet op tegen de tijd dat die de aarde bereikt. Maar de Denderstreek bleek ongeveer 4 maanden geleden toch de gelukkige eigenaar van een stukje meteoriet van 3 à 4 centimeter. Alhoewel die ondertussen nog niet gevonden is.

Meteorieten zijn "hot"

Philip Mollet van de volkssterrenwacht in Grimbergen merkt dat de belangstelling voor het kleine stukje meteoriet, dat ergens in de buurt van Gijzegem moet liggen, nog niet is verdwenen: "Het is gek, maar we blijven meldingen krijgen van meteorieten die zouden gevonden zijn."

Iedereen die in zijn tuin een gek steentje tegenkomt, weet ons te vinden
Philip Mollet van Volkssterrenwacht Mira

"Elke week krijg ik nog steeds een paar beeldjes opgestuurd", zegt Mollet. En niet alleen uit de regio Aalst-Dendermonde: "Het gaat veel ruimer. Iedereen die in zijn tuin een gek steentje tegenkomt, weet ons te vinden." 

Meteorieten zijn dus hot, zo blijkt. "Ik heb zeker honderden meldingen gekregen over die die in de Denderstreek is neergevallen. Twee keer heb ik, bij het bekijken van binnengekomen foto's, gedacht: dat zou hem kunnen zijn. Dan vroeg ik om nog wat extra foto's van de achterkant of de zijkant te maken. En als ik toch nog twijfel, stuur ik het door naar de geologen van de VUB."

Dus wat met die in Gijzegem?

De bijkomende speciale camera's zullen niet meer helpen voor de fameuze meteoriet in de Denderstreek. Zal die dan ooit nog gevonden worden? "Het kan altijd toevallig zijn dat iemand erop stuit," zegt Mollet. Maar de kans is eerder klein: "De meeste van die meteorieten zijn steenmeteorieten, en die zijn heel broos door verwering, en door weersomstandigheden. Toen was het ook winter, dus misschien is die al vergaan." Er is geen plan om nog specifieke expedities te doen. "Maar als iemand het toch nog vindt, mag die ons altijd contacteren."

In Gijzegem zelf blijft het mysterie van de meteoriet mensen alsnog beroeren. Meldingen kunnen gedaan worden via meteorietaalst@gmail.com.

Meest gelezen