Foto ter illustratie

Oost-Vlaamse politiezone kon gesprekken tussen advocaten en cliënten afluisteren, parket start onderzoek 

De politiezone Erpe-Mere/Lede kon een jaar lang meeluisteren met vertrouwelijke gesprekken tussen advocaten en hun cliënten. Dat blijkt uit een rapport van het Controleorgaan op de Politionele Informatie na een klacht van iemand die vermoedde dat hij werd afgeluisterd. De verhoorlokalen in het politiebureau waren uitgerust met camera's, die filmden en ook het geluid registreerden, waardoor agenten de gesprekken konden afluisteren. Het parket van Oost-Vlaanderen is een onderzoek gestart. 

"Dit is compleet onwettig en ontoelaatbaar", onderstreept Frank Schuermans als hij een woordje uitleg geeft bij het vernietigende rapport over een Oost-Vlaamse politiezone. Schuermans is lid-raadsheer bij het Controleorgaan op de Politionele Informatie (COC), die controleert over de werking van de politie en hoe ze aan hun informatie geraken. Het COC deed in februari een onaangekondigd bezoek bij de politiezone in kwestie, nadat ze een klacht hadden gekregen. Over welke politiezone het gaat, wordt in het rapport niet gezegd. Maar de korpschef van de zone Erpe-Mere/Lede bevestigt dat het over zijn politiezone gaat.

We vragen ons af of dit op andere plekken ook gebeurt. We gaan minister Verlinden er over bevragen

Erik Schellingen, van de Orde van Vlaamse Balies

Klacht

"Het is gestart na een klacht van een persoon, die na het vertrouwelijke overleg met zijn advocaat, aan de hand van gesprekken tussen politieambtenaren sterk de indruk had dat ze wisten wat er gezegd was (...) We hebben kunnen vaststellen dat het meeluisteren van die vertrouwelijke gesprekken al zeker een jaar aan de gang was", aldus Schuermans. De registratie van de geluidsopnames gebeurden via de camera in het verhoorlokaal. "Er was een constante videostream, waardoor je alles al voortdurend kon zien. Als je wilde opnemen moest je op een knop drukken, maar kennelijk zat er een installatiefout in het systeem, waardoor in het lokaal waar de agenten zaten alles hoorbaar was", aldus het lid-raadsheer van het COC. 

In het rapport staat te lezen dat een audiovisuele opname van een verhoor (van politieagenten) sowieso alleen kan met toestemming van een procureur. Het filmen van een vertrouwelijk gesprek tussen cliënt en advocaat kan wel, maar enkel als de advocaat daar naar vraagt (voor zijn veiligheid), maar sowieso kan de opname van het geluid niet. "We gaan niet uit van kwade wil, we hebben de indruk dat het eerder gebeurde uit onwetendheid of nalatigheid. Het gebeurt wel vaker dat we ergens onaangekondigd langsgaan en dat er systeemfouten zitten en niemand eigenlijk goed weet hoe het zit met de registratie en opslag van beelden (...) We hebben geen aanwijzingen dat het in andere zones ook gebeurt, maar ik kan het niet uitsluiten", onderstreept Schuermans. 

Luc Lacaeyse, de korpschef van de politiezone, geeft de fout toe: "Het klopt dat de instellingen van het videomateriaal niet juist stonden", vertelt hij aan VRT NWS. "Dat wil niet zeggen dat er effectief is meegeluisterd naar gesprekken. Na het bezoek van het controleorgaan, enkele maanden geleden, zijn de instellingen aangepast zodat meeluisteren onmogelijk is." Hij krijgt de steun van de burgemeester van Erpe-Mere, Hugo De Waele (CD&V): "Ik geloof mijn korpschef en mijn politiemensen als ze zeggen dat er geen gesprekken opgenomen zijn. Er was blijkbaar een probleem door de nieuwe infrastructuur, dat was volledig per ongeluk, en intussen is het opgelost."

We hebben de indruk dat het eerder gebeurde uit onwetendheid of nalatigheid

Frank Schuermans van het COC

De Orde van Vlaamse Balies, die heel wat advocaten vertegenwoordigen, laat op Twitter weten dat ze duidelijkheid willen over het dossier. "Wij hebben vandaag onmiddellijk een schrijven gericht aan minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V, red.) om klaarheid te brengen", aldus bestuurder bij de Orde Erik Schellingen. "Ten eerste over wat er aan de hand is, maar we vragen ook ons ook af of dit op andere plekken ook gebeurt. We gaan er vanuit dat agenten weten dat ze gesprekken tussen een advocaat en een cliënt op geen enkele voorwaarden mogen afluisteren."

Bekijk hier de tweet van de Orde van Vlaamse Balies, en lees daaronder verder:

Andere beelden

Niet alleen het meeluisteren is problematisch, ook het scherm waarop alle camera's worden gemonitord in het politiekantoor in kwestie is dat. Toevallige passanten konden makkelijk meekijken in de cellen en verhoorruimtes. " (...) Vanuit het lokaal van het onthaal is er een zicht op wat zich afspeelt in de cellen én de verhoorlokalen. Het beeldscherm in het lokaal van het onthaal is opgehangen op een wijze die toelaat om via het raam, vanaf de publieksparking, het scherm te bekijken. Ook dit is een niet aanvaardbare, manifest onwettige praktijk", staat er te lezen in het rapport.

Het scherm met de camera's in de cellen en verhoorlokalen is zichtbaar vanop de parking

Het rapport van het COC over de Oost-Vlaamse zone

 Na het rapport maakte het COC melding bij het parket van Oost-Vlaanderen, dat een onderzoek is gestart. Want "hoe dan ook is het auditief (kunnen) beluisteren van een vertrouwelijk overleg tussen advocaat en cliënt, laat staan de opname (en opslag) ervan, volstrekt onaanvaardbaar. Meer zelfs, het beluisteren op zich is een strafrechtelijke inbreuk (...)", aldus het rapport. "Het is een misdrijf", vult Schuermans nog aan. "Ik ben eigenlijk verrast, ik had niet gedacht dat het kon gebeuren. Agenten weten, of zouden moeten weten, dat gesprekken tussen advocaten en hun clienten vertrouwelijk zijn." 

In een eerste reactie benadrukt minister van Binnenlandse Zaken Verlinden dat het recht op privacy ten allen tijde nageleefd moet worden in de verhoorkamer. Ze verwijst naar het onderzoek van het parket en het intern onderzoek van de politiezone. Haar collega van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) sluit zich daarbij aan: "We gaan het controleorgaan nu vragen om in alle politiezones na te gaan of de regels er strikt worden nageleefd, en of de vertrouwelijkheid van de gesprekken tussen advocaten en cliënten er wordt gerespecteerd."

Meest gelezen