Voortvluchtige Jürgen Conings kreeg sleutel wapendepots ondanks tuchtsanctie voor extreemrechts gedachtegoed

Ondanks een tuchtsanctie voor extreemrechts gedachtegoed werd Jürgen Conings, na een vrijwillige overplaatsing vorig jaar, onder meer verantwoordelijk voor het beheer van munitie- en wapendepots in de kazerne van Leopoldsburg. Conings kon dus ongestoord en zonder veel controle aan allerlei zware wapens raken, terwijl hij op dat moment al op de radar stond van de militaire veiligheidsdienst. Zijn veiligheidsmachtiging verliep begin dit jaar en werd nooit vernieuwd. Het camerasysteem in de kazerne zou ook niet goed gefunctioneerd hebben. 

Jürgen Conings (46) begint bij het leger met een indrukwekkende lijst aan buitenlandse opdrachten. Hij wordt ingezet in Joegoslavië, Bosnië, Kosovo, Libanon, Afghanistan en Irak. Hij zou er onder meer als sluipschutter actief zijn.

Beluister hier het gesprek met Defensie-expert Jens Franssen in "De ochtend" (en lees verder onder de audio):

All rights reserved (c) 2021

Conings klimt in Peutie op tot een functie bij de prestigieuze Militaire Politie (MIL POL). Het gaat om een functie met aanzien, omdat de MIL POL onder meer moet toezien op het tuchtreglement bij militairen in de kazerne van Peutie.

Conings bezit op dat moment een veiligheidsmachtiging. Die wordt enkel gegeven na grondig onderzoek door de veiligheidsdiensten en is maximaal vijf jaar geldig. Het laat militairen toe om te gaan met vertrouwelijke informatie. Noodzakelijk voor hogere functies binnen Defensie.

Wie is Jürgen Conings? Terzake vatte het samen. (Lees verder onder de video)

Videospeler inladen...

Disciplinaire straf

Maar dan loopt het fout. Conings wordt aangeklaagd voor extreemrechts gedachtegoed. Op dat moment is hij nog actief in de basis van Peutie. Er volgt een klacht bij het parket. Hij zou onder meer relaties hebben met Knights of Flanders, een extreemrechtse groep die complottheorieën aanhangt. De zaak wordt uiteindelijk geseponeerd, maar Defensie legt Conings wél een disciplinaire straf op. 

Hij wordt midden 2020 ook overgeplaatst naar Leopoldsburg; er is een functie als opleider waarvoor hij in aanmerking komt. Volgens OCAD, de dienst die een lijst opstelt met mogelijk gevaarlijke extremisten, is Conings een "potentieel gewelddadige extremist". Ook de militaire inlichtingendienst ADIV moet op dat moment Conings op de radar hebben.

Bekijk de analyse van Jens Franssen hier en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Sleutels munitie- en wapendepots

In Leopoldsburg krijgt Conings een hoofdzakelijk instructieve en logistieke functie. Zo wordt hij verantwoordelijk voor de opleiding en schietoefeningen van groepjes militairen die op buitenlandse missie vertrekken.

Maar ondanks zijn voorgeschiedenis met gevaarlijk extreemrechts gedachtegoed krijgt Conings daarbij ook de sleutels overhandigd van alle munitie- en wapendepots in Leopoldsburg. Hij kan dus zonder veel gedoe of controle aan alle wapens, tot raketlanceerders toe, zonder dat iemand nog strikt meekijkt. Niemand bij Defensie moet dus hebben opgekeken wanneer Conings eerder deze week de wapens kwam ophalen waarmee hij op de loop ging.

Een beetje alsof je een werknemer met alcoholprobleem overplaatst naar een nieuwe functie: barman in de kantine

Intussen verloopt Conings' veiligheidsmachtiging. Strikt genomen heeft hij die als logistiek medewerker niet nodig. Hij is wel ook "wapenmeester", een functie die hem mogelijks toelaat om zelf wapens in en uit te halen, zonder extra controle door "derden". 

"Dit klinkt een beetje alsof je een werknemer met alcoholprobleem overplaatst naar een nieuwe functie: barman in de kantine", bevestigt een hoge officier. "Hoe is dit in godsnaam kunnen gebeuren?"

Conings werkt in de munitiedepots overigens op alledaagse basis samen met Karel H. Die bleek betrokken in de zaak van de extreemrechtse terreurgroep Bloed Bodem Eer en Trouw. Toch kon ook hij probleemloos aan de slag blijven bij Defensie. Het is deze laatste die overigens zal opmerken dat zijn collega met zware wapens op de loop is.

Bekijk het verslag in "Het Laat Journaal" (en lees verder onder de video):

Videospeler inladen...

"Recorder stuk"

Defensie beschikt over een uitgebreid gamma aan procedures en voorzieningen zoals registers, veiligheidsmachtigingen, en veiligheidsmaatregelen om diefstal of misbruik van wapens en munitie te voorkomen. Zo hangen er op heel wat plaatsen camera’s. Alleen blijkt dat de beelden uit Leopoldsburg niet zouden zijn opgeslagen. De recorder die dat moest doen, raakte stuk en raakte nooit vervangen.  

De jarenlange besparingen op Defensie en de aanhoudende operaties zetten ons in een onmogelijke spreidstand

Na het incident met de grote brand bij Brecht waarbij de brandweerwagen in reparatie was en de laatste opgeleide militairen die ermee konden werken al jaren met pensioen waren, slaat Defensie weer een modderfiguur.

"We waarschuwen de politiek al een tijdje dat er incidenten zullen gebeuren", zegt een hoge officier bij Defensie. "De jarenlange besparingen op Defensie in combinatie met de aanhoudende operaties zet ons in een onmogelijke spreidstand", zegt de officier. Politiek zijn de aanhoudende blunders vandaag de verantwoordelijkheid van huidig minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS).

Toch moet ook gekeken worden binnen Defensie waar de jarenlange "can do"-mentaliteit heeft geleid tot te veel creativiteit om de besparingen op te vangen. De huidige generatie van generaals heeft nagelaten in het verleden sneller duidelijke keuzes te maken en die uit te leggen, en heeft de uitholling van Defensie laten gebeuren. Dat heeft geleid tot te veel hoeken die worden afgekort en een te laks toezicht op de veiligheidscultuur. Het is duidelijk dat de top van Defensie zich zal moeten verantwoorden na deze opeenstapeling van fouten.

Meest gelezen