Jasper Jacobs

Eigenaars zonnepanelen kunnen 300 euro netkosten terugkrijgen: correctie hoge aanrekening in de maak

Het Vlaams Parlement past de wetgeving aan om de te veel aangerekende netkosten te kunnen terugbetalen aan eigenaars van zonnepanelen. Die extra aanrekening is een ongelukkige uitloper van de verplichte omschakeling van de terugdraaiende teller naar de digitale meter. Uit de afrekening van de terugdraaiende teller bleek dat nogal wat gezinnen de netkosten twee keer aangerekend kregen. Die extra aanrekening kan oplopen tot meer dan 300 euro. Volgens Vlaams Parlementslid Andries Gryffroy (N-VA) zou het gaan om 40.000 gezinnen.

Midden januari vernietigde het Grondwettelijk Hof het voordelige systeem van de terugdraaiende teller voor particulieren met zonnepanelen. Voor zowat 100.000 gezinnen met een digitale meter en zonnepanelen werden vanaf 1 maart de stroomfacturen radicaal anders verrekend.

Maar eerst moest het oude systeem van de terugdraaiende teller nog worden afgerekend. En dat leverde voor sommige betrokken gezinnen een paar onaangename verrassingen op. 

Een eerste koude douche

Een eerste koude douche: de afrekening kan behoorlijk oplopen. We hebben een aantal eindfacturen op onze redactie binnengekregen. Sommige daarvan bedroegen meer dan 1.200 euro. 

Afrekening terugdraaiende teller. Voor deze eigenaar van zonnepanelen: meer dan 1200 euro

Die eindfacturen verrekenen alle stroomverbruik en -productie van de start van het lopende elektriciteitscontract tot en met 28 februari. Start dat contract net vóór of in de afgelopen winter, dan krijgt een gezin met zonnepanelen alleen maar maanden op zijn conto waarin de zonnepanelen amper stroom leveren en het zelf veel stroom verbruikt.  Dat hoge winterverbruik kan niet meer  worden gecompenseerd met de opbrengsten van de zonnepanelen van komende zomer. Die  verrekening is namelijk sinds 1 maart definitief verboden. 

Afrekeningen van meer dan 500 euro zijn geen uitzonderingen. Eén gezin moest zelfs meer dan 1200 euro betalen

De gevolgen komen nu pijnlijk naar boven. Gezinnen met een ongelukkig getimed elektricteitscontract moeten plots honderden euro's extra ophoesten. Van de facturen die we binnenkregen, liepen er meerdere op tot meer dan 500 euro. Dat is brute pech, want gezinnen met een contract dat net vóór de vorige zomer is gestart, konden de zomeropbrengsten van hun zonnepanelen wél nog verrekenen. Ze betaalden gewoon niets, terwijl anderen meer dan 1000 euro aangerekend kregen. 

Een tweede koude douche

Bovendien zorgde de afrekening voor nog een tweede koude douche. Onze redactie ontdekte een paar maanden geleden dat er twee aanrekeningen voor het gebruik van de distributienetwerken (zeg maar de elektriciteitsnetten) in opdoken: het prosumententarief én het distributienettatief.

Distributienetkosten zijn gekoppeld aan het stroomverbruik. Verbruik je meer stroom dan je zelf maakt, dan betaal je dat meerverbruik op je elektriciteitsfactuur. En je betaalt meteen ook een distributienettatrief. Maar in de praktijk gebeurt dat voor mensen met zonnepanelen nauwelijks, omdat de jaarlijkse stroomproductie van hun panelen meestal groter is dan hun jaarverbruik.

Afrekening terugdraaiende teller met netaanrekening van én distributiekosten én prosumententarief

Precies daarom voerde de overheid een zestal jaar geleden het prosumententarief in. Zo zouden gezinnen met zonnepanelen toch nog meebetalen voor het elektriciteitsnet. Maar in de afrekening van de ongelukkig getimede stroomcontracten duiken de twee nettarieven nu naast mekaar op. Omdat het stroomverbruik in de winter moet worden betaald, verschijnen ook de distributienettarieven opnieuw terwijl het prosumententarief gewoon doorloopt. Dat kan niet de bedoeling zijn, zo besefte ook de Vlaamse overheid.

Door de twee aanrekeningen zien we op sommige facturen de netkosten oplopen tot 750 euro (incl. btw)

Die twee netaanrekeningen kunnen behoorlijk oplopen. Op een afrekening van 1200 euro (inclusief btw) zagen we een totaalbedrag van ruim 750 euro voor distributienetten en prosumententarief verschijnen (inclusief btw). 

Naar schatting zouden zo'n 30.000 tot 40.000 gezinnen al met een onverwacht hoge afrekening geconfronteerd worden, zegt Vlaams Parlementslid Andries Gryffroy (N-VA).  Bovendien wijst Gryffroy erop dat de 470.000 gezinnen met zonnepanelen die nog een digitale meter moeten krijgen, met hetzelfde probleem dreigen geconfronteerd te worden.

Dat kan zeker niet de bedoeling zijn: Vlaams minister van energie Zuhal Demir (NV-A) gaf dan ook onmiddellijk de opdracht aan de Vlaamse energieregulator de VREG om de te veel aangerekende kosten terug te storten aan de betrokken zonnepaneleneigenaars.

Aanpassing decreet moet tweede koude douche wegwerken

Maar uit het overleg met de VREG bleek al snel dat er geen decretaal kader was om de extra aanrekening te kunnen terugstorten. Daarop beslisten de meerderheidspartijen N-VA, Open VLD en CD&V een voorstel van decreet uit te werken dat een afrekening mogelijk zou kunnen maken.

Vanmiddag legden Andries Gryffroy (N-VA), Willem-Frederik Schiltz (Open VLD) en Robrecht Botuyne (CD&V) het voorstel voor in de commissie Energie van het Vlaams Parlement. Het kreeg al een gunstig advies van de Raad van State: de juridische grond lijkt dus sterk genoeg.  En intussen is de tekst door een meerderheid van de commissieleden goedgekeurd.  

Afrekening terugdraaiende teller met prosumententarief én distributienetkosten: €623,29 excl. BTW,  incl. BTW €753,18)

Daarna moet  het voltallige Vlaams Parlement nog wel zijn fiat geven.  Maar ook dat mag geen probleem zijn, zeggen de initiatiefnemers. Nadat alles is gestemd, is dan de Vlaamse energieregulator , de VREG,  aan de beurt. Die ontkent dat er sprake is van "dubbele netkosten" maar geeft wel toe dat de netkosten voor bepaalde eigenaars hoog kunnen oplopen. De Vreg zegt "het ontwerpdecreet in detail te zullen bekijken en verder te onderzoeken wat ze op basis hiervan kunnen doen".

De VREG zal namelijk de tariefmethodologie moeten aanpassen. Dat vraagt overleg met nogal wat partijen (de energieleveranciers onder meer, en netbeheerder Fluvius) en kan nog makkelijk maanden duren. 

Mogelijk wacht tienduizenden gezinnen een mooi eindejaarsgeschenk

Robrecht Bothuyne, Vlaams Parlementslid CD&V

Hoe de VREG het allemaal precies zal aanpakken,  is nog onduidelijk. Mogelijk wordt het prosumententarief teruggestort. Dat lijkt het eenvoudigste. Gemiddeld zou het om 150 euro per gezin gaan.  Uit de afrekeningen die we ontvingen, blijkt dat sommige mensen zelfs meer dan 300 euro zouden kunnen terugkrijgen. Een tweede mogelijkheid is dat een deel van de distributienettarieven teruggestort wordt. Dat is niet zo eenvoudig, omdat in die nettarieven ook nog andere kosten, zoals de groenestroomcertificaten, verborgen zitten. 

Hoe dan ook: de weg naar een terugbetaling wordt alvast wettelijk vrijgemaakt. Tegen het einde van het jaar zou de methodologie moeten rond zijn. "Mogelijk wacht tienduizenden gezinnen een mooi eindejaarsgeschenk", besluit mede-indiener Robrecht Bothuyne (CD&V).

Meest gelezen