Wit-Russische opposant Protasevitsj opgevoerd op tv, EU sluit luchtruim voor Wit-Russische vliegtuigen 

De Wit-Russische opposant Roman Protasevitsj zegt in een videoboodschap dat hij "is overgegaan tot bekentenissen", daags nadat hij is opgepakt op de luchthaven van Minsk. De Europese leiders hebben intussen nieuwe sancties ingevoerd tegen Wit-Rusland. Ze eisen ook de onmiddellijke vrijlating van Protasevitsj.

Twee nieuwe wendingen in de zaak rond de Wit-Russische opposant Roman Protasevitsj vanavond. De eerste: op de Wit-Russische televisie is een videoboodschap uitgezonden waarin de opposant van het Wit-Russische regime zegt dat hij tot bekentenissen is overgegaan.  Zoals je hieronder kan zien, zit Protasevitsj aan een tafel en spreekt hij in de camera. 

Bekijk hier de verklaring van Roman Protasevitsj op de Wit-Russische televisie (lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Oppositieleden zeggen op sociale media dat hij gedwongen werd om die verklaring af te leggen. Oppositieleidster in ballingschap Svetlana Tichanovskaja zei eerder vandaag dat ze vreesde dat Protasevitsj gefolterd zou worden. 

"Het gaat hier zeker niet om een bekentenis uit vrije wil, want hij zit in de gevangenis", zegt VRT NWS-journalist Jan Balliauw in "Laat Journaal". "Dit is ook een inbreuk tegen de mensenrechten. Je mag dat niet zomaar doen, gevangenen voor de camera zetten en ze tot bekentenis dwingen. Anderzijds is dit wel het eerste teken van leven van hem."

Bekijk hier het gesprek met Jan Balliauw in "Laat journaal" (lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Europese sancties

De tweede wending: op een Europese top in Brussel hebben de EU-lidstaten de onmiddellijke vrijlating van Protasevitsj en zijn vriendin gevraagd. De Europese leiders veroordelen de gedwongen landing van het vliegtuig waarin het koppel zat en vragen een grondig onderzoek naar de zaak. 

Aan alle luchtvaartmaatschappijen in de Europese Unie wordt gevraagd om niet meer over Wit-Rusland te vliegen. De EU sluit ook haar luchtruim en luchthavens voor de luchtvaartmaatschappij Belavia uit Wit-Rusland.

Er komen ook nieuwe sancties van de EU tegen mensen die bij de “kaping” betrokken waren. De EU had al sancties lopen tegen de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko en tegen 90 mensen uit zijn entourage: die mogen niet meer naar de EU reizen en hun rekeningen hier zijn bevroren. Die lijst van mensen is nu dus nog uitgebreid. Er komen ook economische sancties tegen Wit-Russische bedrijven.

Onze EU-specialist Rob Heirbaut vertelde in het "Laat journaal" wat er precies is overeengekomen op de Europese top (lees verder onder de video):

Videospeler inladen...

Wat is er gebeurd?

De 26-jarige Protasevitsj, een journalist, werd gisteren opgepakt in de Wit-Russische hoofdstad Minsk, nadat het vliegtuig waar hij inzat, was afgeleid. Officieel werd de Ryanair-vlucht van Athene naar Vilnius omgeleid wegens een bomdreiging, maar algemeen wordt ervan uitgegaan dat de Wit-Russische autoriteiten het vliegtuig dwongen om uit te wijken naar Minsk, zodat ze Protasevitsj konden arresteren.

Protasevitsj, voormalig redacteur van het invloedrijke Wit-Russische oppositiemedium Nexta, werd al langer gezocht door de Wit-Russische autoriteiten. Hij was in november op een lijst geplaatst van "personen die betrokken zijn bij terroristische activiteiten". Daarvoor kan hij volgens de oppositie de doodstraf krijgen. Wit-Rusland is het enige Europese land dat die nog uitvoert. Ook de 23-jarige vriendin van Protasevitsj werd opgepakt.

Bekijk hier een samenvatting van de gebeurtenissen uit het "Laat journaal" en lees eronder verder:

Videospeler inladen...

Biden steunt EU-sancties

De Amerikaanse president, Joe Biden, laat weten dat hij de Europese sancties tegen het Wit-Russische regime steunt. "De Verenigde Staten veroordelen in de sterkst mogelijke bewoordingen de omleiding van het vliegtuig en de arrestatie van Roman Protasevitsj", klinkt het in een verklaring. 

"Deze schandalige gebeurtenis en de video die de heer Protasevitsj onder dwang lijkt te hebben gemaakt, zijn beschamende aanvallen op de politieke oppositie en de persvrijheid", zegt Biden. Hij roept Wit-Rusland op de opposant vrij te laten.

Ik ben verheugd over het nieuws dat de Europese Unie heeft opgeroepen tot gerichte economische sancties en andere maatregelen

Amerikaans president Joe Biden

"Ik sluit me aan bij de vele oproepen tot een internationaal onderzoek", voegt hij nog toe. "Ik ben verheugd over het nieuws dat de Europese Unie heeft opgeroepen tot gerichte economische sancties en andere maatregelen, en ik heb mijn team gevraagd passende opties te overwegen om de verantwoordelijken op het matje te roepen, in nauwe samenwerking met de Europese Unie, andere bondgenoten en partners en internationale organisaties."

De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan had ook een ontmoeting met Svetlana Tichanovskaja, de Wit-Russische oppositieleidster die in ballingschap leeft in Litouwen, om "krachtige steun van de VS" uit te spreken voor de eis van het volk voor "democratie, mensenrechten en fundamentele vrijheden", luidt het in een verklaring.

Meest gelezen