Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

VS staat stil bij 1 jaar dood van George Floyd: president Joe Biden biedt familie troost, maar nog niet beloofde wet

In verschillende steden in de VS is vanavond de dood van George Floyd herdacht, vandaag precies een jaar geleden. President Joe Biden heeft de familie van de zwarte man in het Witte Huis ontvangen. In Minneapolis, de stad waar hij stierf bij een gewelddadige arrestatie, is een minuut stilte gehouden.

Meer dan een uur is de familie-Floyd door president Biden ontvangen in het Witte Huis, exact één jaar na de tragische dood van George Floyd in Minneapolis. De ontmoeting vond plaats achter gesloten deuren. De broers van George toonden zich na afloop heel dankbaar, maar toch hing er een vleugje van ontgoocheling over de bijeenkomst. Want de wet die Biden beloofd had om de politie in Amerika te hervormen - die wet is nog steeds niet door de Senaat geraakt. 

President Biden zelf toonde zich niet aan de pers. Na de ontmoeting stuurde hij wel een tweet de wereld in. Daarin liet Biden verstaan dat het tijd is "om actie te ondernemen". De familie benadrukte wel hoe oprecht hij had gesproken en geluisterd. Vragen van de pers over de wet voor een politiehervorming (zie verder) gingen ze grotendeels uit de weg. 

Bekijk hier beelden van de familie-Floyd na het bezoek aan president Joe Biden (en lees voort onder de video): 

Videospeler inladen...

Herdenking

De dood van Floyd is in meerdere steden herdacht.  Opvallend was het gebaar van de burgemeester van New York Bill de Blasio, die samen met de zwarte burgerrechtenactivist Al Sharpton en andere lokale leiders negen minuten en 29 seconden lang geknield bleef zitten - even lang als de witte agent Derek Chauvin in Minneapolis zijn knie op de nek van George Floyd had gedrukt bij een controle en een arrestatie op straat.

De 46-jarige Chauvin werd daarvoor onlangs veroordeeld door een volksjury; die achtte hem schuldig aan moord in de tweede graad, moord in de derde graad en doodslag - volgens de kwalificaties van het lokale strafrechtssyteem. De strafmaat wordt pas eind juni bepaald. Drie andere agenten die erbij waren toen Floyd tegen de grond werd gedrukt en om het leven kwam, zullen volgend jaar moeten terecht staan voor medeplichtigheid. 

Bekijk hier hoe de dood van George Floyd vorig jaar op 25 mei leidde tot massaal protest in de VS en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Minneapolis

Uiteraard wordt de dood van Floyd ook herdacht in de stad en op de plaats waar het een jaar geleden gebeurde, op een kruispunt in Minneapolis, in de noordelijke staat Minnesota. Kort voor de herdenking van start zou gaan waren daar trouwens schoten te horen. Reporters die er verslag uitbrachten doken weg. 

Blijkbaar was er geschoten op enige afstand van het kruispunt. Eén man meldde zich even later met een schotwonde in het ziekenhuis. Het zou om een banale parkeerruzie zijn gegaan. De buurt staat bekend als een ruige en moeilijke buurt waar veel wapens in omloop zijn. 

De plaats waar agent Derek Chauvin zijn knie in de nek zette van Floyd is nu een gedenkplaats geworden. Rond 20 uur (Belgische tijd) werd er in Minneapolis een minuut stilte gehouden. 

Bekijk hier beelden van de plaats van de herdenking toen er in de buurt geschoten werd (en lees voort onder de video). 

Videospeler inladen...

Protest leidt tot verandering

De dood van George Floyd heefthet voorbije jaar een golf van protest ontketend tegen politiegeweld en racisme - in eerste instantie in de VS, maar met schokgolven die zich tot ver daarbuiten lieten voelen. Op Amerikaans niveau leidde het tot de sterkste heropleving van civil rights-activisme sinds de roemruchte jaren 1960 van Martin Luther King. Internationaal gaf het een nieuwe, krachtige impuls aan protestacties tegen racisme bij politiekorpsen, maar ook tegen symbolen van koloniale tijden, taalgebruik of gedachten. Die Black Lives Matter-beweging was zich weliswaar al enkele jaren aan het organiseren en uitbreiden, maar met de dood van Floyd won ze in enkele weken geweldig aan kracht. 

Bovendien bleef het niet bij machteloos protest. In één jaar tijd is er in de VS wel degelijk wat veranderd of staan er nieuwe procedures en normen voor de politie op de rails. 

  • In 16 Amerikaanse staten is de "nekklem'-techniek" die door agent Chauvin op Floyd werd toegepast, verboden of tenminste aan strengere voorwaarden verbonden. Ook een aantal grote steden legden hun politiekorps strengere regels op wat betreft dwangtechnieken. 
  • In zeker 10 staten werden bodycams verplicht voor agenten die de straat op gaan. 
  • In zeker 6 staten werden de regels aangescherpt om met de politie een huis binnen te stormen zonder waarschuwing (de zogenaamde "no knock"-huiszoekingen). 
  • Meer en meer staten leggen agenten de verplichting op om tussenbeide te komen wanneer een collega buitenproportioneel geweld gebruikt.
AFP or licensors

De George Floyd-wet: vooralsnog dode letter

Dat alles zijn veranderingen en correcties op het niveau van steden, districten of staten. Het grote doel voor de beweging tegen (racistisch) politiegeweld is het wetsvoorstel dat de naam kreeg van George Floyd (volledig: de "George Floyd Justice in Policing Act") en dat reeds werd goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden. Die wet zou alle politiekorpsen in de VS strengere regels opleggen en zou het makkelijker maken om individuele agenten die buiten hun boekje gingen te vervolgen. 

Juist dat laatste punt valt moeilijk voor heel wat Republikeinen. Eén jaar na de tragische dood van George Floyd is ook de discussie over racisme en wangedrag bij de politie flink gepolariseerd. De posities worden voornamelijk langs partijlijnen ingenomen. Aan Republikeinse kant heeft de oorspronkelijke verontwaardiging over het optreden van agent Derek Chauvin geleidelijk plaats gemaakt voor een vijandige opstelling tegen de Black Lives Matter-beweging, die het verwijt krijgt dat ze woede, agressie en zelfs geweld tegen de politie blijft opstoken en aanwakkeren. veel Republikeinen zijn daarom niet bereid om drempels en grendels voor een juridische procedure tegen individuele agenten zomaar weg te werken. 

De steun van een aantal Republikeinen is noodzakelijk om de wet te laten goedkeuren. In de Senaat kunnen ze het voorstel lange tijd tegenhouden, tenzij tien van hen bereid zijn hun verzet te staken. Op de eerste verjaardag van Floyds tragische en gewelddadige dood blijft de naar hem genoemde wet vooralsnog een plan op papier. De onderhandelingen tussen Democraten en Republikeinen worden voortgezet. 

Bekijk hier de toelichting van Björn Soenens uit het "Laat journaal" vanuit New York:

Videospeler inladen...

Meest gelezen