Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Haar in de boter tussen Brussel en Bern: Zwitserland stopt onderhandelingen met EU over onderlinge handelsrelaties

Al zeven jaar lang onderhandelen de EU en Zwitserland over een overkoepelend "raamakkoord" dat het kader moet vastleggen waarin ze hun producten op elkaars markten kunnen aanbieden. Die gesprekken liepen erg moeizaam en nu trekt Zwitserland er de stekker uit. De Europese Commissie betreurt die beslissing en waarschuwt dat dit op termijn zware gevolgen kan hebben. 

We hebben het wellicht niet in de gaten, maar Zwitserland is voor de EU een belangrijke handelspartner: de vierde in de rangschikking, na China, de VS en het VK. Bijna 7 % van de Europese export gaat naar Zwitserland en omgekeerd zijn Zwitserse producten goed voor 5,7 % van de totale import in de EU. De relatie is voor de Zwitsers natuurlijk nog belangrijker: de helft van wat ze invoeren komt uit EU-landen en ruim 40 % van wat ze uitvoeren komt daar terecht. 

In principe krijgen de EU en Zwitserland vrije toegang tot elkaars markt. In 1972 al sloten ze een vrijhandelsakkoord. In 1999 volgden zeven bilaterale overeenkomsten voor zeven sectoren (zoals landbouwproducten of luchtvaart) en in 2004 volgden nog meer bilaterale afspraken, onder meer over onderwijs, de strijd tegen fraude en de aansluiting van Zwitserland bij de Schengenzone. Alles bij elkaar zijn er nu meer dan 120 aparte overeenkomsten van kracht. 

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

Goederen en personen

Sinds 2014 onderhandelden de EU en Zwitserland over een overkoepelend raamakkoord om de onderlinge relaties en de wederkerige toegang tot elkaars markten te stroomlijnen en te moderniseren. Voor de EU was het leidende principe het gelijke speelveld: als de Zwitsers vrij op de Europese markt mochten concurreren, moesten ze ook dezelfde standaarden en regels volgen die in de EU gelden. 

Maar het ging niet enkel over producten, maar ook over het vrij verkeer van personen. Dat was blijkbaar één van de moeilijkste knopen, omdat Brussel en Bern een andere invulling wilden geven aan dat begrip. "Voor Zwitserland gaat het in essentie over werknemers en hun families; voor de EU gaat het over het vrije verkeer van alle Europese burgers", zo verduidelijkte de Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken onlangs het meningsverschil. De Zwitserse president Guy Parmelin kondigde vandaag formeel het einde van de onderhandelingen aan.

Achterhaald

De Europese Commissie betreurt de Zwitserse beslissing. In een persmededeling spreekt ze de vrees uit dat toekomstige akkoorden moeilijker tot stand zullen komen. "Zonder die raamovereenkomst zal een modernisering van onze relatie onmogelijk zijn en onze bilaterale overeenkomsten zullen onvermijdelijk achterhaald raken." De Commissie "neemt akte van" de Zwitserse beslissing en wil nu zorgvuldig bestuderen wat de gevolgen kunnen zijn. 

Meest gelezen