Staatssecretaris Mahdi wil meer mensen aansporen om vrijwillig terug te keren via terugkeerbureaus in elke provincie 

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) gaat in elke provincie regionale terugkeerbureaus oprichten om het terugkeerbeleid in ons land te verbeteren. "Iedereen die België moet verlaten, moet individueel en aanklampend opgevolgd en begeleid worden naar terugkeer." Vluchtelingenwerk Vlaanderen reageert sceptisch. "We moeten die mensen veel sneller begeleiden."

Mensen zonder papieren vrijwillig laten terugkeren naar hun land, het blijft een moeilijke opgave in ons land. Jaarlijks krijgen ongeveer 24.000 mensen een eerste bevel om het grondgebied te verlaten. Slechts 20 procent van hen keert ook echt vrijwillig terug. Omdat wie het land moet verlaten nauwelijks opgevolgd wordt, wordt de grote groep die niet vrijwillig terugkeert aan zijn lot overgelaten. "Eigenlijk zit er vandaag geen enkel systeem achter", zegt staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V).

Aanklampen

Mahdi wil daarom een "aanklampend terugkeerbeleid" voeren en zal daarvoor in de loop van het jaar in elke provincie twee tot drie regionale terugkeerbureaus oprichten, met nadruk op de grote steden zoals Brussel, Antwerpen en Luik. Er komt ook een nieuwe procedure met onder meer een aanmeldingsplicht. 

"Mensen krijgen een bevel om het grondgebied te verlaten met een datum waarop ze gevraagd worden om zich aan te melden in een van die bureaus. Daarna worden ze in een traject gestoken waarin ze een aantal keer aanwezig moeten zijn, de nodige uitleg krijgen over wat terugkeer is, waarom dat noodzakelijk is en moet gebeuren en hoe ze daarin begeleid kunnen worden om dat effectief ook uit te voeren", legt Mahdi uit.

Een procedure tot terugkeer wordt op dit moment in vele gevallen niet opgestart, terwijl je tot intensieve gesprekken moet overgaan om de terugkeer te kunnen realiseren

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V)

Mahdi maakt zich sterk dat het beleid zich zal keren van "niemand opvolgen naar iedereen opvolgen". Hij blijft ook geloven in vrijwillige terugkeer, "omdat het duurzamer en beter is en ook goedkoper". "Een procedure tot terugkeer wordt op dit moment in vele gevallen niet opgestart, terwijl je tot intensieve gesprekken moet overgaan om de terugkeer te kunnen realiseren." 

Maar bij wie ook in de nieuwe procedure met de regionale bureaus weigert om mee te werken, zal men tot een gedwongen terugkeer overgaan. "Er zijn uiteraard ook mensen die niet komen opdagen of mensen die wel komen opdagen maar toch geen zin hebben om mee te werken. Dan blijft gedwongen terugkeer wel noodzakelijk en daar moeten we ook op inzetten en dat gaan versterken."

Bekijk de berichtgeving in "Het journaal": (lees eronder verder)

Videospeler inladen...

Om de regionale terugkeerbureaus te laten draaien, krijgt de Dienst Vreemdelingenzaken 60 extra mensen. Daarnaast komen er ook 20 extra mensen om gezinnen met minderjarige kinderen van dichtbij op te volgen. Mahdi trekt er 20 miljoen euro voor uit. In de komende maanden wil hij ook werk maken van betere terugkeerakkoorden met de landen van herkomst.

Beluister het gesprek met staatssecretaris Mahdi in "De ochtend":

Vluchtelingenwerk Vlaanderen: "Gemiste kans"

Vluchtelingenwerk Vlaanderen, een organisatie die zich inzet voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, geweld en vervolging, vreest dat de nieuwe aanpak van Mahdi weinig zal opleveren. Mensen zonder wettig verblijf in België moeten in de eerste plaats beter begeleid worden, nog voor ze te horen krijgen dat ze naar hun land moeten terugkeren, stelt de organisatie.

"De situatie van veel van die mensen is heel complex, ze hebben veel offers gebracht, het is een complex verhaal dat ertoe geleid heeft dat ze hier zijn", zegt Joost De Potter van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. "Daarom moet je met hen werken aan een toekomstperspectief." Hier in België of als ze toch moeten terugkeren in hun eigen land. "Als ze dan moeten terugkeren, weet je dat het een duurzame terugkeer is."

We moeten met hen aan een toekomstperspectief werken. Van bij het begin zeggen dat terugkeer de enige oplossing is, dat werkt niet

Joost De Potter, Vluchtelingennetwerk Vlaanderen

De Potter ziet verschillende problemen in de nieuwe aanpak. "Er wordt nu geïnvesteerd in ambtenaren die heel eendimensionaal gaan inzetten op terugkeer. Maar er zijn zoveel problemen in de huidige procedure in België dat veel mensen geen goed beeld hebben van of geen toelichting kregen over de rechten en mogelijkheden die ze hier in België hebben." Mensen worden vandaag met de rug tegen de muur gezet, vindt De Potter. "We zien dat veel mensen daardoor van de radar verdwijnen. Van bij het begin zeggen dat terugkeer voor jou de enige oplossing is, dat werkt niet."

Een ander probleem volgens de Potter is dat de ambtenaren van de Dienst Vreemdelingenzaken nu zowel de begeleidende rol als de rol van terugkeerambtenaar krijgen. "De persoon die de coachende rol speelt, moet heel sterk afgescheiden worden van de persoon die de beslissing over terugkeer neemt."

De Potter heeft het over een gemiste kans. "Het is slimmer om veel meer in te zetten op lokale pilootprojecten en daar aan maatwerk te doen. Die ambtenaren (in de regionale terugkeerbureaus, red.) zullen nog steeds heel ver van de doelgroep staan."

Meest gelezen