President Macron bekijkt foto's van de slachtoffers in het memoriaal voor de genocide in Kigali.
AFP or licensors

Franse president Macron erkent verantwoordelijkheid genocide Rwanda: "Enkel slachtoffers kunnen misschien vergeven"

Tijdens zijn bezoek aan Rwanda heeft president Macron toegegeven dat zijn land mede verantwoordelijk is voor de volkerenmoord in dat land in 1994. Parijs steunde toen het Hutu-regime dat honderdduizenden Tutsi's en gematigde Hutu's liet afslachten. Met zijn bezoek wil Macron de banden met Rwanda opnieuw aanhalen en dat lijkt in goede aarde te vallen bij zijn Rwandese collega Paul Kagame.

Macron heeft vanochtend een toespraak gehouden aan het monument voor de herdenking van de moordpartij in de Rwandese hoofdstad Kigali. Zoals verwacht gaf Macron de historische verantwoordelijkheid van zijn land voor die genocide toe. 

Enkel de slachtoffers kunnen ons misschien vergeven

De Franse president Emmanuel Macron in Kigali

De toenmalige Franse regering en militairen waren dan wel niet medeplichtig aan de volkerenmoord, maar Macron geeft toe dat Parijs toen het voormalige regime steunde dat de genocide heeft voorbereid en uitgevoerd. Macron gaf ook toe dat Frankrijk veel te lang de waarheid over wat er gebeurd is in Rwanda, ontkend heeft. 

Echt vergiffenis heeft Macron niet met zoveel woorden gevraagd, wel zinspeelde hij daarop: "enkel de slachtoffers kunnen ons misschien vergeven". (Lees verder onder de video).

Videospeler inladen...

De schaduw van de genocide hangt inderdaad al sinds 1994 over de relaties tussen Frankrijk en Rwanda. Macron is -na Nicolas Sarkozy een tiental jaren geleden- de tweede Franse president die Rwanda bezoekt. Sarkozy gaf toen "zware fouten" toe, maar ging niet zo ver met verontschuldigingen als Macron nu. Het bezoek van Macron is dan ook bedoeld om een kwarteeuw van gespannen relaties tussen beide landen af te sluiten. Op een persconferentie na de ontmoeting met Macron reageerde de Rwandese president Paul Kagame alvast tevreden: de boodschap van Macron is volgens Kagame "waardevoller dan excuses", al zal de band tussen Frankrijk en Rwanda "nooit helemaal normaal worden". 

Overigens treedt Macron vandaag in de voetsporen van voormalig Belgisch premier Guy Verhofstadt. Die had eerder al in Rwanda zijn spijt betuigd voor de Belgische steun aan de uitvoerders van de genocide in de jaren 90.

De uitspraken van Macron komen niet uit de lucht vallen. Enkele maanden geleden publiceerde een groep van Franse historici een rapport waarin gesproken werd over "een verpletterende verantwoordelijkheid van Frankrijk" voor de volkerenmoord in Rwanda. Ook de historici vonden echter geen bewijs voor de betrokkenheid van Franse militairen bij de genocide.

Wat gebeurde er in 1994?

De gebeurtenissen van april 1994 liggen dan wel 27 jaar achter ons, ze zijn voor velen nog altijd een open wonde; niet het minst voor de families van tien Belgische para's die toen ook vermoord zijn door Hutu-bendes. 

Rwanda was toen in de greep van een burgeroorlog tussen het toenmalige regime van de Hutu-meerderheid tegen een oprukkende rebellengroep die vooral uit Tutsi's bestond en aangevoerd werd door huidig president Paul Kagame. België en Frankrijk hadden toen goede relaties met het toenmalige Hutu-regime dat eerder al via het sturen van troepen overeind werd gehouden. (Lees verder onder de foto).

Het memoriaal voor de genocide met foto's van toen.
AFP or licensors

Begin april 1994 werd het vliegtuig van toenmalig president Juvénal Habyarimana door een raket neergeschoten in onduidelijke omstandigheden. Meteen daarop sloegen bendes van extremistische Hutu's aan het moorden in een duidelijk voorbereide actie. Meer dan 700.000 leden van de Tutsi-minderheid, maar ook gematigde Hutu-politici werden toen brutaal afgemaakt. Wel stortte het regime kort daarop in elkaar en kwam het huidige -door Tutsi's gecontroleerde- bewind van Kagame aan de macht. De Hutu-milities werden over de grens met Congo verdreven, maar ook het huidige regime in Kigali krijgt het verwijt dat het de mensenrechten massaal schendt. 

Een gedenkplaat voor de tien vermoorde Belgische para's tijdens de genocide in 1994.

Bekijk hier het verslag van "Het journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen