Onderzoeker Hans Pohlmann met het lichaam van Angèle
Vulture Conservation Foundation

Lammergier sterft na botsing tegen windmolen in Nederland: "Zal niet de laatste keer zijn"

In het noorden van Nederland is een lammergier gestorven na een botsing met een windmolen. De aasvogel, een van de grootste vogelsoorten van Europa, is vanmorgen dood teruggevonden naast een windturbine in Wieringerwerf. Het dier werd vorig jaar uitgezet in Frankrijk in het kader van een introductieprogramma. "Dit is een enorme klap", klinkt het. Experts waarschuwen dat dit in de toekomst nog meer zal gebeuren.

De lammergier (Gypaetus barbatus) is een aasvogel die zich voornamelijk voedt met beenderen van karkassen. Hij is een van de grootste vogelsoorten van Europa, hij wordt tot 115 centimeter groot en zijn vleugels hebben een spanwijdte tot maar liefst 3 meter. De lammergier leeft in afgelegen, bergachtige gebieden in bijvoorbeeld de Alpen en de Pyreneeën. Het is geen bedreigde diersoort, maar wordt op de Rode Lijst van de IUCN wel omschreven als "bijna bedreigd".

Om de Europese populatie op te krikken, is er een introductieprogramma. Zo werd op 28 mei vorig jaar de jonge lammergier Angèle uitgezet in het departement Drôme, in het zuidoosten van Frankrijk. Met een zender konden experts van de Vulture Conservation Foundation de locatie, bewegingen en snelheid van Angèle volgen. Zo konden ze deze lente zien dat de vogel verdere oorden begon op te zoeken. De lammergier vloog richting het Centraal Massief, Parijs en Duinkerke, vervolgens over de Noordzee voor de kust van Blankenberge, en keerde dan weer terug naar het vasteland in Nederland.

Ongewone plaatsen

Lammergieren komen van nature niet voor in België of Nederland, maar het is niet ongewoon dat ze in hun tweede of derde jaar hun hoge bergtoppen verlaten en noordwaarts vliegen, soms ook naar de lagergelegen gebieden in het noorden van Europa. De voorbije jaren doken ook bij ons sporadisch "zwervende" lammergieren op.

Door het slechte weer van de voorbije weken hield Angèle zich soms op op ongewone plaatsen. Zo bleef de lammergier een nachtje kamperen in een klein bosje bomen naast een drukke weg. Angèle zette de weg voort langs de kustlijn en kwam zo in de buurt van een windmolenpark bij Wieringerwerf, in de provincie Noord-Holland. Vanmorgen om 9.27 uur registreerde de zender van Angèle een plotse piek in de beweging van de lammergier. Vervolgens viel de vogel neer.

Hans Pohlmann, een onderzoeker van de Vulture Nature Organisation die in Nederland woont en de verplaatsingen van Angèle opvolgt, haastte zich naar de plaats van de registratie en vond er het levenloze lichaam van de lammergier naast een windturbine. Het dier kwam in botsing met een van de wieken en was waarschijnlijk meteen dood.  

"Eerste keer dat lammergier sterft na botsing met windmolen"

Angèle stierf op één dag na exact een jaar na de uitzetting in Frankrijk. "Dit is enorm zonde, een grote klap voor het introductieprogramma", zegt Pohlmann aan de NOS. "In de jaren 70 waren er in heel Europa nog maar 70 broedparen, inmiddels zitten we op 200 paren. Naar schatting vliegen er door heel Europa 1.300 lammergieren rond. Er wordt veel moeite in gestoken, en dan is het extra zuur als zo'n vogel verongelukt tegen een windmolen."

Volgens de Vulture Conservation Foundation is het de eerste keer dat er in Europa een lammergier sterft na een klap tegen een windturbine. Maar Pohlmann vreest dat het niet de laatste keer zal zijn. Het aantal lammergieren in Europa neemt toe, maar het aantal windmolens ook. "We weten dat gieren niet op het laatste moment hun koers kunnen veranderen. Draaiende wieken vormen voor lammergieren dus een groot gevaar."

Angèle, samen met de zender die al het doen en laten opvolgde. Het artikel gaat voort onder de foto:

Vulture Conservation Foundation

Detectiesystemen

Maar er is volgens Pohlmann wel een oplossing. "In landen als Portugal en Spanje wordt op windmolens een systeem gebruikt dat ervoor zorgt dat de wieken automatisch stoppen met draaien als er een grote vogel in de buurt zit. Dat systeem zou wat ons betreft op alle windmolens moeten zitten."

Vogelbescherming Nederland pleit naast detectiesystemen op windmolens ook voor het zwart schilderen van de top van een molenwiek. "Ook dat werkt al veel beter om de zichtbaarheid van windmolens voor roofvogels te vergroten", klinkt het.

Er zal nog een autopsie worden uitgevoerd om uit te sluiten dat Angèle aan onderliggende kwalen leed.

Meest gelezen