De vernieling na de eerste vulkaanuitbarsting ten noorden van de Congolese stad Goma.
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Vrees voor nieuwe vulkaanuitbarsting én methaangasexplosie in Kivumeer (en dat kan rampzalig uitpakken)

Uit vrees voor een tweede uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo werd de Congolese stad Goma deels ontruimd. Toch vrezen experts vooral voor een mogelijke methaangasexplosie in het naburige Kivumeer. Door de vulkanische activiteit zou een waterbubbel met een hoge concentratie aan methaangas aan het oppervlak kunnen komen. De gassen die hierbij vrijkomen, kunnen duizenden mensen verstikken.

Vorige zaterdag barstte de vulkaan Nyiragongo voor de eerste keer uit. De ramp kostte het leven aan 32 mensen. Na de uitbarsting volgden al snel zware aardbevingen. In totaal gaat het om ongeveer 260 aardbevingen met een kracht tot meer dan 5. "De seismische crisis voltrekt zich van de noordflank van de vulkaan tot aan het Kivumeer en loopt zo dus dwars door de stad Goma", legt vulkanoloog Benoît Smets uit. "Het is heel moeilijk om te voorspellen wat de bevingen zullen doen. Er is geen teken dat ze zullen afzwakken."

Daarnaast hoopt zich momenteel opnieuw lava op in de vulkaan en onder de oppervlakte van het gebied. Door de nieuwe dreiging werd de miljoenenstad Goma voor de tweede keer gedeeltelijk geëvacueerd. De militaire gouverneur Constant Ndima beval vandaag de gedeeltelijke ontruiming van de stad via lokale radio's.

Toch dreigt een nog groter gevaar door de verhoogde seismische activiteit: een methaangasexplosie in het Kivumeer. Het meer ligt ten zuiden van Goma, aan de grens met buurland Rwanda. Vulkanoloog Benoît Smets legt uit waarom het Kivumeer net zo gevaarlijk is en wat de mogelijke scenario's bij een tweede vulkaanuitbarsting inhouden.  

Bekijk hieronder beelden van de evacuatie van Goma en lees verder onder de video over de verschillende (ramp)scenario's:

Videospeler inladen...

Twee mogelijke rampscenario's bij een nieuwe uitbarsting

In het eerste scenario stijgt de lava en komt de vulkaan opnieuw tot uitbarsting via de krater. De magmastroom kan dan mogelijk tot aan de stad Goma geraken. In het tweede scenario kan de lava bij uitbarsting rechtstreeks in het Kivumeer stromen.

Lees verder onder de kaart die de vulkaan Nyiragongo, de stad Goma en het Kivumeer toont.

In het Kivumeer bevindt zich een diepe laag water met een grote hoeveelheid aan methaangas en koolstofdioxide. Deze permanente laag mengt zich normaal niet met andere lagen water. Door de recente ontwikkelingen kan daar nu verandering in komen. "We vrezen voor een destabiliserend element waardoor de laag met schadelijke gassen zich mengt met andere waterlagen aan de oppervlakte van het meer. Hierdoor kunnen de gassen vrijkomen en elk levend wezen in de brede omtrek verstikken", aldus Smets. In 1986 kwam er veel koolstofdioxidegas vrij in het Kameroense Nyosmeer toen verschillende waterlagen zich plots mengden. Het ongeluk leidde tot de verstikking van bijna 1.800 mensen. "Dit zou echt de ultieme ramp zijn", volgens Smets.

"Meer van Pandora"?

Toch is het niet honderd procent zeker dat een dergelijke catastrofe zich zal voltrekken volgens de wetenschapper. "Wanneer de vulkaan zou uitbarsten in het meer, zal het water de warmte van de lava absorberen." De kans dat een thermische schok de methaangasbubbel doet exploderen, schat Smets dus eerder klein in. Grondverschuivingen in het meer en aardbevingen zouden de schok wel kunnen uitlokken. De beweging zou er dan wel voor kunnen zorgen dat de waterlagen zich mengen met alle gevolgen van dien. "We hebben geen historische gegevens over de vulkanische activiteit van de Nyiragongo en kunnen dus moeilijk voorspellen wat er zal gebeuren."

Een nulscenario waarin niets gebeurt, is even waarschijnlijk als een rampscenario

Benoît Smets, vulkanoloog

De vulkanische activiteit van de Nyiragongo was tijdens de uitbarsting van 2002 relatief gelijk aan de huidige situatie, volgens Smets. De lavastroom kwam vooral onder het Kivumeer terecht, maar heeft niet geleid tot een gasexplosie. "We kruisen onze vingers dat dit nu ook het geval zal zijn", zegt de vulkanoloog.

Het Kivumeer, in normale tijden een plek waar toerisme en visserij bloeien. Nu is het afwachten of de schadelijke gassen vrijkomen of niet.
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Meest gelezen