AFP or licensors

VS-president Joe Biden wil weten of het coronavirus uit een Chinees laboratorium kwam of niet

De Amerikaanse president Joe Biden heeft zijn inlichtingendiensten gevraagd om binnen 90 dagen verslag uit te brengen over de oorsprong van het coronavirus. De officiële versie dat het virus op een dierenmarkt in Wuhan is overgesprongen op de mens wordt al een tijd uitgedaagd. "Omdat je niet helemaal kan uitsluiten dat het virus in een laboratorium ontstaan is, moet je het onderzoeken", zegt viroloog Johan Neyts in "Terzake". 

Volgens een mededeling van het Witte Huis zijn de Amerikaanse inlichtingendiensten verdeeld over de kwestie. President Biden wil nu meer duidelijkheid en over 90 dagen moet er een meer uitgebreid rapport op zijn bureau liggen. Voor alle duidelijkheid: Biden laat zich nog niet uit over de toch wel netelige kwestie die de toch al gespannen relatie met China nog verder kan verzuren.

De VS en de bondgenoten blijven druk uitoefenen opdat China meewerkt met een volledig transparant onderzoek

De Amerikaanse president Joe Biden

Even terug in de tijd: het virus dook eind 2019 op in de Chinese stad Wuhan. Officieel zou het van dier op mens zijn overgegaan op een dierenmarkt in Wuhan, maar helemaal zeker is dat niet. Dat er in diezelfde stad ook een groot onderzoekscentrum naar virussen is, deed bij velen het vermoeden rijzen dat het virus -mogelijk door gebrekkige veiligheid- ontsnapt is uit dat laboratorium. 

Voormalig president Donald Trump en een aantal van zijn medewerkers wezen op die mogelijkheid en er werd in bepaalde kringen zelfs geopperd dat het virus door China ontwikkeld of bijgestuurd was in het kader van biologische oorlogvoering. Tot voor kort bleef dat soort vermoedens hangen in de wolk van complottheorieën die gretig aftrek vinden op het internet, maar de voorbije weken en maanden bleek dat de geheime diensten in Washington dat steeds meer ernstig nemen.

Net vandaag heeft het sociale netwerk Facebook aangekondigd dat het niet langer beweringen dat het coronavirus door mensen is gemaakt, zal verwijderen van het platform. In februari was Facebook daarmee begonnen om "desinformatie" tegen te gaan. De beslissing is volgens Facebook genomen als gevolg van de nieuwe onderzoeken en na overleg met gezondheidsexperten. 

Bekijk hier de reportage van "Terzake" en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

China waarschuwt voor "politiek virus"

De Chinese ambassade in de VS reageerde meteen korzelig op het onderzoek van Biden. Peking waarschuwt de VS dat het "politiseren van het virus de internationale samenwerking tegen de pandemie ernstig ondermijnt". 

China voelt zich geviseerd, maar heeft dat voor een deel wel aan zichzelf te wijten. Het onderzoek naar de oorsprong van het coronavirus ontsnapt niet aan het algemene gebrek aan openheid van het erg gesloten communistische regime dat aanvankelijk de ernst van de epidemie ontkende. 

Dat het meer dan een jaar duurde vooraleer experten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in Wuhan onderzoek konden uitvoeren naar de oorsprong van het virus -en dan nog zeer beperkt- heeft de twijfel over de officiële versie aangewakkerd. De conclusie van de WHO was dat het "erg onwaarschijnlijk is dat het virus in een laboratorium ontstaan is", maar dat er wel meer onderzoek nodig is. Ook de Amerikaanse toparts Anthony Fauci is nu niet meer zo stellig dat het virus op natuurlijke wijze is overgesprongen van dier op mens.

Johan Neyts: "Je kan het niet helemaal uitsluiten, dus moet je het verder onderzoeken"

Dat het volgens de WHO erg onwaarschijnlijk is dat het virus in een laboratorium ontstaan is, is niet voldoende om het onderzoek stop te zetten, zegt viroloog Johan Neyts. "Je kan het niet helemaal uitsluiten en dan moet je het natuurlijk onderzoeken.  De VS moet daarvoor wel toegang krijgen tot een aantal stalen om daar heel zeker over te kunnen zijn. Het probleem is dat de Chinezen die bloedstalen van die drie mensen die ziek geworden zijn (en die in een laboratorium in Wuhan werkten waar met vleermuiscoronavirussen gewerkt wordt, red.) niet wil vrijgeven. Want dan zou je snel kunnen uitsluiten welke ziekte ze wel of niet hadden.  Dat zou wel helpen om hier snel uitsluitsel te geven."

Bekijk hier viroloog Johan Neyts (KU Leuven) in "Terzake" over de oorsprong van het coronavirus: (en lees daaronder verder)

Videospeler inladen...

Dat Biden nu verder onderzoek vraagt, vindt Neyts dus normaal. "Dit virus heeft geleid tot een enorme pandemie, dus je moet dit au sérieux nemen. Je moet weten wat er aan de hand is. Maar virussen kunnen ook gewoon van dieren op mensen overspringen. Die onderzoekers gingen in bepaale grotten in het zuiden van China, op enkele honderden kilometers van Wuhan, vleermuizen vangen. Die vleermuizen zitten vol coronavirussen. Ze hebben een 100-tal coronavirussen gevonden die nauw verwant zijn met SARS type 1. Bij dat vangen of doden van die dieren kan je natuurlijk ook besmet geraken."

We zijn 15 maanden verder en de Chinezen hebben de tussengastheer nog altijd niet gevonden.

Johan Neyts in "Terzake"

"In 2003 is SARS ontstaan in Hongkong. Dat ging van vleermuizen op de  civetkat, een lekkernij daar, en op die manier op de mens over. In 2003 wist men na 4 à 5 maanden dat de civetkat de tussengastheer was. Nu zijn we 15 maanden verder en de Chinezen hebben de tussengastheer nog altijd niet gevonden. Het is natuurlijk ook een heel moeilijk onderzoek, maar het helpt niet om heel veel vertrouwen te hebben dat het niet in een labo zou gebeurd kunnen zijn, dan niet kwaadwillig, maar door een accident, bijvoorbeeld iemand die door het vangen van die vleermuizen besmet geraakt is, en zo nog andere mensen besmet heeft. Dat is niet moedwillig, maar kan door het manipuleren van de dieren zijn gebeurd." 

Johan Neyts hoopt dat er snel duidelijkheid komt. "Ik had gehoopt dat dat al zou gebeuren door de missie van de WHO, maar vanop afstand kunnen we dit heel moeilijk inschatten."  Maar er wordt bijvoorbeeld ook al decennia gezocht naar de oorsprong van het ebolavirus en zekerheid is er daar nog altijd niet.

Meest gelezen