AP2008

Hetze over borstvoeding in Frankrijk: vrouwen betuigen massaal steun aan vrouw die al borstvoedend werd aangevallen

Wie Franse social media volgt, heeft ongetwijfeld gemerkt dat er massaal foto's te zien zijn van vrouwen die hun kind borstvoeding geven. Aanleiding is het feit dat in Frankrijk een jonge moeder uitgescholden en geslagen werd omdat ze haar baby in het openbaar de borst gaf. Het voorval lokte enorme verontwaardiging uit en was aanleiding voor de hashtag #iwanttobreastfree (ik wil vrij zijn om de borst te geven), met een knipoog naar het nummer ‘I Want To Break Free’ van Queen.

"Als het u stoort, dan kijkt u toch niet?’’, schreef Audrey op Instagram, onder een foto van een baby aan de borst. Steractrice Marion Cotillard postte een foto van zichzelf met borst en baby en alleen de woorden "Mère. Mother".

Aanleiding voor de massale actie is een incident begin deze maand in Bordeaux. Een jonge vrouw, Maÿlis, werd daar op straat beledigd en geslagen omdat ze haar baby "in het openbaar" de borst gaf.

Maÿlis stond in een rij te wachten om een pakje af te halen. Haar baby van zes maanden, Nino, begon te huilen omdat hij honger had. De jonge moeder had al speciaal aangepaste kleding aan om "discreet" borstvoeding te kunnen geven. 

Toen ze dat deed, stapte een andere vrouw in de rij op haar af. "Ze zei tegen me: ‘Schaam je je niet? Auto’s staan hier stil, die kunnen u zien. Kinderen kunnen u zien. Zoiets doe je niet in het openbaar.’ De vrouw schreeuwde en beledigde me.’’, vertelde Maÿlis op sociale media. 

Een oudere dame complimenteerde zelfs de vrouw die de klap had uitgedeeld.

Maÿlis

"En terwijl ik daar met mijn baby in mijn armen stond, kreeg ik van de vrouw een klap midden in m’n gezicht.’’ In de rij mensen was er niemand die reageerde of ingreep. Een oudere dame complimenteerde zelfs de vrouw die de klap had uitgedeeld. "De rest van de mensen keek omlaag of deed alsof ze het niet zagen.’’

De video van de vrouw leidde tot een stortvloed aan reacties in Frankrijk. Linkse én rechtse politici reageerden meteen scherp afkeurend op de gebeurtenis in Bordeaux. Maÿlis vertelde in de Franse pers dat de zes maanden oude Nino nekklachten overhield aan de klap omdat hij klem kwam te zitten. Maÿlis zelf merkt ook nog de gevolgen: "Ik heb geen druppel melk meer, niets."

BEKIJK: Maÿlis vertelt in een videoboodschap op Instagram haar verhaal. 

Videospeler inladen...

Aanklacht indienen bij een verveelde agent

Met de klap in haar gezicht was het incident nog niet voorbij. Maÿlis besloot kort erna ook een aanklacht in te dienen bij de politie. Maar daar werd ze niet met open armen ontvangen. "De agent vroeg hoeveel van mijn borst te zien was geweest. Ik zei ‘niets’. Ik had een speciaal T-shirt aan en hield er een jas voor. Hij liet me toch duidelijk merken dat het mijn eigen schuld was, dat ik het had uitgelokt."

In Frankrijk zijn er al vaker incidenten geweest, maar zover bekend nog nooit met geweld zoals nu bij Maÿlis. In 2018 werd een vrouw de deur uitgezet bij een overheidskantoor in Amiens toen ze haar baby binnen de borst gaf. Een bewaker zou tegen haar gezegd hebben: "Schaam je dat je dat zo in het openbaar doet. Er zitten hier kinderen, dat doe je toch niet!"

In 2012 werd een vrouw in Parijs een winkel uitgezet toen ze haar baby daar aanlegde. Ook zij kreeg te horen dat het "choquerend" was voor de andere klanten. Toen de vrouw verhaal wilde halen werd haar gezegd: "Ga dan achter in de zaak staan, met een sjaal ervoor en met je rug naar de klanten." 

"Ik was wel verbaasd over het geweld, de agressie nu in Bordeaux", zegt Claude Didierjean-Jouveau van de internationale ngo "Leche League" die borstvoeden promoot. "Vrouwen krijgen in Frankrijk wel vaker vervelende of kritische opmerkingen. 'Ga dat ergens anders doen', of 'de winkel uit'. Maar een klap: dat heb ik nog nooit eerder gehoord": 

Videospeler inladen...

Juristen benadrukken dat borstvoeden mag. De Franse wet verbiedt het Françaises niet om in het openbaar hun baby te voeden. Landen als de Verenigde Staten en Australië pakken het andersom aan: die hebben expliciet in de wet opgenomen dat vrouwen wél in het openbaar de borst mogen geven.

#iwanttobreastfree

Op sociale media in Frankrijk worden nu massaal foto’s van vrouwen die borstvoeding geven gedeeld. Vrouwen fotograferen zichzelf, als steunbetuiging aan Maÿlis, met hun baby aan de borst bij de kapper, in de supermarkt, in het vliegtuig en terwijl ze de hond uitlaten. "Borstvoeden is geen exhibitionisme", schrijft Pauline onder haar eigen foto. "Als u er niet tegen kunt om een paar centimeter borst te zien, dan heeft u een probleem, niet ik."

Carla schrijft: "Seks in een film is kunst. Een vrouw in ondergoed op een affiche is reclame. En een moeder die de borst geeft is obsceen. #soutienamaylis." (steun aan Maÿlis)

De zaak wordt ook breed uitgesmeerd in de Franse pers. Le Figaro wijdde er een groot artikel aan onder de kop "Waarom is er zoveel haat jegens borstvoeding?" De Franse publieke omroep kwam met een kritisch verhaal: "Iedereen is voor moedermelk, zolang de moeder het maar thuis doet, verstopt voor anderen." 

Dat een vrouw die de borst geeft in Frankrijk, kritiek krijgt of zelfs aangevallen wordt, heeft verschillende oorzaken. De dominante mannen- of machocultuur wordt vaak genoemd. Een vrouwenborst wekt lust op en wordt daarom liever niet gezien als voedingsbron voor de baby. "In westerse landen is het vrouwenlichaam geseksualiseerd. Dus als een vrouw in het openbaar de borst geeft, wordt de grens overschreden tussen de seksuele functie en de moederlijke functie van de borst. Die twee botsen met elkaar", vertelt Caroline Chautems, een Frans-Zwitserse antropologe aan de Universiteit van Lausanne. Ze deed haar promotieonderzoek naar borstvoeding.

Frankrijk onderscheidt zich wel van zijn buurlanden, benadrukt ze. "Het aantal vrouwen in Frankrijk dat borstvoeding geeft, hoort bij de laagste van Europa. Het wordt niet echt aangemoedigd vanuit de overheid. In Frankrijk geeft ongeveer 70 procent van de vrouwen de borst aan hun baby. Je ziet het ook minder in het openbaar. In Zwitserland worden de voordelen van borstvoeding juist erg benadrukt. Zo’n 95 procent van de vrouwen geeft in Zwitserland de borst."

BEKIJK: Caroline Chautems legt uit waarom borstvoeding in het openbaar een taboe blijft. De tekst loopt verder onder de video.

Videospeler inladen...

Borstvoeding zorgt voor verhit politiek debat

In Frankrijk is borstvoeding ook al sinds jaar en dag de inzet van felle politieke debatten tussen voor- en tegenstanders. En ook vrouwen zelf zijn verdeeld. In 2016 publiceerde een aantal prominente Françaises nog een open brief in dagblad Libération: "Wij geven geen borstvoeding en houd op om ons daarover een schuldgevoel aan te praten." Een van de ondertekenaars was Marlène Schiappa, feministe en staatssecretaris in de regering-Macron.

Antropologe Caroline Chautems: "Feministes in Frankrijk komen sterk op voor het recht van vrouwen om zelf over hun lichaam te beslissen. Maar het onderwerp borstvoeding wordt nauwelijks benoemd. Hun strijd gaat vooral over kwesties als voorbehoedsmiddelen of abortus."

Fransen die nog moeten wennen aan voedende borsten in het openbaar kunnen eens de foto's van Irmina Walczak en Savio Freire bekijken. Deze Poolse en Braziliaanse fotografen, die samen drie kinderen hebben, richtten het project "Anytime Anywhere" op.

Het project "Antytime Anywhere" dat borstvoeden in het openbaar wil promoten.

Ze namen in hun twee vaderlanden foto’s van vrouwen die op de meest uiteenlopende plekken de borst geven. Bij een van de laatste portretten kondigden ze aan ook in Frankrijk te willen gaan fotograferen. Dat was in 2019. Helaas: die Franse serie laat nog steeds op zich wachten.

Maar door de klap die Maÿlis in Bordeaux opliep, lijkt de serie overbodig geworden. Franse moeders zijn zelf aan het fotograferen geslagen, met hun eigen motto: #iwanttobreastfree.

Foto's van vrouwen die borstvoeding geven met de hashtag #iwanttobreastfree.

Meest gelezen