Videospeler inladen...

BEKIJK - Maskers, schermen en vertraagd geluid: zo trotseert Nationaal Orkest corona voor Koningin Elisabethwedstrijd

Het Nationaal Orkest van België speelt in deze finaleweek van de Koningin Elisabethwedstrijd volgens strikte coronaregels. En dat maakt echt samen spelen aartsmoeilijk, getuigt althoboïst Bram Nolf: "Het wij-gevoel is wat kleiner."

Zes avonden op rij begeleidt het Nationaal Orkest van België de finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano. Dat gebeurt in Bozar in Brussel op een vergroot podium. Maar wat een vreemd beeld: de orkestleden zitten ver uit elkaar; er staan plexischermen; alle muzikanten behalve de blazers dragen een zwart mondmasker en zelfs de Amerikaanse dirigent Hugh Wolff is een gemaskerd man.

Afstand tussen muzikanten zorgt voor kleine vertraging

Dat heeft grote gevolgen voor het samenspelen, getuigt althoboïst Bram Nolf, die voor Klara ook een online dagboek bijhoudt van de finaleweek, een interessante blik in de interne keuken van het orkest. “Omdat de afstand tussen de muzikanten groter is krijg je een soort delay of vertraging op het podium. Het geluid heeft een klein beetje tijd nodig om van de ene kant naar de andere kant te verhuizen. Dat zorgt voor een “mini-décalage” (verspringing, red.) in het orkest.”

Bekijk hier de Canvas-reportage over de corona-aanpassingen van het Nationaal Orkest van België, tijdens een repetitie:

Videospeler inladen...

Op Canvas legde dirigent Hugh Wolff aan Clara De Decker uit hoe hij te werk gaat: "De muzikanten moeten rekening houden met hoe ver ze zitten; ze moeten in zekere zin anticiperen op die vertraging."

Meer rekening houden met wat we zien dan wat we horen

“Als orkestmusicus reageer je ontzettend op de visuele input die je krijgt van de dirigent, maar ook op de auditieve input van je collega’s. We zijn gewend om met beide rekening te houden als we aan het spelen zijn,” vertelt Bram Nolf. Nu de muzikanten verder uit elkaar zitten “moeten we meer rekening houden met wat we zien dan met wat we horen.” 

En laat dat allesbehalve makkelijk zijn met een dirigent die een mondmasker draagt en van wie je dus veel minder mimiek kunt aflezen. “De bewegingen van de dirigent zijn de enige wet die geldt om samen te spelen." Hugh Wolff communiceert dus vooral met zijn armen en zijn dirigeerstokje. 

Ook de plexischermen tussen de muzikanten vertragen het geluid. “Wij werken ons hele leven om de klank van op het podium de zaal in te sturen. Met een scherm voor je neus wordt dat moeilijker.” En dan is er de ventilatie. "Voor een blaasinstrument is koude tocht vervelend want de koude buitenlucht zorgt dat je warme adem in je instrument gaat condenseren. Je krijgt water in je hobo en soms kun je bepaalde noten niet meer spelen."

Zonder publiek spelen is als tennissen zonder dat er een bal terugkeert

Misschien nog wel de grootste aanpassing is dat er geen publiek in de zaal zit tijdens deze Koningin Elisabethwedstrijd. Daarover zei Bram Nolf: "Een concert voor een lege zaal heeft altijd iets bevreemdend en onwezenlijk, alsof je een partij tennis speelt, maar er nooit een bal terugkomt van de andere kant. Deze coronacrisis heeft me duidelijk gemaakt dat mijn vak veel interactiever is dan ik voorheen dacht. Het publiek is eigenlijk een deel van de uitvoering!" 

Het wij-gevoel is wat kleiner

Samengevat: coronaveilig musiceren is voor het Nationaal Orkest van België een hele aanpassing. Zegt althoboïst Bram Nolf: “Het wij-gevoel is een beetje kleiner. We zitten allemaal wat meer op een eilandje te spelen, terwijl we vroeger schouder aan schouder zaten.” Niettemin is hij blij om in de beste zaal van het land te mogen musiceren, de Henry Le Boeufzaal van Bozar, die recent nog werd getroffen door brand. En voor de kijkers en luisteraars thuis, via Klara, Canvas of VRT NU zijn die kleine vertragingen alleszins niet hoorbaar.

De finale van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano is elke avond om 20 u live te volgen op Klara, Canvas (vrijdag op het kanaal van Ketnet) en VRT NU. Op zaterdagavond 29 mei maakt de jury de winnaar bekend.

Videospeler inladen...
© Queen Elisabeth Competition - Derek Prager

Meest gelezen