Blijft MIVB neutraal als personeel hoofddoek draagt? Vonnis leidt tot tweespalt in Brusselse regering

Er zit een flinke haar in de boter in de regering van het Brussels Gewest na een uitspraak van de arbeidsrechtbank. Die veroordeelt de MIVB omdat die een vrouw tot 2 keer toe niet in dienst nam omdat ze een hoofddoek draagt. De vervoersmaatschappij gaat niet in beroep en dat is niet naar de zin van Open VLD die het dossier naar de regeringstafel tilt. Daaraan zit onder meer ook Groen dat wel openstaat voor een inclusievere neutraliteit.

Voor het personeel van de MIVB, de grootste werkgever in het Brussel Hoofdstedelijk Gewest, geldt het principe van "exclusieve neutraliteit". Dat betekent dat het voor werknemers van de vervoersmaatschappij verboden is om een teken te dragen dat wijst op een geloofsovertuiging, een politieke overtuiging of een filosofische levensbeschouwing. 

Een vrouw die een hoofddoek draagt is zo tot twee keer toe niet aangeworven door de MIVB, hoewel ze alle nodige competenties had voor de job in kwestie. Ze stapte naar de arbeidsrechtbank en die heeft de vervoersmaatschappij op 25 mei veroordeeld tot een boete van 50.000 euro.

Op het eerste zicht lijkt de uitspraak van de Brusselse arbeidsrechtbank in tegenspraak met een uitspraak van het Europees Hof van Justitie uit 2017. Dat oordeelde dat een verbod op religieuze symbolen niet noodzakelijk discriminerend hoeft te zijn. Het Europees Hof verbond daar wel twee voorwaarden aan: het verbod mag alleen slaan op functies waarbij er contact met de klant is en het moet algemeen en coherent worden toegepast (lees: het mag niet alleen slaan op de hoofddoek, maar bijvoorbeeld ook op tulbanden die Sikhs dragen). Volgens het gelijkekansencentrum Unia is in het geval van de MIVB niet voldaan aan beide voorwaarden, en is de uitspraak van de arbeidsrechtbank dus niet in tegenspraak met die van het Europees Hof.

Waar gaat de hele discussie precies over? Bekijk het in deze reportage uit "Terzake" (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Neutraliteitsbeleid herbekijken

Het zogenoemde beheerscomité van de MIVB heeft besloten zich bij die uitspraak neer te leggen en niet in beroep te gaan. "De MIVB is altijd een pionier geweest op het gebied van diversiteit", zegt voorzitter Merlijn Erbuer van dat beheerscomité. "Het is omdat we op die ingeslagen weg willen verdergaan dat het beheerscomité besliste niet in beroep te gaan tegen de beschikking van de arbeidsrechtbank, ondanks de onvolkomenheden ervan."

Het beheerscomité wil het neutraliteitsbeleid van de MIVB nu herbekijken. Op lange termijn is het wel de bedoeling het dragen van bepaalde religieuze symbolen in het bedrijf toe te staan, meldt het beheerscomité. De MIVB wil er tegelijk over waken dat de dienstverlening naar het publiek neutraal blijft en dat de vrijheid van meningsuiting van alle werknemers op de werkplek is gewaarborgd.

Tweespalt

De uitspraak van de arbeidsrechtbank en vooral de beslissing van de MIVB om niet in beroep te gaan, leidt tot tweespalt in de regering van het Brussels Gewest. Die heeft het dossier intussen op haar bord gekregen omdat de regeringscommissaris die naar de MIVB is afgevaardigd bezwaar heeft aangetekend tegen het feit dat geen beroep is aangetekend.

De leden van regering van het Brussels Gewest hebben sterk uiteenlopende visies over wat neutraliteit precies betekent en hoe dat concreet kan of moet worden ingevuld. Partijen als Open VLD en DéFI willen dat de MIVB wél in beroep gaat, linkse partijen als Groen hebben meer oren naar een inclusievere invulling van het begrip neutraliteit.

"Geen beroep aantekenen, zou een gebrek aan respect betekenen voor het Brussels openbaar ambt", zegt minister van Openbaar Ambt Sven Gatz (Open VLD) aan het Brusselse multimediakanaal Bx1. "Want de Brusselse regering heeft het neutraliteitsprincipe opgelegd in zijn interne organisatie en in zijn diensten aan de burger."

Ook voorzitter Georges-Louis Bouchez van de MR (die in het Brussels Gewest in de oppositie zit), kant zich tegen uiterlijke tekens van religie of politieke overtuiging bij de MIVB, zo legt hij uit in dit fragment (lees eronder voort):

Videospeler inladen...

Traject

Minister van Mobiliteit Elke van den Brandt (Groen) ziet dat anders. "We gaan deze week binnen de regering in gesprek", zegt ze vanavond in "Terzake". "We weten dat de standpunten verschillen, maar we gaan naar elkaar luisteren en kijken waar we elkaar kunnen vinden. Een regeringscrisis is een groot woord, dit is een belangrijk maatschappelijk debat."

"We moeten kijken naar wat in andere landen gebeurt. Nederland, Canada en het Verenigd Koninkrijk hebben op een intelligente manier gekeken hoe ze een aantal symbolen een plaats kunnen geven. Bij ons heeft het beheerscomité beslist een traject op te starten om te zien hoe we onze neutraliteit anders kunnen invullen."

Bekijk hier een fragment uit het gesprek met Elke van den Brandt in "Terzake" (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Van den Brandt meent dat een inclusievere invulling van neutraliteit drempels kan wegnemen, nota bene voor vrouwen. "Slechts 10 procent van het personeel van de MIVB is vrouw. Dat is jammer want werk is een sterke emancipator. We willen met de MIVB de realiteit binnen het Brussels Gewest weergeven."

Ze spreekt tot slot tegen dat de houding van Groen erop is gericht stemmen te winnen bij mensen met een migratieachtergrond. "Als we in karikaturen gaan spreken, gaan we er niet komen. Of iemand neutraal is, hangt niet alleen af van zijn fysieke voorkomen, maar vooral van haar of zijn daden. Mensen beoordelen op hun talenten, capaciteiten en expertise is essentieel. Ik vind het vooral belangrijk dat de technicus die het raam herstelt weet wat zij of hij doet of dat de busbestuurder de wegcode goed kent en vriendelijk is."

Bekijk hier een fragment uit het gesprek met Elke van den Brandt in "Terzake":

Videospeler inladen...

Meest gelezen