AP2011

Denemarken neemt nieuwe, strenge asielwet aan, maar vindt voorlopig geen partners om die uit te voeren

Het Deense parlement heeft een nieuwe wet goedgekeurd die het mogelijk maakt dat asielzoekers nog tijdens hun procedure naar een ander land buiten Europa kunnen worden teruggestuurd. De nieuwe wet lijkt echter vooral symbolisch en bedoeld als afschrikkingsmiddel, want geen enkel land is voorlopig bereid om asielzoekers op te vangen.

De nieuwe wet bepaalt dat asielzoekers nog altijd aan de Deense grens asiel kunnen aanvragen. Maar zodra ze dat doen, zouden ze naar een ander land buiten Europa worden overgebracht. Daar zouden ze de uitkomst van hun asielprocedure dan in een asielcentrum moeten afwachten.

Meer nog, als ze effectief asiel zouden krijgen, dan zou dat niet in Denemarken zijn, maar zouden ze het recht krijgen om een leven op te bouwen in dat andere land waarheen ze zijn overgevlogen. Wordt hun asielaanvraag afgewezen, dan moeten ze het "gastland" verlaten.

Wie is bereid?

De nieuwe wet lijkt echter vooral symbolisch, want op dit moment is geen enkel land bereid om onder die voorwaarden asielzoekers op te vangen. De wet is er, maar kan eigenlijk (nog) niet uitgevoerd worden. Al zouden er wel onderhandelingen lopen met "vijf tot tien" landen. Volgens Deense media zouden onder andere Rwanda, Egypte, Ethiopië en Eritrea daar bij zijn.

De vraag is ook of deze wet past binnen de internationale afspraken over migratie en in het bijzonder binnen het Europese migratiebeleid. De Europese Commissie reageert alvast "bezorgd" op de nieuwe wet. Volgens een woordvoerder van de Commissie is de wet tegenstrijdig met de huidige EU-regels of de voorstellen in het nieuwe asiel- en migratiepact. 

Ook UNHCR, het vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties, beschouwt de nieuwe wet als "tegenstrijdig met de principes van internationale samenwerking inzake vluchtelingen". De organisatie vreest ook voor een domino-effect, waarbij andere landen ook de mogelijkheden zullen exploreren om migranten en vluchtelingen minder bescherming te bieden.

Deense vluchtelingenorganisaties vinden dan weer dat Denemarken de rest van de EU in de kou laat staan, want mensen zullen naar Europa blijven komen.

De Deense premier Mette Frederiksen naast Europees raadsvoorzitter Charles Michel.
AFP or licensors

Fors beleid

Denemarken voert al enkele jaren een fors antimigratiebeleid, waardoor de Deense migratieregels bij de strengste in de Europese Unie zijn. Aanvankelijk pleitte vooral de populistische Deense Volkspartij voor strengere regels, maar de laatste jaren hebben verschillende andere partijen die standpunten overgenomen. Op dit moment is een sociaaldemocratische regering aan de macht, onder leiding van premier Mette Frederiksen.

Eerder werd bijvoorbeeld al mogelijk gemaakt dat de regering kostbare spullen en cash geld van migranten en vluchtelingen mag afnemen, om hun verblijfskosten in Denemarken mee te kunnen betalen. In de praktijk gebeurt dat zelden, de maatregel is vooral bedoeld om migranten af te schrikken om naar Denemarken te komen. Ook de nieuwe asielwet wordt in die context gezien.

De regering besliste ook al om geen verblijfsvergunning meer te geven aan Syriërs, omdat ze delen van het door oorlog verwoeste land intussen weer als veilig beschouwt. Denemarken nam ook de officiële doelstelling aan om geen asielaanvragen meer te ontvangen.

In 2019 vroegen iets meer dan 2.700 mensen asiel aan in Denemarken. Dat is 8 keer minder dan tijdens de migratiecrisis in Europa in 2015-2016.

Meest gelezen