Videospeler inladen...

Goedele Liekens (Open VLD) over mogelijke verkrachting in Gent: "Schouderophalend zaken goedpraten, dat moet eruit"

Elke vorm van grensoverschrijdend gedrag moet sneller serieus worden genomen. Dat zegt seksuoloog en Kamerlid Goedele Liekens (Open VLD) in "De zevende dag" na de zelfmoord van een meisje van 14 uit Gavere die volgde op een mogelijke verkrachting. Liekens vindt ook dat er meer aandacht moet zijn voor een degelijke seksuele opvoeding bij jongeren omdat dit volgens haar de kans op seksueel geweld aanzienlijk verkleint. "Iemand tegen de muur duwen en tegen zijn/haar/hun wil kussen: dat mogen we niet goedpraten." 

Even vooraf:

Child Focus en experten lieten eerder deze week verstaan dat het aantal dossiers over online beelden van seksueel misbruik sinds het begin van de coronacrisis met meer dan 60 procent gestegen is. Ze roepen slachtoffers van (online) seksueel misbruik op om altijd aangifte te doen, bij Child Focus en de politie.

Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan bellen naar het gratis nummer 1813 of surfen naar www.zelfmoord1813.be.

Heb je nood aan een gesprek? Dan kan je terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106 of via chat op www.tele-onthaal.be. Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via awel.be.

"De afgelopen week is er veel gepraat over mogelijke straffen voor de dader, maar elke dader komt ooit vrij: en wat dan?", zegt Liekens in "De zevende dag" naar aanleiding van de zaak van een meisje van 14 uit Gavere dat zelfmoord pleegde nadat ze mogelijk was verkracht in Gent. "Ik heb zelf gewerkt bij een Nederlands project, waar jonge daders ook na lichte seksuele vergrijpen al begeleid werden. De hersenen van jongeren werken als een spons: bij hen kan je nog zaken ten goede veranderen." 

"Vaak zie je bij allerlei criminelen een soort loopbaan, van steeds grotere vergrijpen. Als je de eerste stappen daarin ernstig neemt, kan je die cyclus doorbreken, en erger vermijden. Cruciaal is hoe dan ook dat jonge daders een degelijke relationele vorming krijgen, voldoende empathie tonen voor het slachtoffer, en dat het goed zit met hun sociale vaardigheden."

Wat bezielt (jonge) daders om over te gaan tot seksueel geweld of verkrachting? En wat kan er gebeuren om te voorkomen dat ze het (opnieuw) doen? "De zevende dag" ging langs bij een centrum voor hulpverlening voor jonge daders in Gent: 

Videospeler inladen...

We moeten met z'n allen duidelijk maken wat we als samenleving niet ok vinden. Schouderophalend zeggen "boys will be boys": dat kan niet.

Liekens hamert erop dat de aangiftes van verkrachtingen of grensoverschrijdend gedrag maar het topje van de ijsberg zijn, en dat dergelijke feiten altijd ernstig genomen moeten worden. "Zaken goedpraten zoals jongens die een meisje in de hoek duwen en haar proberen te kussen, ook al wil ze dat niet: dat kan niet. Ik hoor het vaak zeggen, schouderophalend: "boys will be boys". Maar nee, dat is echt niet ok."

"We moeten dat als samenleving op alle mogelijke manieren duidelijk maken. En we moeten ook durven toegeven dat we nog te vaak aan victim blaming doen, dat we slachtoffers mee verantwoordelijk achten voor bepaalde feiten. Omdat ze zelf mee in de wagen gestapt zijn met iemand, dronken waren, of bepaalde kledij droegen. Met die mentaliteit krijg je deze zaken nooit de wereld uit."

Bekijk hier het eerste deel van het gesprek met Goedele Liekens (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Waarom spreken we over "een mogelijke verkrachting" en niet langer over "een vermoedelijke groepsverkrachting"?
 In onze berichtgeving over deze zaak spreken we nu over een "mogelijke verkrachting". Dat is de zwaarste kwalificatie van het parket. De vader van het slachtoffer sprak over een groepsverkrachting, maar de tenlastelegging is momenteel officieel "verkrachting, aanranding van de eerbaarheid, en het nemen en verspreiden van foto's die de persoonlijke integriteit in gevaar kunnen brengen en dat mogelijk met de dood van het meisje tot gevolg". Uit het onderzoek zal moeten blijken wie welke rol heeft gespeeld en of en voor welke feiten er een veroordeling zal volgen.

Als seksuologe hamert Liekens op het belang van een degelijke seksuele opvoeding. "Uit tal van onderzoeken van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt dat jongeren die een goede seksuele opvoeding hebben gekregen een pak minder vaak seksueel geweld gaan plegen, of er zelf slachtoffer van worden. En voor alle duidelijkheid: de seksuele opvoeding zou vandaag over een pak meer moeten gaan, dan louter de daad", benadrukt Liekens. 

"Wederzijds respect, grenzen durven stellen, en die ook erkennen, de betekenis van toestemming: daar gaat het om. Naar schatting één op de vijf vrouwen en één op de acht mannen wordt ooit het slachtoffer van verkrachting: dus er is nog bijzonder veel werk aan de winkel."

Seksuele opvoeding zou niet alleen over de daad moeten gaan, maar over respect en wederzijdse toestemming.

Volgens Liekens is hierin een belangrijke rol weggelegd voor het onderwijs, ook als het gaat over mediavaardigheden, en sociale media in het bijzonder. "De beelden van deze feiten zijn verspreid, wat het meisje in kwestie niet één keer een slachtoffer maakt, maar élke keer wanneer dat filmpje wordt bekeken, voelt ze zich misbruikt. Mensen die zulke beelden bekijken of delen, beseffen vaak niet dat dat een misdaad is. En ik wil daarin niet zomaar jongeren met de vinger wijzen."

"Achter het maken en delen van die beelden schuilt een afschuwelijk machtsmisbruik", verduidelijkt Liekens. "Verkrachting draait trouwens veel meer om macht dan om lust. Het maken van die beelden geeft de daders extra macht, en het maakt de vernedering voor het slachtoffer extra groot. Daarom moeten we aandacht hebben voor machtsverhoudingen, want seksisme is de voedingsbodem voor seksueel overschrijdend gedrag. Het is afschuwelijk dat het meisje maar aan één iemand heeft verteld wat haar overkomen is."

Bekijk hier het tweede deel van het gesprek met Goedele Liekens (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Strengere straffen voor jongere daders? "Rechters zaak per zaak laten oordelen"

Jef Vermassen is in deze zaak de advocaat van de vader van het 14-jarige meisje. Hij waarschuwt voor de roep om strengere straffen voor jonge daders van seksueel geweld. "Die mogelijkheid moet er zijn, maar een rechter moet dat individueel bekijken. We mogen daders niet straffen vanuit wraakzucht. Een straf na bepaalde feiten moet maatschappelijk verantwoord zijn. En de omgeving van het slachtoffer wil altijd een strenge straf, dat is logisch."

Bekijk hier het volledige interview met advocaat Jef Vermassen (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Over haar kankerbehandeling: "Te lang gewacht om naar de dokter te gaan"

Goedele Liekens is de voorbije maanden in behandeling geweest voor huidkanker. Ze hield daarover een column bij, maar daarbuiten zocht ze zo veel mogelijke de anonimiteit op. In "De zevende dag" blikte ze terug op haar behandeling.

"Stadium 3 was het al, waarbij de kanker zich verspreidt onder de huid, in het lichaam. Ik heb te lang gewacht om met die afwijkende huidvlek naar de dokter te gaan, met alle gevolgen van dien. Ik had mezelf wel wat ellende kunnen besparen", aldus Liekens, die zich een pak beter voelt en kankervrij verklaard is. "Al moet ik wel om de vier maanden nog op controle, dus ik vind dat zelf moeilijk om te zeggen."

Bekijk hier het fragment uit "De zevende dag", waar Goedele Liekens het heeft over haar kankerdiagnose en behandeling:

Videospeler inladen...

Meest gelezen