Archiefbeeld van een politiecontrole

"Enorme stijging" aantal klachten tegen agenten, volgens Comité P vooral door corona

Er waren nog nooit zoveel klachten tegen politieagenten als vorig jaar. Dat staat in het jaarverslag van het Comité P, dat de politie controleert. Het Comité spreekt zelf van een enorme stijging: in 2019 waren er nog ruim 2600 klachten, vorig jaar waren het er al meer dan 3100. 

"Opvallend voor 2020 is dat het aantal binnengekomen klachten enorm gestegen is", zo staat te lezen in het voorwoord van het jaarverslag 2020 van het Vast Comité P, dat de politie controleert. Klachten tegen politieagenten dus. In 2019 kwamen er nog 2.646 klachten binnen, maar dat aantal steeg met een klein vijfde naar 3112 klachten in 2020. 

De meeste klachten gingen over het gedrag van de agent, of het feit dat een agent zijn werk niet of niet goed deed. Het gaat dan bijvoorbeeld over het gegeven dat de politie niet ter plaatse komt of niet tussenkomt nadat ze is gecontacteerd, of feiten weigert te akteren.

Corona speelde zeker een rol, we kregen bijvoorbeeld klachten over de manier waarop de maatregelen werden afgedwongen

Kathleen Stinckens, voorzitter Comité P

De oorzaak van de stijging van het aantal klachten volgens Comité P? Voornamelijk de coronacrisis. "Corona speelde zeker een rol", zegt voorzitter van het Comité P Kathleen Stinckens in "De Ochtend" op Radio 1. "We hebben een 500 coronagerelateerde klachten binnengekregen in 2020. En die klachten zijn heel divers", zegt Stinckens. "Het gaat over de manier waarop de maatregelen werden afgedwongen, de onduidelijkheid die er leefde bij de bevolking, de noodzaak om lockdownfeestjes stil te leggen, het al dan niet dragen van een masker, het respect voor de sociale afstand."

Dat de agenten meer klachten kregen tijdens de coronacrisis, is ook niet enkel hun eigen schuld, insinueert het jaarverslag tussen de lijnen. "Vanuit de diverse overheden en experten is er niet altijd duidelijk en eenduidig gecommuniceerd", staat er te lezen. "Niet geheel vreemd hieraan is bovendien het gebrek aan consistentie en duidelijkheid in de bepalingen van de ministeriële besluiten en de bijhorende FAQ’s van het Nationaal crisiscentrum. Hierdoor werd er ruimte gelaten voor uiteenlopende interpretaties. Het Vast Comité P meende dan ook dat dit probleem van aard is om het draagvlak bij (een deel van) de burgers om de maatregelen te respecteren te verminderen, dat het de kans bovendien vergroot op een foutieve uitvoering van de taken door de politiediensten, alsook dat de geloofwaardigheid van de politie hieronder te lijden kan hebben."

Beluister hier het gesprek in "De Ochtend" op Radio 1 met Kathleen Stinckens, en lees daarna verder:

Politiegeweld

Maar er waren ook iets meer klachten van strafrechtelijke aard - politiegeweld dus - en dat is eigenlijk verhoudingsgewijs de enige categorie die stijgt. In 17,5% werden zogenoemde feiten van strafrechtelijke aard gemeld. Dat is 2,5% meer dan het jaar daarvoor. "We stellen al enkele jaren vast dat het het aantal klachten met betrekking tot geweld door politie stijgt", zegt Stinckens. "Dat is natuurlijk de perceptie van de burgers. Daarmee is zeker niet gezegd dat de klachten gegrond verklaard zijn."

"Maar we stellen inderdaad wel vast dat de klachten  betrekking hebben op fysiek geweld, verbaal geweld of dat het gaat om een agressieve houding", gaat Stinckens verder. "Bij fysiek geweld gaat het vaak over zaken die gebeuren tijdens een arrestatie, zoals bij een manifestatie. De politie mag daar dwang gebruiken, maar de klachten zeggen dan dat de dwangmiddelen niet proportioneel, legaal of subsidiair zijn. Men moet dus nadenken voor men dwang gebruikt: is dit in verhouding met het doel dat ik nastreef en vermijd ik op deze manier conflicten?", aldus de voorzitter.

Er zijn meer klachten gegrond verklaard en dat is natuurlijk een wake-up call

Kathleen Stinckens, voorzitter Comité P

Of ze nu coronagerelateerd waren of gelinkt aan politiegeweld: van alle klachten die zijn binnengekomen, concludeerde het Comité P in 13% van de gevallen dat er effectief een fout was gebeurd. In 2019 was dat nog maar 7,5%. "Het is natuurlijk een wake-upcall voor de politie om bij te sturen waar nodig. Een stijging van de gegrondverklaarde klachten zien we niet graag bij het Comité P. Dus we gaan dat zeker verder monitoren", aldus Stinckens.

Meest gelezen