Yorick Jansens

Geen opkomstplicht meer bij volgende lokale verkiezingen: commissie keurt decreet goed

Bij de volgende gemeente- en provincieraadsverkiezingen zullen we niet meer verplicht zijn om te gaan stemmen. Dat heeft de commissie Binnenlands Bestuur van het Vlaams parlement goedgekeurd. Het moet wel nog door het volledige parlement worden gestemd. "Dat betekent dat je ook niet meer naar een vast stembureau moet gaan."

Dat we niet meer verplicht zijn om te gaan stemmen bij lokale verkiezingen, is een goede zaak, vindt Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD). “Deelnemen aan de democratie, onder meer door het uitbrengen van uw stem, is een verantwoordelijkheid van elke burger. Maar net als in het overgrote deel van de moderne democratieën kan het geen wettelijke verplichting zijn.”

“Want”, zegt de minister, “een democratie kan niet gebaseerd zijn op dwang. In de toekomst zullen kandidaten potentiële kiezers niet enkel moeten vragen om ook hun bolletje aan te duiden, ze zullen mensen moeten overtuigen van het belang van de verkiezingen.”

In ”De wereld vandaag” op Radio 1 ging politiek journalist Ivan De Vadder in op enkele praktische gevolgen van de afschaffing van de opkomstplicht: “Dat betekent dat je geen oproepingsbrief meer zal krijgen waarmee je naar een vast (stem)bureau gaat, maar dat je een soort kiespas zal krijgen en daarmee kan je je dus bij elk kiesbureau aandienen om daar te gaan stemmen.“

Beluister hier het gesprek met Yvan De Vadder in "De wereld vandaag" op Radio 1. De tekst gaat daaronder voort.

Yorick Jansens

Twintig politicologen hadden zich gekant tegen de afschaffing van de opkomstplicht. Ze hadden het over een 'historische vergissing', omdat volgens hen lager geschoolden de eersten zullen zijn om niet meer te gaan stemmen, waardoor ze dreigen niet of minder goed vertegenwoordigd te zijn. Maar de meerderheidspartijen veegden dat argument van tafel. 

In de toekomst wordt de stemmenkampioen van de grootste meerderheidsfractie automatisch burgemeester

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers

Het decreet betekent niet alleen het einde van de opkomstplicht bij de lokale verkiezingen, het schaft ook de invloed van de lijststem af en vergroot daardoor de invloed van de kiezer op de keuze van de meerderheid en van de burgemeester.

Minister Somers: “In de toekomst wordt de stemmenkampioen van de grootste meerderheidsfractie automatisch burgemeester. De invloed van de lijststem verdwijnt en enkel het aantal voorkeurstemmen zal bepalen wie in de gemeenteraad zetelt.”

Het decreet verhuist nu voor zijn definitieve goedkeuring naar de plenaire vergadering van het Vlaams parlement. De nieuwe regels zullen gelden vanaf de lokale verkiezingen van 2024.

Meest gelezen