100 jaar psychiatrie in Rekem: "Groot verschil met psychiatrie van vandaag"

De psychiatrie in Rekem (Lanaken) bestaat deze maand precies 100 jaar. In het kasteel van Oud-Rekem, waar het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Rekem (OPZC) oorspronkelijk gehuisvest was, kan je gaan kijken hoe de patiënten in de instelling toen leefden. 

Van 1921 tot 1974 waren het domein en het kasteel van d’Aspremont-Lynden in Oud-Rekem een psychiatrische instelling. Om te laten zien hoe de patiënten toen leefden en werden behandeld, worden een aantal voorwerpen en foto’s tentoongesteld. 

Er is alleszins een groot verschil met de psychiatrie van vandaag. Dat zegt ook Arlette Boven, die zelf al 30 jaar werkt in het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Rekem (OPZC). "Hier liepen in het begin honderden mensen rond op het domein, het was eigenlijk een dorp op zichzelf, met bewoners en verzorgers. Er was zelfs een muziekkapel en een toneelzaal." Maar het was er zeker geen Chirokamp. Mensen waren altijd samen in groep en er was weinig comfort. "Zo aten mensen bijvoorbeeld enkel met een lepel, niet met mes en vork, omwille van de veiligheid", zegt Boven. "Er waren dan ook zulke grote groepen, en er was weinig personeel om alles in de gaten te houden. "

(lees verder onder de foto)

Het personeel bestond deels uit bewakers, volledig in uniform met kepie, die erop moesten toezien dat alles goed verliep. Patiënten die konden werken, werden ook aan het werk gezet, in de keuken, de wasserij of de meubelmakerij. Zij kregen munten in ruil voor hun werk en ze konden er soep en tabak mee kopen. 

Een eeuw geleden werden mensen vooral bewaakt. Maar vanaf de jaren '50 kwam er aangepaste medicatie en vanaf de jaren '60 werden er meer psychologen ingezet. "Patiënten hebben nu een netwerk om hen sterk te maken", voegt Boven toe. "Daar helpen nu ook ervaringsdeskundigen mee. Dat is de trend: zo min mogelijk opnames en zo kort mogelijk, én inzetten op ambulante zorg."

Wil je ook eens gaan kijken? De tentoonstelling is nu zaterdag en zondag toegankelijk voor het publiek. Reserveren doe je op deze website.

foto: Radio 2
foto: Radio 2

Meest gelezen