Copyright 2019, Robert Kneschke, licensed via EyeEm Mobile GmbH

Zwartwerk gehalveerd door dienstencheques, trouwe poetshulpen toch nog vaak in het zwart betaald

Zowat de helft van het zwartwerk in België is verdwenen dankzij het systeem van dienstencheques. Maar wie al lang een goede poetshulp heeft, blijft die toch nog vaak in het zwart betalen. Dat blijkt uit een onderzoek van de KU Leuven.

Zwartwerk was lange tijd een van dé nationale sporten van België. Ze wordt ook nog druk beoefend, maar sinds in 2004 het systeem van de dienstencheques werd ingevoerd is er een kentering ingezet.

Dienstencheques?

Voor 9 euro kan je dienstencheques kopen en daarmee betaal je één uur huishoudelijk werk (een poetshulp, iemand die boodschappen doet of gehandicaptenvervoer). 

Op het einde van de rit kan je de dienstencheques ook nog eens van je belastingen aftrekken, waardoor ze op het einde van de rit maar 7,20 euro per stuk kosten. 

Bedoeling van de dienstencheques? Zwartwerk verminderen en laaggeschoolden uit de werkloosheid halen.

Beide doelen van de dienstencheques lijken te worden gehaald, zo blijkt uit onderzoek van de KU Leuven. “We zien dat zwartwerk echt wel veel verminderd is dankzij de dienstencheques. Dat is wat onze studie duidelijk aantoont”, zegt  professor Economische Sociologie Stef Adriaenssens. “De invoering van de dienstencheques heeft waarschijnlijk geleid tot een halvering van de zwarte markt.” 

Hoeveel er precies nog in het zwart wordt gewerkt, dat kan de Onderzoeksgroep Economie van de KU Leuven niet zeggen. Maar waarom er nog in het zwart wordt gewerkt, dat kunnen ze wel: “Dat gebeurt vooral bij mensen die al heel lang iemand tewerkstellen, om te poetsen.” Vaak is er een goede relatie tussen beide partijen en is men tevreden over het geleverde werk. 

Tegelijk denken de onderzoekers dat het zwartwerk op termijn nog zal verminderen. Uit een bevraging die ze hebben gedaan blijkt immers dat mensen die nu nog iemand in ‘t zwart betalen, aangeven over te schakelen op dienstencheques als hun ouwe, getrouwe zwartwerker ermee ophoudt.

Bekijk hier de uitleg van professor Adriaenssens en lees eronder verder:

Videospeler inladen...

Prijskaartje

Aan het systeem van de dienstencheques hangt wel een fiks prijskaartje voor Vadertje Staat. Daarvan zijn de onderzoekers zich ook erg bewust. “Het kost de Vlaamse overheid ongeveer 1,1 miljard euro per jaar”, merkt professor Adriaenssens op. Daarmee draagt de overheid zo’n 70 procent van de kosten van het systeem. 

“Dat is heel veel geld. Maar er zijn natuurlijk ook een aantal voordelen: het verminderen van zwartwerk, het aanbieden van banen want er zijn 90.000 mensen die een baan vinden in de dienstenchequessector. Het blijft een duur verhaal, maar de effectiviteit is echt wel groot”, aldus de professor.

Bekijk hier de uitleg van professor Adriaenssens en lees eronder verder:

Videospeler inladen...

Fiscale aftrek

Dienstencheques zijn ook interessant omdat je ze van je belastingen kan aftrekken. Maar zouden ze kunnen bestaan zonder die fiscale aftrek? 

Professor Adriaenssens: "Voor zover wij het kunnen inschatten, zou het wel eens kunnen dat mensen bereid zijn om iets meer te betalen. Die fiscale aftrek is iets dat pas heel veel later komt en minder belangrijk is voor mensen. Dus als er bespaard moet worden op het systeem, zou dat een gemakkelijke manier kunnen zijn. "

Bekijk hier de uitleg van professor Adriaenssens over de fiscale kant en lees eronder verder:

Videospeler inladen...

Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V) noemt de uitkomst van het onderzoek een goede zaak, "want legaal werk geeft ook een sterk sociaal statuut aan de huishoudhulpen". Net als professor Adriaenssens verwacht ze dat zwartwerk door de dienstencheques nog sterker zal worden teruggedrongen. 

Ze voegt eraan toe dat het dienstenchequesysteem voor meer dan alleen een poetshulp in huis zorgt. "Huishoudhulpen zorgen ervoor dat meer dan 750.000 gebruikers werk en privé beter kunnen combineren of langer thuis kunnen wonen. Het zorgt voor de tewerkstelling van zo’n 123.741 mensen, waaronder heel wat kwetsbare personen en kortgeschoolden. Een heel waardevol systeem dus waar we voor 100 procent blijven achter staan." 

Meest gelezen