Amerikaanse oud-minister van Defensie Donald Rumsfeld (88) is overleden

In de VS is de voormalige minister van Defensie Donald Rumsfeld (88) overleden. Dat meldt zijn familie op Twitter. Rumsfeld was minister onder president George W. Bush van 2001 tot 2006 en was een van de drijvende krachten achter de Amerikaanse invallen in Afghanistan en Irak. "Hij was een paradoxale figuur", zegt Soenens. "De reacties op zijn dood zijn heel gemengd. Langs republikeinse kant hoor je dat hij een grote man was. Langs de andere kant wordt hij ervaren als een duivelse figuur."

Rumsfeld werd op 9 juli 1932 in Evanston (Illinois) geboren. Hij was vier keer Congreslid voor Illinois. Zijn carrière in de nationale politiek begon in de jaren 60, eerst als raadgever van president Nixon.

Hij was van 1975 tot 1977 minister van Defensie onder de Republikeinse president Gerald Ford en van 2001 tot 2006 onder zijn partijgenoot George Walker Bush. Hij  was een zeer invloedrijke, maar ook zeer omstreden minister van Defensie.

Rumsfeld, de man die in 2003 België bedreigde: ,,Weg met genocidewet of geldkraan gaat dicht''

Ook ons land had een woelige relatie met de overleden Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld. Hij zette in 2003 België het mes op de keel en dreigde ermee de geldkraan voor het nieuwe Navo-hoofdkwartier in Brussel dicht te draaien als ons land de omstreden genocidewet niet afschafte. ,,Het heeft niet veel zin nog vergaderingen te houden in het Navo-hoofdkwartier in Brussel als onze functionarissen niet meer naar hier kunnen komen zonder het risico gearresteerd te worden'', aldus Rumsfeld. ,,We kunnen perfect ergens anders vergaderen”.

De Belgische genocidewet was voor de Amerikanen problematisch. Die wet dateerde van 1993 maar werd in 1999 na de volkerenmoord in Rwanda uitgebreid. Hierdoor werd het mogelijk om in ons land klacht in te dienen tegen personen die betrokken zouden zijn bij oorlogsmisdaden of schending van de mensenrechten.

Dat gebeurde ondermeer tegen oud-president George Bush, vice-president Dick Cheney en minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell, voor hun betrokkenheid bij de oorlogen in Irak en Afghanisan. Het bracht België in een hachelijke diplomatieke situatie.

De wet werd in 2003 ingeperkt en vereiste voortaan een Belgische link om de procedure te starten. Maar dat verhinderde activisten niet om een klacht in te dienen tegen de Amerikaanse generaal Tommy Franks. De Belgische regering kon de situatie ontmijnen door de zaak naar het Amerikaanse gerecht door te verwijzen.

Voor Rumsfeld was de aanpassing van de wet onvoldoende. Uiteindelijk moest de regering zwichten onder de Amerikaanse druk en werd de wet in de zomer van 2003 afgeschaft. Officieel gebeurde dat “om misbruiken van de wet tegen te gaan.” De genocidewet leidde in elk geval tot een historisch dieptepunt in de relaties tussen België en de Verenigde Staten.
 

Videospeler inladen...

Rumsfeld speelde na de aanslagen van 11 september 2001 een sleutelrol in het plannen en lanceren van de oorlogen in Afghanistan en Irak. Die laatste oorlog leidde uiteindelijk tot zijn ontslag. 

De massavernietigingswapens die Irak zou bezitten, werden nooit gevonden en de schandelijke behandeling van Iraakse gevangenen in de Abu Ghraib gevangenis en het folteren van terreurverdachten van Al Qaeda wierpen een schaduw op zijn lange staat van dienst.

"De echo van wat Donald Rumsfeld, samen met George Bush, in gang heeft gebracht bij het starten van de oorlog in Irak galmt nog steeds na", zegt Soenens in "De ochtend" op Radio 1. "De oorlog bleef sluimeren en de toestand in Irak verslechterde zienderogen. Na de verdrijving van Sadam Hoessein kwamen de soennieten aan de macht. Dat heeft geleid tot de oprichting van terreurgroep IS, wat heeft geleid tot de wereldwijde terreurgolf in 2014."

"Hij was een paradoxale figuur", zegt Soenens. "De reacties op zijn dood zijn heel gemengd. Langs republikeinse kant hoor je dat hij een grote man was. Hij heeft veel betekend voor de partij. Hij was succesvol in het bedrijfsleven, en hij was voorvechter van burgerrechten in de jaren 60. Langs de andere kant wordt hij ervaren als een duivelse figuur. Hij is in ieder geval iemand met smet op zijn blazoen."

Bekijk hier een portret van Rumsfeld uit het Journaal van 2006:

Videospeler inladen...

Meest gelezen