Sloveense premier Jansa nieuwe EU-voorzitter: Trumpiaanse mini-Orbán die de wenkbrauwen doet fronsen

Er zijn weer zes maanden voorbij en dat betekent traditioneel dat het petje van het voorzitterschap van de Europese Unie wordt doorgegeven. Het zal nu op het hoofd van de Sloveense premier Janez Jansa staan. Jansa heeft vandaag zijn programma voorgesteld in het Europees Parlement in Straatsburg. Een programma dat met argusogen gevolgd werd, want Jansa deed in het verleden al meermaals de wenkbrauwen fronsen. Wie is deze mini-Orbán met Trumpiaanse gewoontes? Een portret. 

Dat de Sloveense premier Janez Jansa zich het komende half jaar mag ontfermen over het voorzitterschap van de Europese Unie kan binnen de EU maar op weinig enthousiasme rekenen. Want hoewel Jansa nog maar sinds vorig jaar premier is van Slovenië, heeft hij wel al een aantal keer de aandacht weten te trekken van de andere lidstaten. 

Een aantal incidenten

Hij liet zich in november 2020 bijvoorbeeld meteen opmerken als een zeer Trumpiaanse premier. Voor alle stemmen geteld waren in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, feliciteerde hij president Donald Trump al met zijn verkiezingsoverwinning. Hij beschuldigde ook onmiddellijk de massamedia ervan leugens te verspreiden. Later werd duidelijk dat niet Trump, maar Joe Biden de volgende Amerikaanse ambstermijn mocht invullen.

Europees Commisievoorzitter von der Leyen (links) en Sloveens premier Jansa (rechts)

Onlangs was er nog een rel rond het Europees Openbaar Ministerie dat corruptie met Europees geld in de lidstaten moet bestrijden. Jansa annuleerde toen de benoeming van twee Sloveense magistraten waardoor de fraudebestrijding met Europees geld in Slovenië bemoeilijkt werd.

Maar wat de lidstaten zich misschien nog wel het meest herinneren, is de steun die Jansa recent verleende aan de Hongaarse premier Viktor Orbán toen Orbán op de laatste Europese top aangepakt werd omwille van de omstreden nieuwe homowetgeving in zijn land.

Mini-Orbán

Die steun voor Orbán en de manier waarop hij omgaat met de pers in Slovenië bezorgen hem bovendien de bijnaam "mini-Orbán". Jansa valt journalisten die kritisch zijn voor zijn beleid aan op Twitter. Dat leverde hem nog een andere bijnaam op, die van "maarschalk Twito", een verwijzing naar de voormalige maarschalk Tito, de leider van het vroegere Joegoslavië. 

Volgens Jansa zijn de media links en communistisch en hij verdenkt hen van een complot. Jansa draaide daarom de geldkraan van het persagentschap STA dicht en beschuldigde de hoofdredacteur van het persagentschap zelfs van medeplichtigheid aan moord. En ook de openbare omroep krijgt er geregeld van langs. Dat leidt tot bedreigingen van journalisten door aanhangers van Jansa en Jansa zelf.

Hongaarse premier Orbán (links) en Sloveense premier Jansa (rechts)

Vandaag klaagden verschillende Sloveense activisten aan het Europees Parlementsgebouw aan dat de mediavrijheid ook in Slovenië in gevaar is, net zoals in Hongarije. Ook binnen de muren weerklonk dat geluid bij Europese Parlementsleden. 

Die kritiek maakt geen invloed op Jansa, die zelf journalist was in het communistische Joegoslavië. "De laatste journalist die in de gevangenis belandde voor wat hij schreef, staat hier voor u", reageerde hij.

Programma als voorzitter

In het algemeen wordt Jansa op dit moment niet zo gevaarlijk ingeschat als Viktor Orbán. Verschillende parlementsleden geven hem het voordeel van de twijfel, want de partij van Jansa behoort nog altijd tot de Europese Volkspartij, in tegenstelling tot Orbán die uit de EVP werd gezet. 

Herbekijk hier een reactie van Europarlementslid voor CD&V Tom Vandenkendelaere die samen met Jansa in de Europese Volkspartij zit: 

Videospeler inladen...

Jansa staat in Slovenië bovendien aan het hoofd van een minderheidsregering en heeft ook in het Europees Parlement niet heel veel macht. Sinds het Verdrag van Lissabon heeft de Europese Unie een vaste president die de Europese toppen leidt, nu is dat Charles Michel. Jansa zal als voorzitter enkel de vergaderingen van de ministers leiden en ervoor zorgen dat er akkoorden worden bereikt over dossiers die tijdens het vorige voorzitterschap niet afgerond zijn.

Herbekijk hier de reportage uit "Het journaal" over het voorzitterschap van Jansa:

Videospeler inladen...

Meest gelezen