Carlos Ghosn in 2017.
Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Hoe ex-Nissan-topman Ghosn uit Japan ontsnapte: "In muziekkist op vliegtuig gesmokkeld, leek jaren te duren"

De voormalige topman van autobouwers Nissan en Renault, Carlos Ghosn, heeft anderhalf jaar na zijn opzienbarende ontsnapping uit Japan, voor het eerst zelf verteld hoe hij het land is uitgeraakt. Hij staat er onder verdenking van miljoenenfraude die kan leiden tot 15 jaar cel.

Ghosn werd in november 2018 in Japan opgepakt omdat Nissan hem beschuldigde van fraude, iets wat de voormalige automagnaat altijd heeft ontkend. Nissan en het Japanse openbaar ministerie beschuldigen hem ervan via complexe transacties zo’n 80 miljoen euro te hebben gestolen van het bedrijf. Zelf gelooft Ghosn dat hij het slachtoffer werd van een politiek dispuut waarin Japan zich zorgen maakte dat Renault, dat deels eigendom is van de Franse staat, meer controle wou over het Japanse Nissan.

 "Het is alsof je door een bus wordt aangereden of dat je iets heel traumatisch is overkomen. De enige herinnering die ik van dat moment heb, is shock en trauma", beschrijft Ghosn het moment van zijn arrestatie in een exclusief interview met de BBC uit een documentaire die vanavond op BBC4 te zien is. "Plots moest ik leren leven zonder horloge, zonder computer, zonder telefoon, zonder het nieuws en zonder een pen", zegt hij over zijn tijd in de gevangenis.

Plots moest ik leren leven zonder horloge, computer, telefoon,  nieuws en zelfs zonder een pen

Carlos Ghosn, ex-topman Nissan

Gedurende meer dan een jaar bevond Ghosn zich afwisselend in de cel of onder huisarrest in zijn huis in Tokio. Indien hij veroordeeld zou worden, riskeerde hij een gevangenisstraf van vijftien jaar. Die kans was erg groot: meer dan 99 procent van de strafzaken in Japan eindigt met een veroordeling.

Toen Ghosn te horen kreeg dat hij geen contact meer mocht hebben met zijn vrouw Carole, besloot de voormalige Nissan-CEO om een ontsnappingspoging te wagen. Dat deed hij uiteindelijk op een koude decembernacht in 2019, via een operatie van een internationaal team van minstens tien ex-militairen die volgens The Wall Street Journal miljoenen euro's kostte.

"Ik kon mijn gezicht niet vertonen, dus moest ik me ergens verstoppen. De enige manier om dat te doen, was in een kist of bagage zodat niemand me zou kunnen zien. Enkel zo kon het plan werken", aldus Ghosn. Zijn keuze voor een muziekkist (weliswaar mét luchtgaten) was "de meest logische optie, aangezien er op dat moment veel concerten plaatsvonden in Japan".

In een kist als deze, die gebruikt worden om muziekinstrumenten of audioapparatuur te vervoeren, ontsnapte Carlos Ghosn uit Japan.

"Anderhalf uur voelde als anderhalf jaar"

Ghosn beschrijft hoe hij zich op de dag van zijn verdwijning zo normaal mogelijk gedroeg, zijn kostuum inwisselde voor alledaagse kledij en de trein naar Osaka nam. Daar stond een privévlucht klaar, maar Ghosn moest zich eerst in een hotel in de buurt in de kist verstoppen. "Op het moment dat je in de kist stapt, denk je niet aan het verleden of aan de toekomst, je denkt enkel en alleen aan het moment zelf", vertelt Ghosn. "Je bent niet bang, je voelt ook geen emoties en bent enkel geconcentreerd op het feit dat dit je enige kans is. Als je die laat schieten, bekoop je dat met een leven als gegijzelde in Japan."

Ik ben niet gevlucht voor justitie, maar ontsnapt voor onrecht en vervolging

Carlos Ghosn, ex-topman Nissan

In het totaal schat Ghosn dat hij anderhalf uur in de kist doorbracht, al voelde dat eerder als "anderhalf jaar". "De 30 minuten in de kist wachtend tot het vliegtuig opsteeg, waren waarschijnlijk de langste van mijn leven."

Leven in vrijheid in Libanon

Ghosn landde uiteindelijk in de Libanese hoofdstad Beiroet. Libanon heeft geen uitleveringsverdrag met Japan, waardoor Ghosn zijn dagen daar kan doorbrengen als een vrij man. "Ik ben niet gevlucht voor justitie, maar ontsnapt voor onrecht en vervolging", zei hij op een persconferentie in Beiroet na zijn ontsnapping. Zijn vrouw wist van niets. Ze was zelf ook in Beiroet om Kerstmis te vieren met hun kinderen, toen iemand haar opbelde en zei dat hij een grote verrassing had voor haar.

Ghosn heeft naast de Franse en Braziliaanse, ook de Libanese nationaliteit: het land waar hij als kind leefde en waar zijn familie vandaan komt. Momenteel geeft hij er managementlessen aan de Université Saint-Esprit de Kaslik (USEK). Mede dankzij verschillende investeringen is hij erg populair in het land. "Sommige mensen hier willen dat ik president word, maar ik ben geen politicus", zei hij eerder dit jaar tegen De Tijd.

Michael en Peter Taylor, de twee Amerikanen die Ghosn hebben geholpen bij zijn ontsnapping door zich voor te doen als muzikanten die een kist met apparatuur bijhadden, werden intussen uitgeleverd aan Japan en riskeren gevangenisstraffen tot drie jaar. Ook Ghosns voormalige Nissan-collega Greg Kelly riskeert een gevangenisstaf. Hoe kijkt Ghosn naar die processen tegen de mensen die in Japan zijn achtergebleven? "Ik heb medelijden met alle mensen die het slachtoffer zijn van het gijzelaarsrechtsysteem in Japan", klinkt het.

Meest gelezen