FOTO: In deze nachtclub in Londen werd de dansvloer vannacht officieel heropend.
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved

"Freedom Day": Engeland lost de coronateugels ondanks stijgende cijfers en waarschuwende wetenschappers 

De Britse regering gooit vandaag de samenleving in Engeland weer open. De coronabesmettingen met de deltavariant lopen op, maar eerste minister Boris Johnson vindt dat het tijd is dat het land leert leven met het virus. Meer dan 100.000 nieuwe gevallen per dag, mogelijk 200.000 voorspellen de modellen van de experts, is een risico dat Johnson bereid is te lopen.

analyse
Ivan Ollevier
Ivan Ollevier is journalist bij VRT NWS. Hij volgt al jaren de Britse politiek en maatschappelijke discussies.

Dag van triomf

Boris Johnson omschrijft 19 juli graag als “een dag van triomf", het zou de dag moeten worden waarop de Engelsen (alleen de Engelsen, want de andere drie naties, Schotland, Wales en Noord-Ierland, houden hun eigen coronamaatregelen aan) hun overwinning op het coronavirus kunnen vieren.

BEKIJK: Boris Johnson kondigt het einde van de lockdown aan. Lees onder de video verder.

Videospeler inladen...

Afstand houden is niet meer verplicht, er is geen limiet meer aan het aantal mensen met wie je mag samenkomen, nachtclubs en dancings gaan weer open, pub- en restaurantbezoekers hoeven zich niet meer te registreren, zelfisolatie hoeft ook niet meer voor wie in contact is gekomen met een besmet persoon, en op bijna alle plekken wordt de mondmaskerplicht geschrapt.

Openbaar vervoer

Op bijna alle plekken. Want de Londense burgemeester Sadiq Khan (Labour) wil dat pendelaars op het openbaar vervoer mond en neus blijven bedekken. Burgemeesters van andere grote steden, onder meer Manchester (ook daar met een Labourburgemeester, Andy Burnham), zitten op dezelfde lijn als Khan.

Argumenten

Boris Johnson heeft twee grote argumenten voor de versoepeling. Allereerst dat bijna alle kwetsbare Engelsen zijn gevaccineerd, waardoor het verband tussen nieuwe infecties en ziekenhuisopnames gebroken wordt, en een tweede dat het beter is om een nieuwe golf (de derde, in Engeland) in de zomer door te maken dan in de herfst of winter. Want wanneer het weer verslechtert, verspreidt het virus zich makkelijker en wordt de druk op de gezondheidszorg groter.

Wat Johnson niet zegt, is dat de politieke druk zo hoog wordt, dat hij niet meer terug kan komen op zijn eerdere belofte het land weer open te gooien (“onomkeerbaar,” had hij er nog aan toegevoegd). Met name in zijn eigen Conservatieve Partij gaan er steeds meer stemmen op om een eind te maken aan de lockdown. Ze verwijten hem zelfs dat hij zijn eerdere beloftes heeft verbroken. Bovendien heeft hij sinds enkele weken een virulente lockdowntegenstander in zijn regering, de nieuwe minister van Volksgezondheid Sajid Javid, die binnen de partij veel gewicht in de schaal legt en over een aanzienlijke aanhang beschikt.

100.000 of meer per dag

Toch zien de Engelse cijfers er allesbehalve rooskleurig uit. Het aantal dagelijkse besmettingen stijgt exponentieel, en zelfs Sajid Javid geeft toe dat de infecties, als de regering het versoepelingsbeleid doorzet, tot 100.000 of meer kan stijgen. De deltavariant, die er nu lelijk huishoudt, is veel besmettelijker dan de klassieke variant of zelfs de Britse variant, en miljoenen Engelsen zijn nog steeds niet gevaccineerd.

BEKIJK: Terzake bericht over hoe de deltavariant om zich heen grijpt in Portugal en het VK. Lees onder de video verder.

Videospeler inladen...

Dat is alarmerend, vinden in ieder geval meer dan honderd wetenschappers die in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet de regering hebben opgeroepen Freedom Day niet te laten doorgaan. Het aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen mogen dan al min of meer stabiel blijven, maar wie garandeert dat dat zo zal blijven? Artsen in de Teesside, het noordoosten van Engeland, wijzen erop dat de wachtlijsten voor de reguliere zorg die zich het afgelopen anderhalf jaar hebben opgebouwd, nog steeds niet zijn afgewerkt en dat het zorgpersoneel nog niet op adem is kunnen komen na de crisis.

Of zelfs 200.000

De experts wijzen erop dat hun modellen, in het geval van een rampscenario, uitkomen op 200.000 dagelijkse besmettingen en honderden doden. Als het virus zich verder kan verspreiden, dreigt bovendien het gevaar dat er weer nieuwe varianten ontstaan waar geen kruid tegen gewassen is. Elke nieuwe infectie vergroot de kans op een nieuwe mutatie.

Een gok

Boris Johnson speelt met vuur, en het kan niet anders dan dat hij zich daar bewust van is. Maar het is bekend dat de man niet vies is van een gok, hij heeft er zelfs zijn politieke carrière aan te danken. Hij weet dat terugkomen op zijn beslissing een lastige kwestie is waar hij liever niet zijn vingers aan wil verbranden. Dat zou niet alleen gênant zijn, het zou ook dodelijk zijn voor zijn gezag.

Stel dat de regering in september de maatregelen weer zou moeten aanscherpen, wie zal de eerste minister dan nog vertrouwen? Wie zal de maatregelen nog willen opvolgen als duidelijk is dat Johnsons beloftes niet meer zijn dan woorden in de wind? De premier heeft hoe dan ook nog maar weinig geloofwaardigheid wanneer het op beloftes aankomt. Wie zal hem nog enig krediet willen geven? Een gok dus, maar dit keer wel een heel gevaarlijke. Hij gokt niet alleen met zijn eigen gezag, maar ook met het leven van duizenden Engelsen.

Vaccinatiecampagne

De geslaagde vroege start van de vaccinatiecampagne (Engeland begon maanden eerder met vaccineren dan enig ander Europees land) was een stevige boost voor zijn populariteit, na zijn talloze blunders in 2020. Maar ondertussen zijn de lidstaten van de Europese Unie de vaccinatiegraad van Engeland aan het bijbenen. Het succes van dergelijke operaties laat zich meestal maar tijdelijk voelen in populariteit, en zolang de reisbeperkingen naar en van het buitenland van kracht blijven, stralen die negatief af op de regering.

BEKIJK: Alle ogen zijn op Dominic Cummings gericht wanneer hij over Johnsons blunders getuigt. Lees verder na de video.

Videospeler inladen...

Bijna 130.000 doden

Toen Boris Johnson twee jaar geleden (op 13 juli 2019) de macht overnam van de fel geplaagde Theresa May, had hij zich vermoedelijk een heel andere voorstelling gemaakt van wat hem te wachten stond en wat hij zou kunnen doen. De brexit regelen? Jazeker. Noord-Engeland een economische impuls bezorgen? Ja, graag. Niet dat hij het hoofd zou moeten bieden aan een gezondheidscrisis die in heel het Verenigd Koninkrijk nu al bijna 130.000 doden heeft gekost, het hoogste cijfer in heel Europa.

BEKIJK: Britse zorgverstrekkers getuigen over de ellende die COVID-19 aanricht.

Videospeler inladen...

Meest gelezen