Portugese burgers en militairen verbroederen na de Anjerrevolutie van 1974.

Otelo de Carvalho, een van de leiders van de Anjerrevolutie in Portugal, is overleden

In Portugal is Otelo de Carvalho, een van de meest uitgesproken linkse leiders van de Anjerrevolutie in 1974, overleden. De Carvalho was na die revolutie een spilfiguur van de meest linkse leiders, maar raakte net daarom al snel op een zijspoor. Hij zat ook een tijdje  in de cel wegens banden met een extreemlinkse terreurgroep.

De Carvalho was 84 en speelde al lang geen rol van betekenis meer in Portugal. Dat deed hij wel in de jaren 70 en begin de jaren 80. De Carvalho was geboren in Mozambique, een voormalige Portugese kolonie, en hij deed als militair dienst in de vele koloniale oorlogen van Portugal voor 1974. 

De Carvalho was een van de toplui van een ondergrondse beweging binnen het leger die een staatsgreep tegen het fascistische bewind van Marcello Caetano, de opvolger van dictator Antonio de Salazar, voorbereidde.

Op 25 april 1974 greep die "beweging van de kapiteins" de macht, gesteund door militairen die een anjer droegen. De "Anjerrevolutie" (eerder Anjerstaatsgreep) maakte zo een einde aan het fascistische regime dat al sinds 1926 Portugal in zijn greep had. Caetano en de andere leiders van het regime vonden onderdak in Brazilië dat toen nog een militair regime had. (Lees verder onder de foto).

De Carvalho op het toppunt van zijn macht in 1976. Foto: Manuel Botelho.

Opgang en neergang van Carvalho

Wat volgde, was minder duidelijk. De "beweging van de strijdkrachten" die de macht had overgenomen, beloofde democratie, maar raakte meteen onderling verdeeld tussen een linkervleugel, een rechtervleugel en gematigde centrummilitairen. De kolonies zoals Angola, Mozambique, Guinée-Bissau en Kaapverdië werden onafhankelijk, maar daar hield de consensus ook op. 

Carvalho werd het kopstuk van de linkse militairen en smeedde goede banden met de Cubaanse leider Fidel Castro. Zelf stond hij in Portugal eerder een socialistische revolutie dan democratie voor. In 1975 en 1976 stond Carvalho op het toppunt van zijn macht, maar hij moest wel altijd de macht delen met andere militaire leiders. In november 1975 mislukte een extreemlinkse staatsgreep onder Carvalho en werd hij een tijdje opgesloten. Het was het begin van zijn neergang. Hij kwam vrij, maar verloor een jaar later de presidentsverkiezingen van de meer gematigde generaal Antonio Eanes.

Onder Eanes en de nieuwe premier Mario Soares evolueerde Portugal naar een sociaaldemocratie, eerder dan een revolutionair model dat de Carvalho voorstond. Het land bleef lid van de NAVO en trad nadien toe tot de Europese Unie, wat een economische revolutie tot stand bracht. 

De Carvalho deemsterde weg en zat een tijdlang in de cel wegens al dan niet vermeende banden met een extreemlinkse terreurgroep. 

Meest gelezen