Videospeler inladen...

Gevaar voor brandbliksems in Californië: hevige bosbranden doen hun eigen onweer ontstaan

De oplopende hitte van de bosbranden die door Californië razen, dreigt gevaarlijk onweer te veroorzaken. Daarvoor waarschuwt het departement brandbestrijding van de Amerikaanse staat. De bliksems en hevige winden die met dat onweer gepaard gaan, kunnen het nog moeilijker maken om de brand in toom te houden. En er is nog geen beterschap op komst: voor deze week is een nieuwe hittegolf voorspeld.

Meer dan 76.000 hectare, of bijna vier keer de stad Antwerpen: zo groot is de oppervlakte die de “Dixie-brand” intussen al in de as heeft gelegd. 5.400 brandweerlui hebben hun handen vol met de bosbrand die al sinds het midden van deze maand woedt in het noorden van de Amerikaanse staat Californië.

De brand ontstond waarschijnlijk toen een boom een hoogspanningslijn raakte, en is erg moeilijk te bestrijden doordat hij zich voordoet in afgelegen gebied met veel steile hellingen. Bovendien zijn het struikgewas en de bomen er na jaren met weinig neerslag helemaal uitgedroogd, en dus zeer brandbaar. Het gebied is dunbevolkt, waardoor de menselijke tol relatief beperkt blijft. Zestien huizen zijn afgebrand. Toch baart de brand de autoriteiten zorgen.

Jon Cappleman, uit het plaatsje Twain, weigert zijn huis achter te laten. Hij wil zijn geiten, kippen en katten zelf beschermen tegen het vuur.
AFP or licensors

“Morgen zou wel eens een heel moeilijke dag kunnen worden”, waarschuwt meteoroloog Julia Ruthford van het departement Brandbestrijding in Californië. Zij volgt de brand van nabij op. “De rookwolken van de vlammen dreigen zo hoog te worden dat ze onweer doen ontstaan.” 

Hoe kan een bosbrand voor onweer zorgen?

Zo’n onweerswolk boven een zware bosbrand heet een pyrocumulus, legt Fabian Debal van het KMI uit. “Een gewoon onweer, bijvoorbeeld in de zomer, ontstaat wanneer er grote temperatuurverschillen zijn tussen de verschillende luchtlagen. Grote branden kunnen ook zo’n temperatuurverschil creëren. Dat komt dan door de vaak heel hoge temperaturen door het vuur, dichter bij de grond, en de koude luchtlagen erboven. Dan vormen zich stapelwolken en kan je ook onweer krijgen.”

BEKIJK - Hoe ontstaat zo'n gevaarlijk onweer door bosbranden precies? In deze korte video leggen we het je helder uit:

Videospeler inladen...

"Maar anders dan gewoon onweer, valt er geen regen uit zo'n pyrocumulus, wél hevige winden en bliksems", vult Valerie Trouet aan, professor aan de Universiteit van Arizona. En die kunnen het nog moeilijker maken om de bosbrand in toom te houden.

In België moeten we nog niet zo snel vrezen voor zo’n pyrocumulus. “Die doen zich alleen bij de allerzwaarste branden voor, of bij vulkaanuitbarstingen”, zegt Debal. Bovendien, merkt Trouet op, is de vochtigheidsgraad van onze bossen veel hoger. "En als er al eens een brand uitbreekt, is dat op een heide. En daar is veel minder brandbaar materiaal." Die zullen dus nooit de temperaturen kunnen bereiken die nodig zijn om een pyrocumulus te doen ontstaan.

Nog geen beterschap op komst

De bosbranden in Californië zijn dit jaar bijzonder hevig. Ze hebben al drie keer zo veel oppervlakte in de as gelegd als vorig jaar. Dat was overigens ook al een recordjaar. Ook de rest van de Verenigde Staten blijft niet gespaard. Momenteel zijn er 86 bosbranden actief. Het is van 2011 geleden dat het er zo veel waren. 

Er lijkt niet meteen beterschap op komst, integendeel. Deze week krijgt een groot deel van de VS waarschijnlijk een “hittekoepel” te verwerken. Dat is een hittegolf die lang blijft hangen en waarin de temperaturen erg hoog oplopen.

Een andere hittekoepel zorgde begin juli nog voor recordtemperaturen in het noorden van het continent. In het westen van Canada werd een temperatuur van maar liefst 49,6°C genoteerd in het dorpje Lytton, dat niet veel later afbrandde. Daarmee werd het vorige hitterecord van 1937, dat op 45°C lag, verpulverd.

Door de klimaatverandering is de kans dat zo'n hittekoepel zich voordoet, sterk toegenomen.

Meest gelezen