Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Franse president Macron: "Frankrijk heeft een schuld tegenover Polynesië wegens schade door kernproeven"

De Franse president Emmanuel Macron erkent dat zijn land schuld draagt wegens de talrijke ziektes als gevolg van nucleaire proeven in de Stille Oceaan. Tijdens een bezoek aan het overzeese gebiedsdeel Tahiti ging hij niet zo ver als een verontschuldiging. Tussen 1966 en 1996 heeft Frankrijk meer dan honderd kernproeven gehouden in de Stille Oceaan.

President Macron is al enkele dagen in Frans-Polynesië, een groot overzees gebiedsdeel in het zuiden van de Stille Oceaan. Een groot deel van dat bezoek staat in het teken van de schade die de inwoners van het gebied hebben opgelopen door eerdere Franse kernproeven. Tijdens die kernproeven werd een groot deel van de bevolking van Polynesië blootgesteld aan straling.

Men zou dergelijke kernproeven niet gehouden hebben in Bretagne

De Franse president Emmanuel Macron in Tahiti

Macron erkent dat zijn land een schuld draagt voor de talrijke ziekteverschijnselen waaraan mensen in Polynesië nog altijd lijden. De president geeft ook toe dat de Polynesiërs een veel grotere mate van straling doormaakten dan aanvankelijk werd gezegd, zoals onlangs werd aangetoond in een grote internationale studie.

Dat was vooral tussen 1966 en 1974 toen die kernproeven bovengronds plaatsvonden. Nadien werden die ondergronds gehouden en was de straling en schade veel kleiner.

De erkenning door Macron opent de deur naar een veel grotere schadevergoeding voor de slachtoffers dan tot nu toe het geval was.  Macron wil ook het imago van Frankrijk oppoetsen en dat heeft ook te maken met het groter wordende strategische belang van Frans-Polynesië nu de Stille Oceaan steeds meer een arena om invloed wordt tussen de westerse machten (de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk, Australië en Nieuw-Zeeland) en China.

Niet meteen enthousiaste reacties

In Frans-Polynesië wordt gemengd gereageerd op de uitspraken van Macron. De lokale regeringsleider Edouard Fritsch is blij dat de Franse president "eindelijk de waarheid erkent na 25 jaar stilzwijgen". De verenigingen van slachtoffers en de onafhankelijkheidsbeweging van Polynesië vinden dat "Macron geen echte verontschuldigingen heeft aangeboden" en spreken over "demagogie". 

Macron pareerde die kritiek: hij merkt op dat Parijs jaarlijks 1,5 miljard euro besteedt in Frans-Polynesië en dat 600 miljoen euro extra is uitgegeven voor de bestrijding van de coronacrisis. Hij belooft ook meer geld voor investeringen in de economie en in de Polynesische cultuur. 

Begin de jaren 60 werd Frankrijk een kernmacht. De eerste Franse kernproeven vonden plaats in de Algerijnse Sahara, maar na de onafhankelijkheid van Algerije verschoven die naar atollen zoals Mururoa in Frans-Polynesië. Tussen 1966 en 1996 werden daar 193 kernproeven gehouden. Parijs heeft de gevolgen voor de lokale bevolking altijd geminimaliseerd, maar die blijkt nu veel ernstiger dan was gezegd. 

Meest gelezen