Mysteries ontrafeld: het onwaarschijnlijke verhaal van een vliegtuigcrash in Essene 

In Affligem doet al heel lang het verhaal de ronde dat er ooit een vliegtuig zou neergestort zijn in de Tweede Wereldoorlog. Maar men weet niet precies waar en het vliegtuig is ook nooit teruggevonden. Na een lange zoektocht, ontrafelen we het onwaarschijnlijke verhaal van een Zuid-Afrikaanse piloot die met zijn vliegtuig neerstort in Essene, én die crash ook nog eens overleeft. 

Radio 2 ontrafelt de hele zomer lang mysteries uit Vlaanderen en Brussel. Met de hulp van luisteraars en experten proberen we het antwoord te vinden op geheimzinnige verhalen.

In WO II zijn in ons land heel wat vliegtuigen neergestort. Het gaat daarbij zowel om kleinere gevechtsvliegtuigen als om grotere bommenwerpers. Zo stortte op 17 oktober 1944 een Amerikaanse bommenwerper neer in een bietenveld in Kortrijk-Dutsel, een deelgemeente van Holsbeek. Het wrak bleef nadien nog maanden liggen en werd zelfs eens soort attractie voor de buurtbewoners. 

Jongeren poseren aan het wrak van de neergestorte bommenwerper in Kortrijk-Dutsel (uit collectie Staf Gryson)

In Glabbeek stortte op 5 maart 1945 een Britse bommenwerper neer in een moerassige weide in de deelgemeente Bunsbeek. Het vliegtuig verdween daarna meters diep in de ondergrond en werd pas vijf jaar geleden opgegraven, er zaten zelfs nog drie Britse piloten in. En zo zijn er nog heel wat verhalen. 

Beluister nog meer vliegtuigcrashes in Vlaams-Brabant:

Getuigen

Over het verhaal van een vliegtuigcrash in Essene is minder terug te vinden. Ook bij de meeste inwoners van Affligem is het verhaal niet bekend. Het zou dan ook gaan om een crash tijdens de Tweede Wereldoorlog, wat al 80 jaar geleden is. In het plaatselijke woonzorgcentrum zijn er wél enkele bewoners die zich de crash herinneren. 

Beluister de getuigenissen van de bewoners van het woonzorgcentrum:

Volgens onze getuigen uit het woonzorgcentrum gaat het dus om een Brits gevechtsvliegtuig, dat aan het begin van WO II neerstortte. Dat gebeurde in de Hauwijkstraat in Essene. Tim ’t Kint, inwoner van Affligem en geïnteresseerd in de oorlogsgeschiedenis van zijn dorp, kan ons dat bevestigen. Meer zelfs, hij heeft kunnen praten met Victor, een man die het vliegtuig heeft zien liggen. Victor woonde namelijk als kind in de Hauwijkstraat waar het vliegtuig crashte. 

Op de plek waar het vliegtuig crashte, wordt binnenkort gebouwd

Op de plaats die Victor aanduidde, is Tim gaan graven, mét succes. Hij vindt er onder andere kogels, blikjes van een noodrantsoen, een lepel en een stuk aluminium. 

De gevonden voorwerpen

Beluister het gesprek met Tim 't Kint 

Hawker Hurricane

Cynrik De Decker, zowat dé expert als het op Belgische luchtvaartgeschiedenis aankomt, kan meer vertellen over het stuk aluminium dat Tim gevonden heeft. Het is afkomstig van een “Hawker Hurricane”, dat is een jachtvliegtuig dat tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt werd door de Royal Air Force (RAF). 

Het stuk aluminium is ontegensprekelijk afkomstig van het vliegtuig dat in mei 1940 is neergestort
Cynrik De Decker
Hawker Hurricane

Cynrik De Decker houdt zich ook bezig met de inventarisatie van alle vliegtuigen die gevallen zijn op Belgisch grondgebied. Hij is dan ook vaak terug te vinden in archieven, en daar is hij nog meer te weten gekomen over het verhaal achter de Hawker Hurricane. 

Beluister wat expert Cynrik De Decker weet:

Piloot Brian Young

Cynrik De Decker dook in de Britse oorlogsarchieven. Daaruit, maar ook dankzij verhalen van getuigen, en dankzij de vondst van enkele waardevolle spullen op de plek van de crash, kan met zekerheid gezegd worden dat er een vliegtuig neergestort is in de Hauwijkstraat in Essene. Dat gebeurde op 16 mei 1940. Het ging om een Hawker Hurricane en de piloot was Brian Young, een Zuid-Afrikaan die vloog voor de Royal Air Force (RAF). 

I'm not a bloody Englishman, in fact I’m South African

Piloot Brian Young

Piloot Brian maakte een onwaarschijnlijk verhaal mee. Toen hij met zijn parachute uit het brandende vliegtuig was geraakt, werd hij beschoten. Hij was al zwaar verbrand en werd nog verwond door drie kogels. Eénmaal op de grond, werd ook nog een granaat naar hem gegooid. En dat allemaal door Britse soldaten, zijn medesoldaten dus. Een ambulance die hem later wegvoert richting Frankrijk, raakt bovendien betrokken bij een bombardement. Alle inzittenden sterven, behalve Brian Young.

Beluister hieronder het onwaarschijnlijke verhaal van Brian Young:

Als bij wonder overleefde Brian Young de crash en de aanvallen. Hij herstelde en maakte een briljante carrière in de Royal Air Force. In 1992 meldde The Times het overlijden van Air Vice-Marshal Brian Young.

Meer lees je op oorlogsverhalen.be

Links, met overall en helm, is de piloot Brian Young

Meest gelezen