Het varkensbedrijf werd in 2019 opgekocht. Het zal nu plaatsmaken voor nieuw natuur- en recreatiegebied.

Varkensbedrijf uit Diest dat te veel stikstof uitstootte, wordt afgebroken om er natuurgebied van te maken

In Diest wordt een varkensbedrijf afgebroken dat te veel stikstof uitstootte. Vijf jaar geleden maakte de Vlaamse overheid een lijst met 60 veeteelt- en mestbedrijven die een te grote impact hebben op de natuur. De bedoeling is om ze op termijn allemaal op te kopen om ze daarna af te breken, al is het nog steeds wachten op een omvattend stikstofplan voor Vlaanderen.

Sinds begin deze week wordt een varkensbedrijf in Diest klaargemaakt voor de afbraak. Het bedrijf van vijf hectare groot ligt pal tussen de natuurgebieden Dassenaarde en de Vallei van de Drie Beken en was op zijn eentje verantwoordelijk voor meer dan de helft van de stikstofneerslag op die plekken. Die stikstof, die afkomstig is van mest, is schadelijk voor de natuur: het zorgt ervoor dat de bodem verzuurt en bepaalde planten, zoals netels en bramen, gaan woekeren. Dat is op zijn beurt slecht voor de dieren en de andere planten die er leven.

Els Remans van de Vlaamse Landmaatschappij vertelt hieronder wat de plannen zijn met de grond van het afgebroken varkensterrein:

Videospeler inladen...

De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) kocht het bedrijf al in 2019 op met de bedoeling om het uit te doven. Waar nu nog stallen staan, moet straks nieuwe natuur herrijzen. “Op de Schomme”, zoals de site zal gaan heten, moet de omliggende natuurgebieden met elkaar verbinden. Er zal ook plaats zijn voor recreatie. 

“Om dat te bereiken zullen er na de afbraak ook natuurherstelwerken plaatsvinden”, zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). “Een onderdeel daarvan is het herstellen van het oorspronkelijke, vlakke reliëf en het verarmen of verschralen van de bodem.” Verder zullen er ook enkele grachten gedempt worden, zodat een oud ven kan worden hersteld. Op de Schomme moet in 2022 voltooid worden, met een onthaalplek en wandelpaden.

Vergoeding voor "rode" bedrijven

Volgens cijfers van de Vlaamse overheid telt Vlaanderen in totaal zestig zogenaamde rode bedrijven. Dat zijn veehouderijen en mestverwerkers die verantwoordelijk zijn voor meer dan de helft van de totale stikstofneerslag die omliggend natuurgebied aan kan. Het varkensbedrijf in Diest was daar een van. Elf van die bedrijven zijn intussen opgekocht, voor nog eens tien andere lopen de onderhandelingen. Voor meer dan de helft is voorlopig dus nog geen oplossing in zicht.

Ik roep alle andere rode bedrijven op om vrijwillig in te tekenen op het aanbod en de vergoeding via de Vlaamse Landmaatschappij.

Zuhal Demir (N-VA), Vlaams minister van Omgeving

“Ik roep alle andere rode bedrijven dan ook op om vrijwillig in te tekenen op het aanbod en de vergoeding via de Vlaamse Landmaatschappij", zegt Demir. "Elk teveel aan stikstof dat we alvast kunnen voorkomen, moeten we aangrijpen."

Politiek gevoelig

Er mogen dan wel bedrijven opgekocht en uitgedoofd worden, ondertussen blijft het wachten op een echt Vlaams stikstofplan. Nederland, dat ook kampt met een stikstofprobleem, heeft in maart vorig jaar al gevoelige maatregelen genomen, zoals het verlagen van de maximumsnelheid op de snelwegen. Maar in Vlaanderen, waar de stikstofneerslag nog hoger ligt dan in Nederland, is het sinds 2018 wachten op het zogenaamde PAS (Programmatische aanpak stikstof).

Zo’n stikstofplan ligt dan ook politiek erg gevoelig. Ongeveer de helft van de stikstof die neerslaat op Belgische bodem, is in ons land uitgestoten. De rest komt overgewaaid uit het buitenland. Meer dan de helft van de Vlaamse uitstoot komt van veeteeltbedrijven. Nog eens zo’n 10 procent komt van het verkeer. Eventuele verplichte stikstofreducties kunnen dan ook zware gevolgen hebben voor de landbouw, de mobiliteit en de bouwsector. Kijk (opnieuw) naar Nederland, waar de stikstofmaatregelen onder andere tot gevolg hadden dat 18.000 bouwprojecten werden stilgelegd.

Volgens het kabinet-Demir is de volgende stap naar een Vlaams PAS voor dit najaar. Momenteel worden er verschillende scenario’s doorgerekend. Daarover moet dan binnen de Vlaamse regering een compromis gevonden worden.

Meest gelezen