In 2005 was er een uitbraak van het virus in Angola.

Voor het eerst geval van marburg­virus vastgesteld in West-Afrika

In het West-Afrikaanse land Guinee is een eerste persoon overleden aan het zeer besmettelijke en dodelijke marburgvirus, van de familie van het ebolavirus. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het de eerste uitbraak van de marburgkoorts in West-Afrika. Marburg kwam voordien alleen voor in landen in Midden- en Oost-Afrika zoals Oeganda, Kenia, Congo en Angola. "Dit is een nieuwe uitdaging voor Guinee", zegt Krista Verstraelen, landenverantwoordelijke van Enabel, het federaal agentschap voor internationale samenwerking. 

Minder dan twee maanden nadat er een einde was gekomen aan de ebola-epidemie in het land, is in het zuiden van Guinee, in de prefectuur Guéckedou, de zeer besmettelijke marburgkoorts ontdekt bij een patiënt die inmiddels is overleden. De eerste vaststellingen ter plaatse zijn bevestigd door het Pasteur-instituut in de Senegalese hoofdstad Dakar. Nu is het vooral zaak om de contacten van de patiënt op te sporen. 

Het marburgvirus is een zeldzame, maar zeer besmettelijke ziekteverwekker en komt vooral voor in het midden en oosten van Afrika. Het wordt doorgegeven door apen of vleermuizen. Besmette mensen kunnen het doorgeven door lichaamsvocht. Het virus werd in 1967 opgespoord in de Duitse stad Marburg. Daar waren laboratorium­medewerkers ziek geworden na contact met besmette apen die uit Oeganda waren ingevoerd. 

De symptomen zijn hoge koorts, hevig braken en bloed in de ontlasting. De ziekte is in de meeste gevallen dodelijk, op korte termijn, met een sterftegraad tot 88 procent. Een vaccin bestaat er niet. Het belangrijkste is om de patiënten zo snel mogelijk te isoleren en alle mensen op te sporen met wie ze contact hebben gehad om verdere verspreiding tegen te gaan. 

Ebola, lassa, marburg...

Guinee lijkt het land van de vele plagen te worden. Het land werd in 2015 getroffen door een erge uitbraak van ebola. Die ziekte brak ook dit jaar nog kortstondig uit in dezelfde regio waar nu het marburgvirus is vastgesteld. In de regio Nzérékoré vielen 12 doden tussen februari en juni 2021. Die nieuwe ebola-uitbraak is onder controle. Er zijn 24.000 ebolavaccins toegediend en de gezondheidsdiensten en laboratoria zijn versterkt. 

Maar de Wereldgezondheidsorganisatie is op haar hoede. Want de ebola-uitbraak is niet helemaal afgelopen. En er komen steeds nieuwe uitbraken voor, steeds opnieuw in dat zuidelijke grensgebied met Sierra Leone, Liberia en Ivoorkust. Zo was er een korte opstoot van de lassakoorts, ook een dodelijke infectieziekte. Die maakte in mei en juni twee officiële dodelijke slachtoffers. Meer dan 100 contacten moesten worden opgespoord. 

Het marburgvirus is in staat om zich ver en wijd te verspreiden

Matshidiso Moeti, Hoofd WHO Afrika

Ook de plaatselijke landenvertegenwoordiger Krista Verstraelen van Enabel, het federaal agentschap voor internationale samenwerking, is bezorgd om de mogelijke verspreiding van het marburgvirus. 

"Het virus is uitgebroken in Guinée Forestière, een erg landelijke regio. De wegen zijn zeer slecht. Maar toch kan een besmet persoon op twee dagen tijd reizen naar andere steden, over de grens vlakbij naar Sierra Leone en verder naar het westen, naar de Guinese hoofdstad Conakry. Zo is dat ook gebeurd bij de uitbraak van ebola. Dat houdt dus toch een risico in, zeker ook omdat de gezondheidssystemen ondanks veel steun na de ebola-epidemie, nog altijd erg zwak zijn in Guinee." (lees verder onder foto)

... en corona

Guinee is niet ontsnapt aan de coronapandemie en zit volop in de derde golf. Officieel zijn er sinds het begin van de pandemie net geen 27.000 mensen besmet geraakt en 260 covidpatiënten zijn overleden. De laatste weken neemt het aantal besmettingen toe. Met een kwart de voorbije week en met 70% de voorbije twee weken. 

"De cijfers zijn natuurlijk maar een schatting", zegt landenvertegenwoordigster Krista Verstraelen van Enabel in Guinée. Dit zijn ziekenhuiscijfers. De meeste mensen worden niet geregistreerd en worden thuis ziek, zonder dat ze de diagnose van covid hebben gekregen. Bovendien zijn de Guineeërs vooral moslims, die hun overledenen meteen begraven. Dat maakt het nog moeilijker om vaststellingen te doen." Krista Verstraelen waarschuwt voor de toenemende druk op de gezondheidssystemen. Die kunnen een grote uitbraak niet aan. "

De gezondheidssytemen komen onder steeds grotere druk te staan van al die ziekte-uitbraken, zeker in deze vakantieperiode en het regenseizoen 

Krista Verstraelen, landenvertegenwoordiger Enabel Guinee

Slechts 4 procent gevaccineerd

De bereidheid om zich te laten vaccineren tegen corona is een groot probleem in Guinee. De overheid heeft de toestemming gegeven voor vijf coronavaccins in het kader van bilaterale akkoorden en het COVAX-programma. Het heeft nu 1 miljoen dosissen ontvangen. De inentingscampagnes zijn gestart in maart van dit jaar. 

"Maar tot nog toe heeft slechts 4 procent van de bevolking zich laten inenten", zegt Krista Verstraelen. "Ons eigen personeel hebben we onder een beetje morele druk kunnen overtuigen. 4 op de 5 medewerkers zijn intussen ingeënt. Maar de bewustmakingscampagnes verlopen stroef en er is heel wat wantrouwen en onverschilligheid. Campagne voeren is niet evident, zeker niet op het platteland. Het enige wat stand houdt, is de avondklok tussen 22 en 4 uur. Het is dus zeker belangrijk om waakzaam te zijn voor de coronapandemie en voor alle nieuwe uitbraken zoals dat nieuwe marburgvirus. "

Luister naar het gesprek met Krista Verstraelen in De wereld vandaag op radio 1

© BSIP / Reporters

De rode cirkel duidt de plaats aan van gevallen van het marburgvirus:

Meest gelezen