Grens Litouwen met Wit-Rusland
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Litouwen en Letland spijkeren hun buitengrens dicht voor migranten vanuit Wit-Rusland

De Europese lidstaten Litouwen en Letland hebben de voorbije maand 50 keer meer migranten zien aankomen vanuit Wit-Rusland dan heel het voorbije jaar. Letland heeft de noodtoestand afgekondigd. Litouwen vermoedt intriges van de Wit-Russische president Loekasjenko en is een hek beginnen te bouwen. "Daar is weinig discussie over", vertelt NOS-journalist Kysia Hexter, vanuit het Litouwse grensgebied. "Het is het zoveelste Europese grenshek, en Europa is hypocriet", waarschuwt hoogleraar Europese Studies Hendrik Vos van de UGent. 

De Europese lidstaat Litouwen heeft de voorbije maand een zeer groot aantal irreguliere migranten zien binnenkomen via Wit-Rusland. "Meer dan 4.000 mensen staken de grens over", zegt journalist Kysia Hexter in De ochtend op radio 1. "Het hele voorbije jaar waren er dat maar 80 in totaal." Het gaat vooral om Irakezen, maar er zijn ook Syriërs, Afghanen en Congolezen bij. Litouwen vermoedt dat de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko de migranten doelbewust naar de grens stuurt, als wraak omdat Litouwen veel politieke opposanten asiel verleent. "Ik sprak met Irakezen die in Irak een vliegtuigticket kochten naar de Wit-Russische hoofdstad Minsk. Dat ticket was ook goed voor een taxirit van Minsk naar Litouwen. Aan de grens wezen grenswachten hen de weg." Ook Letland, een buurland van Litouwen, heeft gisteren de noodtoestand afgekondigd. Daar zijn op 24 uur 200 migranten vanuit Wit-Rusland de grens overgestoken. 

Beluister hier het gesprek met NOS-journalist Kysia Hexter

AFP or licensors

Dinsdag keurde het Litouwse parlement de bouw goed van een grenshek van meer dan 500 kilometer, over bijna de hele lengte van de grens met Wit-Rusland. Hexter is gaan kijken. "De voorbije weken is de grotendeels onbewaakte grens al versperd met barrières met prikkeldraad. De bouw van de muur zelf zou volgens de minister van Binnenlandse Zaken wel een jaar duren." Het grenshek op zich veroorzaakt weinig beroering in Litouwen. Maar mensenrechtenorganisaties en vluchtelingenorganisaties zitten wel in met de toestand in de opvangkampen. 

Tenten weggespoeld

Hexter is ook gaan kijken in een van de kampen waar Litouwen de irreguliere migranten opvangt. "De mensen daar klagen over de slechte leefomstandigheden", zegt ze. Ze bracht een bezoek aan de kazerne van Rudninkai, tussen de grens en de hoofdstad Vilnius. Daar leven 730 mannen in tenten. Het heeft het ook hard geregend en er zijn tenten en slaapplaatsen weggespoeld. De opgevangen migranten klagen over de slechte voorzieningen, het eten en de slechte behandeling. "Sommige mensen zeiden me dat ze er slechter aan toe waren dan in hun thuisland."

In de kazerne van Rudninkai zitten 730 mannen in tenten. Ze klagen over de slechte voorzienigheden en de harde behandeling door de bewakers
Kysia Hexter, NOS-journalist

De Litouwse overheid ontkent dat de mensen slecht behandeld worden en zegt dat de toestroom te groot is. Zelf heeft de grenswacht eergisteren nog tientallen migranten opnieuw de grens met Wit-Rusland over gezet. Ze kregen te horen dat ze langs de officiële grenspost moesten gaan om daarna asiel aan te vragen. (lees verder onder foto van opvangkamp)

opvangkamp Rudninkai (foto AP)
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Professor Hendrik Vos: "Europees migratiebeleid is hypocriet"

Ook de Europese Unie heeft geld vrijgemaakt voor Litouwen. De 36,7 miljoen euro van het Europees Fonds voor Asiel, Migratie en Integratie, is bestemd voor huisvesting, medische zorg, quarantaineplekken, voedsel en kleding voor de migranten. Maar professor Europese Studies Hendrik Vos van de Universiteit Gent wijst Europa met de vinger en heeft het over hypocrisie. "Dit is niet het eerste grenshek om migranten buiten de Europese grenzen te houden. Er staan er al tussen Bulgarije en Turkije, tussen Griekenland en Turkije, tussen de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla en Marokko en ook tussen Hongarije en Servië", zegt Vos in De ochtend op radio 1.  Hij zegt dat Europa verontwaardigd was over de muur die de vorige Amerikaanse president Trump bouwde op de grens met Mexico. "Selectief verontwaardigd, want eigenlijk doen we net hetzelfde."

Volgens professor Vos zet Europa zich in een onmogelijke spreidstand. "Aan de ene kant komt de Unie op voor mensenrechten en de bescherming van de zwakkeren. Maar in haar migratiebeleid toont ze haar achilleshiel door de buitengrenzen te versterken. Dat maakt haar enorm kwetsbaar voor chantage van landen buiten die grenzen." 

De Europese Unie probeert wel de oorzaken van migratie aan te pakken in de landen van herkomst en probeert ook het interne solidariteitsmechanisme nieuw leven in te blazen, zodat wie asiel vraagt, eerlijker wordt verdeeld over de lidstaten. "Maar dat werkt in de praktijk niet", zegt professor Vos. "Ook wettelijke kanalen vinden om de migratie- en asielstromen te stroomlijnen komen niet van de grond. Het enige wat overblijft is ervoor zorgen dat de mensen buiten blijven en dat maakt ons extra kwetsbaar."  

Bekijk hier beelden van aan de grens in het verslag van "Het journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen