Rick Bajornas / United Nations Photo

Macht, miljarden en misbruik: hoe wereld (tot in koninklijke kringen) proces van Ghislaine Maxwell met argusogen volgde

Ghislaine Maxwell, de rechterhand van miljardair en kindermisbruiker Jeffrey Epstein, is schuldig bevonden aan vijf van de zes aanklachten die tegen haar liepen. Die aanklachten waren niet min: jarenlang zou ze Epstein hebben geholpen om minderjarige meisjes te ronselen en te misbruiken. Het proces ging van start op 29 november en werd door de hele wereld - tot in de Britse koninklijke kringen - op de voet gevolgd. 

Maandag 29 november 2021, twee jaar nadat haar voormalige geliefde, zedendelinquent en miljardair Jeffrey Epstein dood werd aangetroffen in zijn cel, ging in New York het proces van Ghislaine Maxwell (59) van start. Het proces moest blootleggen of Maxwell tussen 1994 en 2004 minderjarige meisjes ronselde voor Epstein en zijn entourage. 

Er waren zes aanklachten, onder meer vrouwenhandel. Maxwell hield haar onschuld staande, maar uiteindelijk werd ze schuldig bevonden aan vijf van de zes aanklachten. Het proces heeft een maand geduurd. Het is nu nog afwachten wat de strafmaat wordt, maar mogelijk zal ze de rest van haar leven in de cel moeten doorbrengen.

De meisjes kwamen vaak uit een gebroken gezin en waren dus al kwetsbaarder

Michiel Vos, Amerika-correspondent

"Het ronselen van de meisjes stond centraal in deze zaak", vertelt VS-correspondent Michiel Vos in "De ochtend" op Radio 1. In het Engels wordt dat grooming genoemd: het klaarstomen van (meestal) minderjarige meisjes die mee in het web worden getrokken, in dit geval het web van Jeffrey Epstein. Ze werden hier in gelokt door Ghislaine Maxwell, een gesofisticeerde en aardige vrouw, die uiteindelijk een soort van oudere vriendin voor de meisjes werd. Zo ging ze met hen naar de cinema of shoppen, en werd ze op die manier langzaamaan een vertrouwenspersoon."

"De meisjes zelf kwamen vaak uit een gebroken gezin en waren dus al kwetsbaarder voor zulke zaken. Zo werden ze gemakkelijk meegetrokken in het web van Jeffrey Epstein, een web van jarenlang seksueel misbruik."

Foto met blauw oog

De jury deed er uiteindelijk meer dan vijf dagen over om tot een verdict te komen. "Het was dus niet helemaal duidelijk welke kant de jury ging opgaan, ze vroegen zelfs meerdere keren instructies aan de rechter", gaat Vos verder. "Uiteindelijk zijn ze er dan toch unaniem uitgekomen dat Maxwell schuldig is. Nu is het nog aan de rechter om te beslissen welke straf er wordt opgelegd.

In de aanloop naar het proces zat Maxwell al anderhalfjaar in voorhechtenis. Ze beschreef dit zelf als een "hell hole". Op de laatste foto die we van haar hebben zien we Maxwell met ingevallen wangen, fel vermagerd en een blauw oog. Haar advocaat Bobbi Sternheim – die ooit nog een handlanger van Osama Bin Laden verdedigde – verspreidde het beeld van Maxwell in de gevangenis in april 2021. 

Met die foto wilde ze de omstandigheden aanklagen waarin Maxwell in de cel zat, voor het proces begon. Naar eigen zeggen rook het er naar rioolwater, kreeg ze beschimmeld eten en schenen bewakers 's nachts met zaklampen naar binnen. Haar advocaat maakte zelfs de vergelijking met de omstandigheden waarin Hannibal Lecter, de fictieve seriemoordenaar die onsterfelijk werd door de film "The silence of the lambs", in de gevangenis moest zitten.

Het beeld staat in schril contrast met de vrouw met het korte zwarte haar die zich ooit op stiletto's door de hoogste kringen van de New Yorkse society bewoog, die covers van magazines sierde en die een graag geziene gast was op exclusieve feestjes – met al even exclusieve gasten. 

PA Wire/PA Images

Terug naar het begin

Om het verhaal te begrijpen, moeten we teruggaan naar de jaren 90. Op 5 november 1991 wordt het lichaam van Robert Maxwell – krantenuitgever, Brits parlementslid, miljonair en vader van – uit de zee gehaald. Hij is verdronken vlak bij zijn jacht "Lady Ghislaine", genoemd naar zijn jongste dochter. 

Videospeler inladen...

Zijn dood blijft tot op de dag van vandaag een mysterie: was het een ongeval? Of zat er meer achter? Feit is wel dat niet lang daarna uitkomt dat hij geld uit pensioenfondsen heeft gebruikt om zijn bedrijven financieel boven water te houden. Het schandaal deint uit en laat de familie-Maxwell achter met een torenhoge schuldenberg en een faillissement. 

Op dat ogenblik is Ghislaine Maxwell 29 jaar en gewend dat de deuren voor haar opengaan. Dankzij de connecties van haar invloedrijke vader komt ze bijvoorbeeld geregeld in Buckingham Palace over de vloer. Na zijn dood blijft de familie bankroet achter en Ghislaine trekt naar de Verenigde Staten op zoek naar een nieuw leven. 

Hoe en waar ze zakenbankier Jeffrey Epstein precies heeft leren kennen, is niet heel duidelijk, maar het moet rond die tijd zijn. Hun achtergronden kunnen bijna niet méér verschillen: Epstein is van bescheiden komaf, groeit op in Coney Island en was eerst wiskundeleraar in een middelbare school voor hij een plotse carrièrewending maakt en overstapt naar een investeringsbank. 

Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell

De twee vullen elkaar aan. Hij kan haar opnieuw het luxeleven bieden dat ze had moeten missen na de dood van haar vader, zij kan rondvliegen met zijn privéjet en wonen in zijn herenhuizen. Zij op haar beurt kan hem de toegang verschaffen tot the rich and famous. Zo introduceert ze hem bij tal van machtige en beroemde mannen - denk maar aan de voormalige presidenten Bill Clinton en Donald Trump of de Britse prins Andrew. 

De lijst met bekende contacten is eindeloos: ze wordt gefotografeerd met sterren als Mick Jagger of Naomi Campbell, voert gesprekken met Tesla-topman Elon Musk of is te gast op het huwelijk van Chelsea Clinton.  

Ghislaine Maxwell en Mick Jagger
2011 Patrick McMullan

Een tijdlang vormen Epstein en Maxwell een koppel, maar zelfs nadat hun romance doodgebloed is, blijven ze (zeer nauwe) vrienden. Ze regelt zijn zakencontacten, rekruteert zijn huishoudpersoneel en onderhoudt diners met de rijke elite van New York. "Ze was half zijn ex-vriendin, half zijn werkneemster, half zijn beste vriendin en zijn fixer", zo omschrijft een kennis hun relatie in The New York Times. Een documentaire over de hele zaak noemt haar "de schaduw van Epstein".

Het donkere verhaal áchter het jetsetleven

Achter het jetsetleven zou ook een duistere en gruwelijke waarheid schuilen. "Lady of the House" wordt ze genoemd. Of "madam". Jarenlang zou Maxwell piepjonge meisjes hebben gerekruteerd. Officieel moesten ze Epstein masseren, maar dat was een dekmantel om hen te misbruiken in zijn huizen in New York of Londen, op zijn privé-eiland of in zijn privéjet. 

In het hele misbruikschandaal zou Maxwell een verpletterende rol hebben gespeeld, zo zeggen de aanklagers. Ze zien Maxwell als het kwade brein achter het misbruik. Zij zou de meisjes hebben geronseld en gerekruteerd, en uiteindelijk ook tot seks hebben gedwongen met Epstein en enkele van zijn machtige vrienden. 

Volgens enkele slachtoffers heeft ze ook zelf meegedaan met het misbruik - ze werd trouwens ook al eerder aangeklaagd in enkele rechtszaken. Maxwell zelf ontkent de feiten in alle toonaarden. "Ik heb geen enkele misdaad begaan", beweerde ze begin november nog tegen de rechter in New York. Ook Epstein bleef tot zijn dood volhouden dat er niets van aan was.   

Hoe zat de affaire-Epstein nu weer in elkaar?

In de zomer van 2019 wordt Jeffrey Epstein opgepakt, op verdenking van grootschalig misbruik van minderjarige meisjes en mensenhandel. Verschillende slachtoffers hebben de afgelopen tijd tijdens een hoorzitting en in de media getuigd over wat ze hebben meegemaakt. Zo vertelt de intussen 35-jarige Virginia Giuffre dat ze als 15-jarige door Maxwell benaderd werd in het golfresort van Donald Trump, waar ze toen werkte. Ze getuigt dat Epstein haar als "seksslaaf" hield. "Mijn hoop werd snel vernietigd, mijn dromen zijn gestolen", klinkt het beklijvend. 

Al in 2006 start er voor de eerste keer een rechtszaak tegen Epstein voor misbruik, maar hij sluit een schikking waardoor hij slechts een lichte straf krijgt. Pas jaren later komt er ook een federaal onderzoek en komt alles in een stroomversnelling terecht. In augustus 2019, amper een maand nadat hij opgepakt werd, pleegt Epstein zelfmoord in zijn cel. Toch blijven speurders de zaak verder onderzoeken. 

Langzaam trekt Maxwell zich terug uit het openbare leven

Al in 2016 - nadat de klachten tegen Epstein luider en luider geworden zijn - trekt Maxwell zich langzaam terug uit haar publieke leven. Ze verkoopt haar huis in de Upper East Side en verschijnt niet langer op feestjes en diners. En nadat Epstein in 2019 dood teruggevonden werd in zijn cel, verdwijnt ze helemaal van de radar, net op het moment dat de speurders haar natuurlijk erg graag willen spreken. Een jaar lang kan ze tussen de mazen van het net glippen, maar op 2 juli 2020 kan de FBI haar uiteindelijk toch opsporen in een huis in de Amerikaanse staat New Hampshire. 

Bekijk hier waar Maxwell opgepakt kon worden nadat ze zich een jaar had kunnen verstoppen voor de FBI:

Videospeler inladen...

Vandaag, na vele jaren, zal Ghislaine Maxwell eindelijk worden aangeklaagd voor haar rol in deze misdaden

Procureur

"Ghislaine Maxell lokte minderjarige meisjes, won hun vertrouwen en leidde ze in de val die zij en Epstein hadden opgezet. Ze deed alsof de slachtoffers haar konden vertrouwen. (...) Vandaag, na vele jaren, zal Ghislaine Maxwell eindelijk worden aangeklaagd voor haar rol in deze misdaden", klinkt het fel bij de procureur vlak na de arrestatie.

Na de arrestatie van Maxwell benadrukte de federaal procureur dat ze in haar ogen schuldig was. Bekijk haar verklaring hier:

Videospeler inladen...

Sindsdien zit Maxwell in isolatie in een cel in de gevangenis van Brooklyn in New York. Ze wordt er streng bewaakt: 's nachts wordt er om de 15 minuten in haar cel geschenen met een zaklamp, wekelijks moet ze een bodyscan ondergaan en ze wordt geregeld gefouilleerd. 

Ondanks verwoede pogingen van haar advocaten om haar op borgtocht (van tientallen miljoenen dollar) vrij te laten, weigert het gerecht dat al meer dan een jaar. Het risico dat ze vlucht, is te groot - geen onterechte vrees van het gerecht gezien haar verleden. 

Het proces dat met argusogen gevolgd werd

Op 29 november is het proces dan eindelijk inhoudelijk van start gegaan. Eerst werd verwacht dat het tot na Nieuwjaar zou duren, maar het verdict klonk uiteindelijk al een maand later, op 29 december: Maxwell is schuldig bevonden aan vijf van de zes aanklachten. Haar straf is nog niet bekend, maar ze riskeert een gevangenisstraf die kan oplopen tot 70 jaar.

Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Was het nu onverwacht dat ze schuldig verklaard werd?  Volgens Verenigde Staten-correspondent Michiel Vos is dat moeilijk te zeggen. "Veel mensen hadden gezegd dat de zaak van de aanklagers niet zo sterk leek als van te voren werd gedacht", zegt hij in "De ochtend" op Radio 1. "Aan de andere kant zeiden andere juristen dan weer dat de verdediging niet heel veel had om mee te werken."

Maxwell zelf toonde volgens Michiel Vos ook nooit schuldbesef. "Ze verklaarde zelfs dat ze onschuldig was", zegt hij. "En dat werd ondersteund door haar advocaten. Zij zeiden dat de herinneringen van de getuigen niet betrouwbaar zijn, omdat ze doorheen de jaren vervagen en er verschillende dingen worden bijgetrokken die waarschijnlijk niet gebeurd zijn."

Volgens Maxwell's advocaten waren de herinneringen van de getuigen niet betrouwbaar

Michiel Vos, Amerika-correspondent

Een ander punt van kritiek was dat Maxwell als zondebok gebruikt zou worden, omdat Jeffrey Epstein niet meer leeft en dus zelf niet meer kan vervolgd worden (hij overleed in zijn cel in 2019, red.). Daarom zou Maxwell nu de volle lading krijgen.

“Maxwell heeft wel degelijk een eigen rol gehad", zegt Michiel Vos. "Epstein en Maxwell waren heel nauw met elkaar verbonden, en zij was eigenlijk de “grote baas” van zijn seksuele huishouding. En dat op meerdere plekken: op Palm Beach, in Londen, in New York,… Om die meisjes naar die plekken te krijgen werden er verschillende privéjets gebruikt, wat Maxwell dus allemaal regelde. Daarom is ze nu als medeplichtige schuldig verklaard.”

Maxwell was eigenlijk de "grote baas" van zijn seksuele huishouding

Michiel Vos, Amerika-correspondent

Hoe dan ook werd het proces tegen Ghislaine Maxwell met argusogen gevolgd. Want er bleven veel vragen hangen en Maxwell was een van de enigen die ze nog kon beantwoorden. Waar was ze bijvoorbeeld al die tijd geweest? Wie heeft haar geholpen? Wie zat er nog in het netwerk rond Epstein? Wie hielp hen? En namen er ook machtige vrienden van het koppel deel aan het misbruik?

Een van de namen die daar genoemd worden, is die van de Britse prins Andrew. Hij zit in nauwe schoentjes sinds de getuigenis van Virgina Giuffre twee jaar geleden. Ze getuigde immers niet alleen tegen Epstein, maar zei in één adem ook dat ze als 17-jarige gedwongen werd om seks te hebben met de Britse prins Andrew. Er bestaat ook een foto van hen twee samen, in het Londense optrekje van Epstein. Op de achtergrond is ook Ghislaine Maxwell te zien. 

In een poging om zijn imago op te poetsen, stond prins Andrew een lang interview met de BBC toe, maar dat draaide volledig anders uit. Hij kwam warrig over, draaide rond de pot en antwoordde nauwelijks op de vragen. Zo herinnerde hij zich naar eigen zeggen niet dat hij Giuffre ooit ontmoet heeft, ondanks de foto van hen beiden. Over die foto had hij tal van theorieën - "het is een foto van een foto van een foto", "ik ben daar niet gekleed zoals anders" of "het is me een raadsel hoe deze foto verklaard kan worden". 

De kritiek op prins Andrew zwol na het interview alleen maar aan en hij werd gedwongen om zijn publieke koninklijke activiteiten stop te zetten. In de zomer van 2021 ging Giuffre nog een stap verder: ze sleepte prins Andrew voor de rechter voor het misbruik. Hoe deze zaak verder zal verlopen, is voorlopig nog koffiedik kijken, maar hoe dan ook kan het dossier-Andrew niet los worden gezien van de zaak-Epstein en Maxwell.

En dan zijn er nog de vriendschappen met bijvoorbeeld ex-presidenten Bill Clinton of Donald Trump. Beschuldigingen zijn er niet, mist wel. Mist, die eigenlijk alleen Ghislaine Maxwell kon doen opklaren. 

Dat heeft ze uiteindelijk niet gedaan. Het enige dat Maxwell heeft gezegd tijdens haar proces was: "Edelachtbare, de aanklager heeft geen bewijs geleverd, er is enkel redelijke twijfel, dus ik hoef niet te getuigen", zei Maxwell kort in de federale rechtbank in Manhattan. Met haar verklaring kwam er een einde aan het pleidooi van de verdediging.

Voormalig president Donald Trump vertelde in juli 2020 tegen de verzamelde pers dat hij Maxwell kende, maar dat hij niet op de hoogte was van de duistere praktijken:

Videospeler inladen...

"De rechter heeft nog niet gezegd wanneer de straf uitgesproken wordt", zegt Michiel Vos. "Maar het is wel al duidelijk dat ze de maximale straf van 75 jaar waarschijnlijk niet zal krijgen. Maxwell heeft ook al aangegeven dat ze in hoger beroep gaat tegen de uitspraak."

Bekijk hieronder de reportage uit "Terzake":

Videospeler inladen...

Meest gelezen