Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved

Zangeres, danseres, maar ook spionne en verzetsstrijdster Joséphine Baker bijgezet in het beroemde Panthéon in Parijs 

De Amerikaans-Franse zangeres, danseres, actrice en spionne Joséphine Baker werd bijgezet in het beroemde Panthéon in Parijs. Onder meer de Franse president Emmanuel Macron, vele kunstenaar en burgers woonden de ceremonie bij. Baker is de eerste zwarte vrouw die een plekje krijgt in het Panthéon, waar vele beroemde Fransen begraven werden. Wie was die vrouw met haar 1.000 levens?

Onder de aandachtige en ontroerde ogen van elf van haar kinderen, vele politici, kunstenaars en burgers werd de Amerikaans-Franse Joséphine Baker bijgezet in het Panthéon in Parijs. Ook de Franse president Macron was aanwezig tijdens de ceremonie.

Terwijl de kist, gedrapeerd met de Franse vlag, voor het Panthéon lag, zong een koor nummers uit Bakers repertoire en werden beelden uit haar leven op de gevel van het gebouw geprojecteerd.

De stoffelijke resten van de artieste blijven begraven in Monaco, maar om haar aanwezigheid te vertegenwoordigen op deze ceremonie werd een symbolische kist naar de trappen van het iconische gebouw gedragen.

In deze kist heeft men een handvol aarde gelegd uit telkens vier verschillende belangrijke locaties uit haar leven: haar Amerikaanse geboorteplaats St. Louis, Parijs, Monaco en Milandes in de Dordogne, waar Baker een kasteel bezat.

Bekijk hier enkele fragmenten uit de ceremonie:

Videospeler inladen...

Eenmaal bijgezet in het Panthéon zal Bakers lege kist naast Franse nationale iconen liggen, zoals de schrijvers Emile Zola, Victor Hugo en de filosoof Voltaire.

Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved

Haar leven leest als een roman

Het leven van Joséphine Baker leest als een roman. Begin 20e eeuw wordt ze geboren als Freda Josephine McDonald in Missouri, Amerika. Ze groeit op in armoede, trouwt op haar 13e (om op haar 14e al een eerste keer te scheiden), hertrouwt op haar 15e en na een tweede scheiding trekt ze naar New York om daar haar kans te wagen op Broadway. Op een dag krijgt ze de kans om in Parijs op te treden in het Théâtre des Champs-Elysées. De weg naar eeuwige roem ligt open. Op amper 18-jarige leeftijd wordt Baker een wereldster.

Wie was Joséphine Baker? Bekijk hier een portret:

Videospeler inladen...
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Een vrouw van 1.000 levens: van danseres over spion tot activiste

In het beroemde Parijse theater Folies Bergères - waar ze in 1927 voor de eerste keer optreedt - danst ze (bijna naakt) in bananenrokjes of met roze pluimen, vaak vergezeld op het podium door een dier, onder meer haar cheetah waar ze ook vaak mee door de straten van Parijs flaneert. Ze wordt een icoon van de roaring twenties en wordt de muze van verschillende kunstenaars. Schrijver Ernest Hemingway omschrijft haar ooit als "de meest sensationele vrouw die iemand ooit zag" en Pablo Picasso schildert haar. 

Baker mag zich vanaf 1937 ook officieel een Française noemen op het moment dat ze met Jean Lion trouwt. 

Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

En dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Baker wordt verzetsstrijdster, en spioneert voor de geallieerden. Ze vergaart informatie allerhande en verbergt die berichten in de muziek op haar partituren of verstopt een microfilm met daarop lijsten met namen van nazispionnen in haar bh. Voor haar verzetswerk krijgt ze na de oorlog verschillende Franse onderscheidingen.

Ze strijdt ook haar hele leven lang tegen racisme. Ze weigert op te treden voor een gesegregeerd publiek, klaagt ooit een club aan voor racisme (en krijgt daarbij de steun van actrice Grace Kelly) en zet zich ook met hart en ziel in voor de rechten van Afro-Amerikanen, onder meer aan de zijde van Martin Luther King. Op de "March on Washington", waar King zijn beroemde speech "I have a dream" houdt, spreekt zij de menigte toe nét voor King. 

Baker zelf was biseksueel, en haar hele leven lang had ze relaties met mannen en vrouwen. Ze adopteerde ook 12 kinderen - samen werden ze het regenbooggezin genoemd. Maar ondanks haar strijd tegen racisme en haar eigen geaardheid had Baker ook wel wat homofobe trekjes. Zo stuurde ze een van haar eigen zonen weg, toen die zelf homoseksueel bleek. 

Tot aan het einde van haar leven blijft Baker optreden. Op 12 april 1975 sterft ze na een hersenbloeding. Ze wordt begraven in Monaco. 

AP1968

Sinds een aantal jaren ijvert een groep, onder wie ook een van haar zonen, voor een begrafenis in het Panthéon in Parijs. "Vrienden en fans vinden dat ze postuum geëerd moest worden als held van Frankrijk", zegt onze correspondent Frank Renout. Het is uiteindelijk president Emmanuel Macron die de knoop doorhakte en besliste dat Baker bijgezet zal worden in het Panthéon.

Dat gebeurde vandaag, op 30 november. Een symbolische datum, omdat Baker net op die dag trouwde met Jean Lion en zo de Franse nationaliteit verwierf. De bijzetting van Joséphine Baker in het Panthéon is een symbolische daad, want haar lichaam blijft in Monaco - op verzoek van haar kinderen. 

Het Panthéon, het iconische monument waar beroemde Fransen hun laatste rustplaats krijgen

Het Panthéon is een iconisch monument in de Franse hoofdstad Parijs. Oorspronkelijk werd het gebouwd als kerk, maar sinds de Franse Revolutie krijgen beroemde Fransen er hun laatste rustplaats. Wie je er kan vinden? Grote Franse schrijvers, filosofen politici of wetenschappers - denk aan Voltaire, Rousseau, Victor Hugo, Emile Zola, Louis Braille of Pierre Curie. Tot nu toe zijn er slechts vijf vrouwen begraven, onder hen wetenschapper Marie Curie en  advocate en politica Simone Veil. Joséphine Baker zal de zesde vrouw (en de eerste zwarte vrouw) zijn die een plekje krijgt in het Panthéon. Het is overigens de president die beslist wie er bijgezet wordt. 

Et pour la petite histoire: in 1851 bewees de Franse fysicus Léon Foucault in het Panthéon dat de aarde om zijn as draait door een touw met een gewicht aan in de koepel te hangen - zijn beroemde Slinger van Foucault. In het Panthéon hangt nu nog altijd een replica, de echte hangt in het Musée des Arts en Métiers. 

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved
AP

Meest gelezen