Regering na stoppen evacuatie: "Info gekregen dat aanslag dreigde", België contacteert mogelijke achterblijvers

Gisteren heeft ons land op militair niveau informatie gekregen dat er mogelijk een zelfmoordaanslag zou gebeuren op de mensenmassa aan de luchthaven van Kaboel. Bovendien werd het steeds moeilijker om de luchthaven binnen te geraken. "Veiligheid is altijd onze eerste prioriteit geweest", verklaart premier Alexander De Croo (Open VLD) de beslissing van de regering om de evacuatieoperatie vanuit Afghanistan stop te zetten. "Maar we zijn er ons van bewust dat een aantal mensen nog in Kaboel is." Buitenlandse Zaken probeert nu contact op te nemen met hen. 

Gisteren om 21.30 uur lokale tijd is de laatste Belgische C-130-vlucht vanuit Kaboel geland in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Daarmee is de Belgische evacuatieoperatie "Red Kite" vanuit Afghanistan tot een einde gekomen. De concrete aanleiding om de operatie te stoppen, is informatie vanuit de Verenigde Staten over de dreiging van een aanslag op de luchthaven van Kaboel.

"De situatie rond de luchthaven van Kaboel is van bij het begin bijzonder chaotisch en gevaarlijk", aldus premier De Croo. "Gisteren hebben wij in de loop van de dag op militair niveau informatie gekregen van de Verenigde Staten en andere landen dat er indicaties waren dat er een dreiging was van zelfmoordaanslagen binnen die mensenmassa's". 

"Er is ook een communicatie geweest vanuit Buitenlandse Zaken naar de mensen ter plaatse die we konden contacteren, om hen te alerteren dat dat gevaar zwaar toegenomen was. Daarnaast zagen wij ook dat men bezig is om de toegang langs de poorten van de luchthaven quasi af te sluiten. We zagen dat er eigenlijk nog zeer weinig mensen in slaagden om binnen de luchthaven te geraken."

"Het is ook duidelijk dat in de komende dagen het operationeel houden van de luchthaven zoals dat vandaag is op zijn einde loopt. We willen niet in een situatie terechtkomen waar onze militairen, diplomaten en misschien mensen die we nog moeten evacueren de luchthaven niet meer zouden kunnen verlaten."

"Veiligheid is altijd onze eerste prioriteit geweest" - bekijk de uitleg van premier Alexander De Croo (Open VLD):

Videospeler inladen...

Wie zit nog in Afghanistan?

De regering is er zich van bewust dat er nog mensen in Kaboel of Afghanistan zijn die hadden gerekend op een evacuatie naar België. Dat zegt minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR). "We hebben 114 mensen gecontacteerd van wie we niet zeker zijn dat ze Kaboel verlaten hebben", aldus Wilmès.

De minister wijst er tegelijk op dat de cijfers behoorlijk onzeker zijn en continu evolueren. Mogelijk hebben bepaalde mensen Afghanistan via andere kanalen verlaten. "We hebben op veilig gespeeld en zoveel mogelijk mensen gecontacteerd", klinkt het.

"We hebben hen eerst geïnformeerd dat de veiligheidssituatie rond de luchthaven erg verslechterd was en dat onze C-130's niet meer zouden vliegen. We hebben hen gevraagd om contact op te nemen met onze ambassade als ze nog willen gerepatrieerd worden", verklaart minister Wilmès. Tot nu toe heeft onze overheid 12 antwoorden gekregen. 

"Het werk is niet af. We zijn er ons van bewust dat een aantal mensen nog in Kaboel is" - Bekijk de uitleg van minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR):

Videospeler inladen...

De Croo: "We blijven begaan met lot van landgenoten"

"We blijven natuurlijk begaan met het lot van landgenoten die nog in gevaar zouden zijn", maakt premier De Croo zich sterk. "De beslissing was om de evacuatievluchten met onze eigen C-130-vluchten stop te zetten omdat de situatie echt te onveilig was geworden. We zien ook dat andere landen die vluchten aan het stopzetten zijn. Dit is niet het einde aan de hulp die we bieden, vooral aan landgenoten die nog in een gevaarlijke situatie zitten."

"Vluchten met de C-130 zijn niet meer mogelijk, maar in de komende dagen zullen we moeten zien wat de evolutie is. Op een bepaald moment gaan de Amerikanen vertrekken. Blijft de luchthaven van Kaboel nog open? Zullen reguliere vluchten tussen bijvoorbeeld Kaboel en Islamabad plaatsvinden? Gaan er visa uitgereikt worden?", aldus De Croo.

Deze namiddag was er in het Parlement een debat over de evacuatie. Kamerlid Theo Francken van oppositiepartij N-VA deed daarbij de suggestie om de Belgen die ondanks een negatief reisadvies toch waren afgereisd naar Afghanistan - en dus gerepatrieerd moesten worden - te laten opdraaien voor een deel van de kosten van de operatie. N-VA stelt zich ook vragen bij mensen die hier een vluchtelingenstatuut hebben en dus in principe niet naar Afghanistan hadden mogen reizen. 

"Om dan die mensen terug te nemen en binnen te vliegen, de dossiers te bezorgen aan het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen voor een intrekking van hun statuut en eventueel hun verblijf... Maar ze worden zo onverwijderbaar want de terugkeer naar Afghanistan is opgeschort. Dan creëer je illegaliteit", stelt Francken. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) heeft inderdaad gezegd dat mensen met het vluchtelingenstatuut zullen gehoord worden door het CGVS, maar dat bepaalde omstandigheden een reis naar Afghanistan kunnen verantwoorden. Over hoeveel mensen het gaat, is nog niet duidelijk.

Vlaams Belang stelde zich vragen bij het aantal geëvacueerden. In totaal zijn ruim 1.400 mensen uit Afghanistan gehaald. "De cijfers leken zich zeer snel te vermenigvuldigen. Daar komt ook nog eens heel wat vervolgimmigratie en gezinshereniging bij en een eindeloze stroom aan illegale migratie", aldus onafhankelijk Kamerlid Dries Van Langenhove. "Waar gaan we stoppen met de massamigratie?"

Premier De Croo gaf mee dat in "categorie 1" van de geëvacueerden mensen met de Belgische nationaliteit zaten of mensen uit hun strikte gezin.  "Dat is hun partner of hun kinderen. Tantes of nonkels voldeden daar dus niet aan. Die controle gebeurde op de luchthaven van Kaboel en heeft soms geleid tot zeer moeilijke beslissingen", aldus De Croo.

Premier kritisch voor Verenigde Staten: "Hartig woordje spreken"

Met het einde van de evacuatieoperatie wijst de premier ook op de verantwoordelijkheid van de Verenigde Staten. 

Volgens De Croo zijn er lessen te trekken. "Binnen NAVO-verband zijn het de Verenigde Staten die de andere partners eigenlijk gedwongen hebben om naar Afghanistan te gaan na de aanslagen van 9/11. In mijn ogen is het in together but also out together."

"In together, daar hebben we onze verantwoordelijkheid genomen. Maar de eenzijdige beslissing van de Amerikanen om toch redelijk halsoverkop te vertrekken, heeft onze planning danig in de war gebracht. Je kan ook zeggen dat het eigenlijk heel veel mensen hun leven in gevaar gebracht heeft. Daar moet een hartig woordje over gesproken worden. De steun op gebied van veiligheid van de NAVO-landen geldt de ganse tijd, niet enkel in het begin van een missie.

Premier Alexander De Croo (Open VLD) is kritisch voor de Verenigde Staten - Bekijk het interview met VRT-journalist Bart Verhulst in "Het journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen