BELGA/VERGULT

Niet genoeg speurders in Brussel, en dus zullen sommige fiscale en financiële dossiers niet meer onderzocht worden

De federale gerechtelijke politie in Brussel zal niet meer alle zware economisch-financiële en fiscale onderzoeken voeren. Er zijn te weinig speurders, en dus moeten er keuzes gemaakt worden. Dat zei de procureur-generaal van Brussel bij de start van het gerechtelijk jaar.

Op 1 september begint niet alleen het nieuwe schooljaar, er gaat ook een nieuw gerechtelijk jaar van start. Traditioneel houden de hoogste magistraten van het land dan toespraken, waarin ze aandacht vragen voor prangende juridische onderwerpen.

Het personeelstekort bij Justitie, en de trage werking die er het gevolg van is, kwamen aan bod in de rede van Johan Delmulle, de procureur-generaal van Brussel. "De gerechtelijke achterstand bij het hof van beroep in Brussel heeft de laatste decennia zorgwekkende proporties aangenomen", bracht hij in herinnering. "Die achterstand is het meest opvallend in het domein van de economisch-financiële en fiscale criminaliteit. Het creëert een demotiverend gevoel van vechten tegen de bierkaai en dweilen met de kraan open."

Volgens Delmulle heeft dat onder andere te maken met een tekort aan speurders bij de federale gerechtelijke politie (FGP) van Brussel, die de complexe onderzoeken moet voeren. In 2002 waren er daar nog 131 gespecialiseerde rechercheurs, zegt de procureur-generaal. In 2014 waren het er 103, en vandaag is dat aantal gedaald naar 87.

Om dat op te lossen, moeten er keuzes gemaakt worden, vindt de procureur-generaal. Daarom zullen alle nieuwe financiële en fiscale dossiers voortaan beoordeeld worden door een commissie. Als die vindt dat een dossier niet belangrijk genoeg is, zal het ook niet worden behandeld door de gespecialiseerde speurders van de FGP. Het onderzoek kan dan wel nog gevoerd worden door een andere dienst, zoals de lokale politie. Of het kan geseponeerd worden.

Een ander pijnpunt zijn de "mega-processen", die meer dan twee weken of zes zittingen in beslag nemen, vindt Delmulle. Zulke processen kosten veel mensen en middelen. "Ik roep dan ook alle betrokken partijen op om een oplossing te vinden, zodat het strafrecht geloofwaardig blijft in Brussel."

Cassatie: de kloof tussen de burger en Justitie

Bij het Hof van Cassatie, het hoogste rechtsorgaan in ons land, vroeg eerste advocaat-generaal Ria Mortier zich af hoe het komt dat Justitie er niet in lijkt te slagen om meer vertrouwen te krijgen van de burgers. Volgens haar komt dat onder andere door de media, die elk incident aangrijpen om te benadrukken dat Justitie faalt. Kritiek moet kunnen, vindt Mortier, maar het is niet aan de media om zelf te oordelen of iemand schuldig is, of om een straf te licht of te zwaar te vinden. En dat terwijl Justitie verplicht is om zich heel terughoudend op te stellen, en het geheim van het onderzoek na te leven.

Daarnaast bestaat er volgens haar wereldwijd een kloof tussen burger en Justitie. Het gerecht moet inspanningen doen, maar die kloof valt niet helemaal te dichten, denkt Mortier. En dat hoeft ook niet helemaal, volgens haar. "Er moet klantvriendelijkheid en transparantie zijn, maar Justitie heeft zijn eigenheid waar we nooit buiten zullen kunnen", laat haar betoog zich samenvatten.

Procureur-generaal Mons: politici moeten opletten voor populisme

Volgens de procureur-generaal van Bergen, Ignacio de la Serna, moeten ook politici goed nadenken voor ze in het openbaar kritiek geven op Justitie. Zeker als ze op sociale media uithalen naar uitspraken van rechters, ondermijnen ze het vertrouwen van de burger, zonder dat Justitie kan reageren. Zonder hen bij naam te noemen, verwees de la Serna naar de campagne van de N-VA over "wereldvreemde rechters", nadat toenmalig staatssecretaris Theo Francken ongelijk had gekregen in een zaak van een Syrisch gezin dat met een visum naar ons land wilde komen.

De la Serna keek ook naar minister van Binnenlandse Zaken Verlinden (CD&V), die had gezegd dat ze zich voortaan altijd burgerlijke partij zou stellen bij geweld tegen politiemensen. "In de praktijk heeft dat geen zin, het kan niet uitgevoerd worden en het getuigt van een compleet gebrek aan kennis van het strafrecht en van de realiteit."

Ook het feit dat De la Serna en de procureur van Charleroi in het parlement uitleg hadden moeten geven over de dood van Jozef Chovanec, terwijl het gerechtelijk onderzoek nog liep, baart hem zorgen. "Zulke ongenuanceerde uitlatingen van politici doen de rechterlijke macht tekort. Ze zaaien wantrouwen bij de burgers. Als dat niet komt door populistische, opportunistische en demagogische motieven, dan getuigen ze van een compleet gebrek aan kennis van het juridische systeem en van hoe het er op het terrein aan toegaat.

Wat sommige politici over Justitie zeggen, getuigt van populisme, opportunisme, demagogie of een compleet gebrek aan kennis

Ignacio de la Serna, procureur-generaal van Bergen

In Gent toonde procureur-generaal Erwin Dernicourt zich tevreden over de langverwachte digitalisering van Justitie. Alle magistraten krijgen om de vijf jaar een nieuwe laptop, vanaf het najaar zal de politie haar processen-verbaal digitaal kunnen doorsturen naar het parket, en er komt een Just-on-Web, waarop burgers, advocaten en anderen hun dossier zullen kunnen raadplegen. "De zetel en het Openbaar Ministerie als moderne en aantrekkelijke werkplekken die vlot communiceren met de burger en binnen- en buitenlandse partners. Do we have a dream?" vraagt Dernicourt zich af.

De Antwerpse ere-procureur-generaal Yves Liégeois ten slotte, maakte zich zorgen over de regeling voor spijtoptanten. Dat zijn verdachten die meewerken met het gerecht, in ruil voor een lagere straf. Volgens Liégeois zitten er nog allerlei verbeterpunten in die wet, en zou het parlement daar beter snel iets aan doen. Op dit ogenblik telt ons land voor zover we weten maar één spijtoptant: voetbalmakelaar Dejan Veljkovic.

Meest gelezen