fotodp.be

Advocate milieurecht Larmuseau: "Kabinet-Demir onderzoekt verdere afbouw milieu-effectenrapportage"

Het kabinet van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) onderzoekt een verdere afbouw van de milieueffectenrapportage (MER). Dat zegt advocaat milieurecht Isabelle Larmuseau in "De afspraak". "Er is een enorme afbouw van onze bevoegde milieuoverheden bezig", aldus de juriste. Gisteren stelde Demir chemiebedrijf 3M in gebreke voor de PFOS-vervuiling.Haar kabinet ontkent met klem dat ze het MER-systeem wil afbouwen.

Bij de verlening van de eeuwigdurende vergunning van chemiebedrijf 3M in Zwijndrecht had een milieueffectenrapport moeten afgelegd worden, waarbij de effecten op de volksgezondheid in kaart zouden worden gebracht en dat is volgens Larmuseau niet gebeurd. "Er is een enorme afbouw bij bevoegde milieuoverheden", legt ze uit. "Er is een enorme afslanking. Er zijn heel weinig middelen nog voor die overheid waardoor die geen invulling kan geven aan de kerntaken."

Het is een van de systeemfouten in ons milieubeleid. Men vindt dat het de bedrijven nodeloos maakt

"Het instrument van milieurapportage staat onder druk in ons land", gaat ze voort in "De afspraak". "Het is een van de systeemfouten in ons milieubeleid. Men vindt dat het de bedrijven nodeloos maakt. Vanuit het kabinet van Demir loopt een studie om te kijken om dat instrument verder af te bouwen."

Larmuseau maakt de vergelijking met de bodemonderzoeken. "Die werden in het verleden altijd goedgekeurd door de OVAM, maar op een bepaald moment heeft men beoordeeld dat daar onvoldoende middelen voor waren bij OVAM. Dus dat die onderzoeken niet meer door de bevoegde overheid kunnen worden gevoerd. Men wil voor de milieueffectenrapportage dezelfde weg op gaan."

"Waarom spreek ik van een criminele overheid? Het wekt enorm veel verbazing dat het traject van Oosterweel is gelegd in de omgeving waar we de grootste vervuiling ter wereld hebben, maar dat is nog niet alles", legt Larmuseau uit in "De afspraak":

Videospeler inladen...

Maar het kabinet van minister Demir ontkent met klem dat de MER-regelgeving wordt afgebouwd. Het gaat eerder om een modernisering, zo klinkt het. "Wat Larmuseau zegt is fundamenteel onwaar", zegt woordvoerder Andy Pieters. "Er is geen enkele intentie om milieu-effecten af te bouwen; Europa zou dat ook niet toestaan. Wel is het zo dat het parlement en de minister van mening zijn dat zo’n MER nu ook veel overbodige informatie bevat waardoor de essentie, de impact op het milieu, vaak verzuipt in al de rest. Dat is al herhaaldelijk besproken in parlement. Maar dat is geen afbouw", aldus Pieters. 

Demir voert de voorbije weken de strijd op tegen 3M. Ze heeft het gehad met de ontwijkende antwoorden van de toplui van 3M over de PFOS-vervuiling in Zwijndrecht, zo zei ze dit weekend. Gisteren kwam dan ook het nieuws dat ze het chemiebedrijf officieel in gebreke stelt voor de vervuiling. Dat betekent concreet dat het bedrijf zowel hier als in de VS deurwaarders over de vloer kreeg.

Maar Larmuseau trekt eens een wenkbrauw op bij die juridische demarche. "De Vlaamse onderzoekscommissie PFOS onderzoekt de vele systeemfouten in ons Vlaamse milieubeleid: de onwettige vergunning die aan 3M verleend is met onwettige normen, ontoereikende handhaving, het feit dat men al lang van de verontreiniging wist en niet opgetreden heeft, het feit dat Oosterweel net gesitueerd wordt op plek waar we de grootste verontreiniging ter wereld hebben op vlak van PFAS, ... De ingebrekestelling van de minister zou wel eens het onaangename gevoel kunnen opwekken dat het de bedoeling is om aandacht af te leiden van de systeemfouten die nu onderzocht worden. Ik mag hopen dat dat niet het geval is."

Procedure liep al

Larmuseau dacht eerst dat de Vlaamse overheid een burgerrechtelijke procedure wilde opstarten. "Want daarvoor zijn er verjaringstermijnen van 20 jaar na het schadeverwekkende feit. Doordat de PFOS-productie nu al ongeveer 20 jaar geleden is stopgezet, dacht ik dat de Vlaamse overheid daarmee misschien die verjaringstermijn wilde incalculeren, om drama's te vermijden en niet te laat te komen met een dergelijke procedure."

Beluister hier het hele gesprek met Larmuseau in "De ochtend" op Radio 1:

"Maar het ziet er nu toch naar uit dat dat de richting uitgaat van een strafrechtelijke procedure", merkt Larmuseau op. Alleen: zo'n procedure loopt al. "In mei is er onder impuls van klokkenluider Thomas Goorden al een strafonderzoek opgestart tegen Lantis, omwille van het Oosterweelproject. En in juni is er een klacht ingediend door de inwoners van Zwijndrecht tegen 3M." Ook de Nederlandse provincie Zeeland heeft zich daar intussen bij aangesloten.

Vergrootglas

"Dus eigenlijk zou je kunnen zeggen dat deze demarche geen toegevoegde waarde biedt." Tenzij als vergrootglas dan, oppert Larmuseau. "Door een procedure op te starten gaan er mogelijk ook meer mankracht en middelen naar dat onderzoek."

Je lost de systeemfouten niet op door met veel bombarie een procedure op te starten die eigenlijk al loopt

Advocate milieurecht Isabelle Larmuseau

Ook bij 3M zou de Vlaamse ingebrekestelling wel wat aan de boom kunnen schudden, geeft Larmuseau toe. "Dit is een machtsontplooing tegen 3M en de indivuele bedrijfsleiders. Zij zijn daar absoluut niet op voorbereid, want in de VS worden er geen strafrechtelijke procedure tegen de individuele bedrijfsleiders gevoerd. Dat kan tellen als ultieme wake-upcall naar bedrijf en bedrijfsleiders."

Nieuwe vergunning

Toch blijft ze erbij dat daarmee de echte problemen van dit dossier niet opgelost zijn. "De vergunning van 3M is onwettig verleend door de provincie Antwerpen, er was geen voorafgaand milieu-effectenonderzoek en er zijn geen grensoverschrijdende effecten onderzocht."

"Je kunt dat alleen maar oplossen door opnieuw een vergunningsprocedure te doorlopen voor 3M en ditmaal wel een wettige vergunning met wettige normen te verlenen."

De vergunning van 3M vlakaf intrekken, vindt ze niet de beste oplossing, omdat je daarmee rechtsonzekerheid voor bedrijven zou creëren in Vlaanderen. "Daar moet over gewaakt worden. Maar de overheid moet gewoon haar taak vervullen. En die is ten eerste een wettige vergunning verlenen en ten tweede daar toezicht op uitoefenen. Dat is waar het allemaal foutloopt. Je lost dat niet op door met veel bombarie een procedure op te starten die eigenlijk al loopt. "

Meest gelezen