Zebulon Simentov in zijn huis in Kaboel, waar hij de laatste jood in Afghanistan zou geweest zijn.
AP2009

Na meer dan 1.000 jaar joodse aanwezigheid verlaat Zebulon Simentov als laatste jood Afghanistan

Een van de talrijke Afghanen die de voorbije weken het land hebben verlaten, is de 62-jarige Zebulon Simentov. Hij zou de laatste jood in Afghanistan zijn geweest. Enkele decennia geleden woonden er nog duizenden joden in Afghanistan. Simentov is nu naar New York gereisd, maar kiest wellicht voor Israël.

De laatste synagoge van Kaboel staat dus leeg. Volgens de Israëlisch-Amerikaanse zakenman Moti Kahane die een private evacuatie heeft geleid, is de laatste jood nu vertrokken uit Afghanistan. Het zou gaan om Zebulon Simentov. Die zou nu naar New York gevlogen zijn, maar zou zich mogelijk vestigen in Israël waar hij nog familie heeft.

Simentov beweerde dat hij de laatste jood in Afghanistan was. Hij had er een kebabzaak en hield een oogje op de synagoge van Kaboel. Tot 2015 deed hij dat samen met een andere jood die inmiddels overleden is. Beide mannen hadden echter een vreselijke hekel aan elkaar. Volgens de Britse krant The Guardian beschuldigden ze elkaar van spionage, diefstal en het onderhouden van prostituées. Een ruzie zou indertijd zo uit de hand gelopen zijn dat de taliban tussenbeide moesten komen met als gevolg dat  beide mannen afgeranseld werden. 

Zebulon Simentov woonde dus ook onder het vorige bewind van de taliban (1996-2001) in Afghanistan. Hij keek weliswaar niet uit naar een nieuw regime van die groepering, maar zou toch vooral vertrokken zijn omdat hij bedreigingen had gekregen van IS Khorasan, een filiaal van de beruchte terreurgroep IS uit Syrië en Irak.

Enkele religieuze voorwerpen van Simentov: een shofar of ramshoorn en enkele teksten.
AP2009

Joden langs de Zijderoute

Joodse gemeenschappen bloeiden al veel langer in Centraal-Azië en Afghanistan. Oude bronnen spreken over mensen die verdreven of gedeporteerd werden door de Assyrische of Babylonische rijken, maar daarvan zijn er weinig archeologische bewijzen. Lees verder onder de kaart met in blauwe tekens oude joodse gemeenschappen langs de Zijderoute(s).

Die zijn er wel uit de middeleeuwen toen joden -net als andere religieuze groepen zoals nestoriaanse christenen- zich via de Zijderoute vanuit het Midden-Oosten in Centraal-Azië en verder naar China verspreidden. Zeker vanaf de 8e eeuw spreken bronnen over grote joodse gemeenschappen in de Oost-Perzische stad Nishapur, maar ook in Herat, Kaboel, Ghazni, Balkh en Ghur in Afghanistan en verder in Oezbekistan en nog meer oostwaarts. Die gemeenschappen werden als "volkeren van het boek" vaak erkend en soms beschermd door de lokale moslimheersers.

De grote terugval kwam er in de jaren 50 toen veel joden uit de islamitische wereld emigreerden naar de nieuwe staat Israël. In Afghanistan zouden enkele tienduizenden joden gebleven zijn, maar de Sovjetinvasie van 1979 en de daarop volgende burgeroorlogen en radicalisering van moslims hebben velen van hen doen vertrekken. Veel van die joden gingen naar Israël of het Westen, anderen naar cultureel meer vertrouwde omgevingen in Centraal-Azië of India. Ook in Iran is er vandaag nog een kleine joodse gemeenschap aanwezig en is een zetel in het parlement voorbehouden voor die groep.

Meest gelezen