Radio 2

Allereerste grote Vlaamse spinnentelling met focus op kruisspin: "Willen weten of ze zich kunnen aanpassen aan leven in stad"

Wetenschappers van de Gentse universiteit lanceren vandaag, samen met Natuurpunt en de Belgisch Arachnologische Vereniging (ARABEL) de allereerste grote Vlaamse spinnentelling. Ze roepen op om overdag, en 's nachts, vooral kruisspinnen te tellen. Ze doen dat om te weten te komen of en hoe de spin zich kan aanpassen aan een leven in de stad.

Het is parentijd voor spinnen, voor huisspinnen en voor spinnen die graag buiten vertoeven. Het zijn vooral de mannetjes die je ziet en die op zoek zijn naar een vrouwtje om zich voort te planten. Wetenschappers van de Universiteit van Gent willen van de gelegenheid gebruik maken om nu specifiek het aantal kruisspinnen in Vlaanderen in kaart te brengen. Bioloog  Bram Vanthournout: "We willen vooral weten of kruisspinnen zich kunnen aanpassen aan de stad en hoe ze dat doen."

We willen weten of een kruisspin zich kan aanpassen aan het leven in de stad, waar het warmer is door beton en verlichting
Bioloog Bram Vanthournout

De wetenschappers willen ook weten of de spin onderhevig is aan klimaatveranderingen zoals een hittegolf of een droge zomer. En je kan ze maar beter in de buurt houden: een kruisspin is een uitstekende hulp om plaaginsecten zoals vliegen en muggen op te eten. "Dus loop in je tuin rond en tel hoeveel kruisspinnen er actief in het midden van hun web zitten", vraagt Vanthournout. "Het gaat om een grote spin met het typische witte kruis op de rug."

Overal kruisspinnen

De telling, en het onderzoek errond, wil te weten komen of het leven in de stad een effect heeft op de spinnen. En of er meer in de stad zitten dan erbuiten. De kruisspin bijvoorbeeld kan je overal vinden: in de stad of in een natuurlijkere omgeving. "Je kan die vinden op een braamstruik in een bos, of aan een bankje in een park. Het lijkt erop dat die zich succesvol kan aanpassen aan verschillende omstandigheden."

Kruisspinnen zijn zeer actief 's nachts, loop ook eens rond met je nachtlamp
Bioloog Bram Vanthournout

Vanthournout doet de oproep om de spinnen niet alleen overdag te tellen: "Loop ook 's nachts rond met je nachtlamp en tel ze. Uit onderzoek blijkt dat deze spin 's nachts heel erg actief is, meer dan wij gedacht hadden." Dat kan te maken hebben met lampen die 's nachts automatisch aanschieten of de hele tijd aanstaan in de tuin, of de straatverlichting: "Artificieel licht trekt meer prooien aan voor de spinnen. Dat schotelt hen op die manier een mooie maaltijd voor."

Spin-City-project

Het kruisspinnenonderzoek kadert binnen een veel groter spinnenonderzoek: het Spin-city-project. Sinds 2019 kunnen mensen foto's doorgeven via de Spinnenspotterapp of de Spiderspotterapp. Nu hopen ze vooral waarnemingen van kruisspinnen binnen te krijgen. Daarvoor wordt samengewerkt met mijntuinlab.be. Je geeft een aantal karakteristieke kenmerken door en het aantal, en dat kan nog tot 15 oktober.

"We hebben sinds we begonnen al meer dan 10.000 foto's van spinnen binnengekregen, waarvan een groot deel kruisspinnen zijn." Het team is volop bezig met analyse van alle data en zal op een later tijdstip nog met de resultaten naar buiten komen.

Leuk weetje

Maar 1 leuk weetje uit het onderzoek, tot nu toe, kan de wetenschapper wel al meegeven: "Het kruis van de spin, waarvan de naam natuurlijk afgeleid is, is variabel. Je hebt spinnen met een groot kruis of met een klein." En dat heeft te maken met hoe actief de spin is: "Dat kruis bestaat uit kleine kristalletjes die het licht reflecteren. Daarom is dat zo wit."

Er zijn spinnen met een groot of een klein kruis, en dat heeft te maken met hoeveel ze gegeten hebben
Bioloog Bram Vanthournout

"De kristalletjes zijn het afvalproduct van hun metabolisme dat ze proberen kwijt te geraken." Met andere woorden: als ze minder prooien kunnen eten, hebben ze een kleiner kruis. Dus misschien minder of meer eten in de stad? "Dat is de link die we ook aan het uitzoeken zijn", zegt Vanthournout nog.

Als je zelf op zoek gaat, moet je vooral de webben van de kruisspinnen vinden: ze maken grote, opvallende wielwebben in lage vegetatie zoals struiken, onderste takken van bomen, maar evengoed hangen ze aan een hek of onder een dakgoot. En nog een extra weetje: een spin is géén insect, want ze hebben 8 poten. Insecten hebben er 6.

kasto80

Meest gelezen