ImageGlobe

Elke dag krijgen 60 mensen in ons land een beroerte: symptomen herkennen en snel ingrijpen essentieel 

In ons land worden dagelijks 60 slachtoffers getroffen door een beroerte of trombose, ook bekend als herseninfarct of hersenbloeding. Het is de belangrijkste oorzaak van invaliditeit bij volwassenen en de op één na grootste doodsoorzaak in België. En toch kunnen ernstige letsels of dodelijke afloop vaak vermeden worden als de bloedklonter snel verwijderd wordt. 

Naar schatting zal 1 op de 4 Belgen boven de 25 jaar op een bepaald moment een beroerte krijgen. Verontrustend? Allicht wel. Daarom vindt de cardiologische liga in ons land het nodig en nuttig om tijdens de jaarlijkse Week van het Hart een sensibiliseringsactie te voeren om de symptomen te leren herkennen en snel te reageren in geval van nood. 

Wat zijn de symptomen? 

  • Ondergezicht zakt naar één kant 
  • Scheefstand van de mond 
  • Plotse zwakte of verlamming in het gezicht, arm of been 
  • Spraakstoornissen
  • Blindheid, wazig zicht of dubbelzicht
  • Moeite om te lopen 
  • Plotse ernstige hoofdpijn, misselijkheid of braken 
  • Moeite met slikken of eten

Het is heel belangrijk om snel te handelen: als je denkt dat je de symptomen herkent, bel dan onmiddellijk het nummer 112.

Wat is een beroerte?

Bloed uit het hart is rijk aan zuurstof, nodig voor het functioneren en overleven van de hersencellen. Bij een beroerte wordt een deel van de hersenen van bloed beroofd, omdat een hersenslagader geblokkeerd is door een klonter of soms zelfs gescheurd is.

Hoe sneller we erbij zijn om de klonter te verwijderen, hoe kleiner de schade is

"Velen denken dat een beroerte een hersenaandoening is", zegt professor Paul Dendale, diensthoofd cardiologie van het Jessaziekenhuis in Hasselt. Maar in feite is het een bloedvatenaandoening. "Eens een bloedvat verstopt geraakt in de hersenen krijgen we afsterving van hersenweefsel. Dus, hoe sneller we erbij zijn om de klonter te verwijderen, hoe kleiner de schade is."

Bij 80 procent van de beroertes is de slagader geblokkeerd door zo'n klonter. Dan spreken we van een herseninfarct of trombose. In 20 procent gaat het over een hersenbloeding. Dat is het openbarsten van een hersenbloedvat. Het bloed stroomt dan in de hersenen wat directe schade veroorzaakt, maar er ontstaat ook druk van dat bloed op het hersenweefsel en door die druk kan de bloedcirculatie naar andere delen van de hersenen in gevaar komen. 

Zowel bij een herseninfarct als bij een hersenbloeding kan die aantasting dan leiden tot tijdelijke of definitieve verlamming, verlies van spraak of gezichtsvermogen.

"Mensen denken vaak aan een verlamming, maar daarnaast zijn er ook problemen waar patiënten achteraf mee zitten, zoals moeilijk onthouden, plannen, of handelen", zegt professor Robin Lemmens van het UZ Gasthuisberg in Leuven in "Het Journaal":

Videospeler inladen...

Elke minuut telt

Het is essentieel dat een slachtoffer die signalen meteen oppikt. "Als onze hersenen schade ondervinden dan manifesteert zich dat doordat je gezicht scheef gaat staan, één van de mondhoeken afhangt,  je niet meer kan praten, één of meerdere ledematen niet meer functioneren of dat je plots een vlek ziet." Volgens cardioloog Paul Dendale is het van levensbelang om bij zo'n symptomen meteen te reageren. "Zodra dat voorkomt, begint de schade, want onze hersenen kunnen absoluut niet tegen zuurstofgebrek. Dus als je daarmee uren wacht is die schade onomkeerbaar."    

Als we er snel bij zijn kunnen we nu gelukkig al veel oplossen

"Als we er snel bij zijn kunnen we nu gelukkig al veel oplossen", zegt Dendale die zelf gespecialiseerd is in revalidatie. "Bij een ernstige verlamming word je meteen naar het ziekenhuis gebracht waar we die klonter oplossen of via een katheter uit de bloedvaten verwijderen."

"Vaak hebben we ook te maken met de aankondiging van een dreigende beroerte. Je krijgt dan dezelfde symptomen maar van voorbijgaande aard. Net zoals dat kan gebeuren bij een naderend hartinfarct, wanneer je vaak al weken vooraf pijn in de borst ervaart. Ook bij zo'n tijdelijke symptomen van een beroerte is het noodzakelijk dat je je meteen laat onderzoeken. Als we dan meteen starten met bloedverdunners, dan voorkomen we beroertes." 

Voorkomen nog altijd beter dan genezen

Net zoals bij andere hart- en vaatziekten is onze levensstijl vaak aanleiding tot beroertes. "De oorzaak ligt dus meestal in een verstopping van één van de bloedvaten in de hersenen door aderverkalking en dat is dan weer een gevolg van die ongezonde levensstijl. Dat zijn dezelfde uitlokkers van hartinfarcten: roken, gebrek aan beweging, overgewicht, diabetes, hoge bloeddruk. Ofwel ontstaat een klonter in het hart zelf of in één van de grote bloedvaten in de hals en dat is dan meestal het gevolg van hartritmestoornissen."

De oorzaak ligt dus meestal in een verstopping van één van de bloedvaten in de hersenen door aderverkalking en dat is dan weer een gevolg van die ongezonde levensstijl

"De Wereld Gezondheidsorganisatie heeft een paar jaar geleden al aangegeven dat met een gezonde levensstijl het aantal hartinfarcten en beroertes met zo'n 80 procent kan verminderd worden", zo besluit profesor Dendale.

De Week van het Hart en de sensibiliseringscampagne rond beroertes loopt van 20 tot 26 september. Meer informatie en een brochure over de Week van het Hart is te vinden op de website van de cardiologische liga www.liguecardioliga.be.

Meest gelezen