Het fictieve personage Beth Harmon speelt de hoofdrol in de populaire Netflixreeks "The queen's gambit".
© PHIL BRAY/NETFLIX/The Hollywood Archiv - creative.belgaimage.be

"Ze heeft nooit tegen een man gespeeld": schaakster klaagt Netflix aan voor uitspraak in "The queen's gambit" 

Schaakicoon Nona Gaprindashvili heeft Netflix aangeklaagd omwille van een uitspraak in de succesreeks "The queen's gambit". De Georgische klaagt de streaminggigant aan omdat er in de laatste aflevering van de reeks wordt gezegd dat ze nooit competitieschaak heeft gespeeld tegen mannen. Gaprindashvili eist 5 miljoen dollar schadevergoeding en een rechtzetting, maar volgens Netflix is haar klacht ongegrond.

"The queen's gambit" is gebaseerd op een boek uit 1983 en één van de meest succesvolle miniseries van Netflix ooit. De reeks vertelt het verhaal van het fictieve schaaktalent Beth Harmon (vertolkt door Anya Taylor-Joy), die op jonge leeftijd vriend en vijand verbaast met haar kunnen. Om de serie zo geloofwaardig mogelijk te maken voor schaakkenners worden bestaande schaaktornooien nagespeeld, en worden ook namen van echte schaakkampioenen vernoemd in de reeks.

Ook oud-schaakster Nona Gaprindashvili komt op die manier voor in "The queen's gambit". Ze begon op haar 13e te schaken, en werd op haar 20e al wereldkampioen bij de vrouwen. Gaprindashvili is een pionier in de schaakwereld, want ze is de eerste vrouw die de titel van "Grootmeester" heeft bemachtigd. Ze is intussen 80 jaar, maar schaakt nog steeds.

In een scène in de laatste aflevering van de reeks wordt gezegd dat Gaprindashvili nooit een competitieschaak heeft gespeeld tegen mannen. De commentator vermeldt de schaakkampioene in een omschrijving over hoofdpersonage Beth Harmon. "Het enige vreemde aan haar is eigenlijk haar geslacht. En zelfs dat is niet uniek in Rusland. Want er is Nona Gaprindashvili, maar zij is de wereldkampioene bij de vrouwen, en heeft nog nooit tegen mannen geschaakt."

Netflix liegt over mijn carrière, om van hun personage Beth Harmon nog meer een fictieve heldin te maken.

Maar volgens de Georgische klopt dat niet. In het lijvige dossier dat ze heeft ingediend bij de rechtbank in Los Angeles staat dat ze in 1968, het jaar waarin die scène uit "The queen's gambit" zich afspeelt, al tegen 59 mannen had geschaakt, onder wie zeker 10 Grootmeesters in die tijd. Ze vraagt 5 miljoen dollar schadevergoeding, en ze wil dat die uitspraak  - dat ze nooit tegen mannen heeft geschaakt - wordt aangepast.

"Netflix heeft bewust gelogen over haar carrière, gewoon om er een schepje drama bovenop te kunnen doen in hun verhaal. Zo lijkt het immers dat hun fictieve heldin Beth Harmon doet wat geen vrouw haar ooit heeft voorgedaan. De bewering dat Gaprindashvili nooit tegen mannen heeft geschaakt, klopt dus niet, en is bovendien vreselijk seksistisch en betuttelend."

Netflix noemt de klacht ongegrond. In een reactie laat het streamingbedrijf weten dat ze "het grootste respect" hebben voor Gaprindashvili en haar "illustere carrière", maar ook dat ze hun zaak "fors zullen verdedigen".

Meest gelezen