"Rusland zat achter de moord op de dissident Aleksander Litvinenko", aldus Europese Hof voor de Rechten van de Mens

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg heeft beslist dat Rusland verantwoordelijk is voor de gifmoord op de dissident Aleksander Litvinenko in Groot-Brittannië in 2006. Litvinenko is toen gestorven na een besmetting met het radioactieve polonium. Hij was een uitgesproken criticus van het regime van president Vladimir Poetin. Net vandaag heeft het Britse gerecht een derde Rus beschuldigd van moordopoging op de ex-agent Sergej Skripal in 2018.

Volgens het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zijn er "sterke aanwijzingen" dat de moordenaars van Litvinenko agenten van de Russische inlichtingendiensten zouden zijn geweest. 

Dat zou gebleken zijn uit onderzoek door de Britse politie. Aan de andere kant heeft Rusland "die conclusies van het Britse onderzoek niet tegengesproken" en ook geen "eigen overtuigende uitleg gegeven". 

Rusland heeft volgens het hof dus twee bepalingen van de Europese Conventie voor de Rechten van de Mens geschonden: artikel 2 dat het recht op leven garandeert en artikel 38 dat de lidstaten van de conventie verplicht om tijdens een onderzoek alle nodige informatie te verschaffen.

Het hof veroordeelt Rusland ook tot het betalen van een schadevergoeding van 100.000 euro aan de weduwe van Litvinenko.

Het Kremlin heeft meteen gereageerd op de uitspraak. Die heeft volgens Moskou geen enkele basis en het Europese hof beschikt volgens de Russen niet over echte informatie over deze zaak.

Litvinenko werd vermoord met polonium

Aleksander Litvinenko was een agent van de Russische geheime dienst FSB (de opvolger van de KGB) die door die dienst ontslagen werd. Hij werd daarna een belangrijk criticus van het regime van Vladimir Poetin en bracht de corruptie en de banden tussen de geheime diensten in Moskou en de georganiseerde misdaad aan het licht.

Litvinenko kreeg in 2001 asiel in het Verenigd Koninkrijk en had er de Britse nationaliteit gekregen. In november 2006 werd hij ziek en kort daarop overleed hij. Op zijn ziekbed beschuldigde hij de Russische president Poetin van een aanslag op zijn leven. Uit onderzoek bleek dat Litvinenko vergiftigd is met het radioactieve materiaal polonium-210. Tien jaar later beschuldigde de Britse politie twee Russen van de moord op Litvinenko. Moskou weigert tot op heden om hen uit te leveren.

Londen beschuldigt 3e Rus van moordpoging Skripal

Sindsdien zijn nog wel meer Russen die kritisch staan tegenover het Kremlin het slachtoffer geworden van aanslagen met gif. Een van de meest bekende gevallen waren de overgelopen ex-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia in 2018 in de Engelse stad Salisbury. 

Beiden overleefden een aanval met het Russische zenuwgif novitsjok, maar een aantal Britten werden ziek en een van hen is overleden. Ook die moord wordt door de Britse politie toegeschreven aan twee Russische geheime agenten die als "toerist" in Salisbury waren. Het Britse gerecht heeft vandaag een derde Rus in verdenking gesteld wegens de moordpoging op Skripal. Ook hij zou -net als de twee andere Russen- lid zijn van de Russische militaire geheime dienst GRU.

Vorig jaar bleek de bekende Russische dissident Aleksej Navalny in eigen land besmet, ook met novitsjok. Navalny zit intussen in een gevangenis in Rusland.

Wat doet dat hof?

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) met zetel in Straatsburg is een belangrijk onderdeel van de Raad van Europa, die in 1949 werd opgericht. Het hof houdt zich bezig met toezicht op de naleving van de Europese Conventie voor de Rechten van de Mens die in 1950 werd uitgevaardigd door de Raad van Europa. Die instelling staat los van de jongere Europese Unie. 

Rusland en de meeste andere voormalige communistische landen in Oost- en Centraal-Europa en Centraal-Azië zijn na de Koude Oorlog toegetreden tot die Raad en tot de Conventie. Zij zijn dus gebonden aan de naleving daarvan.  

AFP or licensors

Meest gelezen