AFP or licensors

Voormalige Catalaanse leider Puigdemont weer op vrije voeten op Sardinië, juridische zorgen nog niet helemaal voorbij

De voormalige Catalaanse minister-president Carles Puigdemont is weer vrijgelaten op Sardinië. Puigdemont werd donderdagavond opgepakt bij aankomst op het Italiaanse eiland, op basis van een Europees aanhoudingsbevel dat Spanje heeft uitgevaardigd. Spanje wil hem vervolgen voor zijn rol in het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum. Puigdemont mag Italië ook weer verlaten. Maar het Italiaanse gerecht buigt zich later wel nog over de vraag of hij aan Spanje overgeleverd moet worden.

Spanje heeft al sinds 2017 een internationaal aanhoudingsbevel lopen tegen Carles Puigdemont, dat sindsdien al enkele keren is ingetrokken en opnieuw is geactiveerd. Het Spaanse gerecht wil Puigdemont vervolgen omdat hij een ongrondwettig referendum had georganiseerd over de onafhankelijkheid van de regio Catalonië. Hij riskeert een celstraf van 25 jaar. Puigdemont vluchtte naar ons land en het gerecht hier weigert hem aan Spanje uit te leveren. 

Puigdemont raakte in 2019 verkozen in het Europees Parlement en had daardoor parlementaire onschendbaarheid. Maar die werd hem eind juli door een meerderheid in het Europees Parlement afgenomen. Het Spaanse Hooggerechtshof stelde daarop opnieuw het aanhoudingsbevel tegen de voormalige regiopresident in werking.

Het is op basis van dat aanhoudingsbevel dat de Italiaanse politie op Sardinië hem gisteren heeft opgepakt. Puigdemont was daar voor een culturele bijeenkomst in het stadje Alghero (of L'Alguer), waar de bevolking Catalaans spreekt. Puigdemont zou ontmoetingen hebben met een aantal burgemeesters op het eiland, die lokaal voor afscheiding pleiten, maar al meteen bij zijn aankomst op Sardinië werd hij opgepakt.

Niet nodig, zegt een rechter in beroep op Sardinië nu. Die heeft beslist dat Puigdemont weer vrijgelaten moet worden. Wat intussen ook is gebeurd. Maar daarmee zijn de juridische problemen van Puigdemont op het Italiaanse eiland nog niet van de baan. Puigdemont mag Sardinië en Italië wel verlaten, maar het Italiaanse gerecht zal zich begin oktober wel nog buigen over het Europese aanhoudingsbevel van Spanje: is het nog geldig en moet hij overgeleverd worden of niet?

Advocaat Puigdemont: "Waarschijnlijk communicatiestoornis"

De advocaten van Puigdemont stelden al voor de beslissing van de Italiaanse rechter dat hij onterecht is opgepakt en vroegen zijn onmiddellijke vrijlating. Volgens zijn Belgische advocaat Paul Bekaert berust zijn arrestatie op een misverstand. Er loopt namelijk nog een procedure bij het Europees Hof van Justitie in Luxemburg tegen de opheffing van Puigdemonts onschendbaarheid. "Het Europees Hof zal in de komende maanden uitspraak doen over de opheffing van immuniteit door het Europees Parlement. De Spaanse regering heeft zich er in Luxemburg in juli uitdrukkelijk toe verbonden om hem intussen niet meer te vervolgen of aan te houden", zegt Bekaert. 

"Waarschijnlijk is er een communicatiestoornis tussen Sardinië en Madrid en hebben ze in Sardinië geen weet van dat arrest van Luxemburg", verduidelijkt de advocaat. "Als ze lezen wat er in het arrest staat van eind juli, kunnen ze niet anders dan hem vrij te laten."

Wie is Carles Puigdemont? We leggen het uit in 1 minuut:

Videospeler inladen...

Nieuw kortgeding voor Europees Hof?

Volgens Bekaert heeft "Luxemburg uitdrukkelijk gezegd dat als hij toch zou aangehouden worden, we onmiddellijk vrijlating kunnen vragen aan het Europees Hof." De advocaten van Puigdemont beslisten dan ook meteen naar het Europees Hof van Justitie te stappen en zijn vrijlating te vragen. Of ze daarmee door zullen gaan, nu hij weer is vrijgelaten, is nog niet duidelijk.

Stefaan Van der Jeught, woordvoerder van het Europees Hof van Justitie, bevestigde eerder vandaag dat het Hof eind juli inderdaad heeft beslist om de opheffing van Puigdemonts onschendbaarheid door het Europees Parlement voorlopig niet te schorsen, "omdat er geen urgentie was" dat hij gearresteerd zou worden, aangezien Spanje zich er toen inderdaad toe verbonden heeft om hem niet te vervolgen zolang het Europees Hof geen definitieve uitspraak heeft gedaan over Puigdemont.

In datzelfde arrest zegt het Hof ook dat de advocaten van Puigdemont een nieuw verzoek bij het Hof kunnen indienen, mocht die urgentie er wel zijn, bijvoorbeeld "in geval van een aanhouding".

Spanje: "Puigdemont moet zich zoals elke EU-burger verantwoorden"

In elk geval lijkt het tegenstrijdig dat Spanje enerzijds zich ertoe verbindt Puigdemont voorlopig niet te vervolgen en arresteren, en anderzijds het Europees aanhoudingsbevel tegen hem niet deactiveert. 

Een technische kwestie of heeft Spanje de buitenwereld misleid? Dat zal nog moeten blijken. De advocaten van Puigdemont vinden in elk geval dat Spanje het bevel in afwachting van een definitieve uitspraak zou moeten opschorten, in lijn met de belofte die Spanje gedaan heeft voor het Europees Hof.

In een eerste schriftelijke reactie zegt de Spaanse regering dat  de arrestatie van Puigdemont "past in een lopende gerechtelijke procedure die van toepassing is op elke EU-burger die zich voor een rechtbank moet verantwoorden." Later op de dag liet de Spaanse premier Pedro Sánchez verstaan dat Puigdemont hoe dan ook ooit voor het Spaanse gerecht zal moeten verschijnen.

In de Catalaaanse hoofdstad Barcelona is intussen al betoogd tegen de arrestatie van Puigdemont. De zaak krijgt in de Spaanse en uiteraard Catalaanse pers veel aandacht. De arrestatie komt ook op een ongelegen moment, want net nu wordt de dialoog tussen de Spaanse regering en de Catalaanse regioregering over meer autonomie weer opgestart. Sommige Catalaanse politici vinden dat het nu geen nut meer heeft om die dialoog voort te zetten. Maar ERC, de grootste partij in Catalonië, houdt voorlopig vast aan de dialoog.

AFP or licensors

Bekijk de reportage uit "Het Journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen